تنظیم عملکرد حسابرسی داخلی

مفهوم حسابرسی داخلی و بررسی تمایز آن با حسابرسی مستقل

مقدمه مفهوم حسابرسی داخلی و بررسی تمایز آن با حسابرسی مستقل

حسابداری داخلی دارای اصلی ترین جایگاه، در مدیریت واحد های اقتصادی و سیستم کنترل داخلی می باشد. در واقع مدیریت واحدهای اقتصادی برای انجام مسئولیت ها، توسط تقویت کنترل از حسابداری داخلی بهره مند می شود.

بر مبنای رهنمودهای حسابرسی، وجود حسابداری داخلی به عنوان سیستم کنترل داخلی ضرورت دارد و به همین علت، عدم وجود آن قابل توجیه نمی باشد.

مفهوم حسابداری داخلی:

در تعریف حسابرسی داخلی می توان گفت: یکی از مکانیزم های اساسی نظام راهبری درون سازمانی می باشد، که سازمان را جهت دستیابی به اهداف مورد نظر، راهنمایی و یاری می کند.

در واقع از رکن های مهم و اساسی یک سازمان سیستم کنترل داخلی آن  به حساب می آید. این نوع از حسابداری با فرآیندهای پیچیده مالی مرتبط است، در صورت انجام هدفمند و صحیح آن قابلیت آن را دارد از بروز انحرافات مالی و غیر مالی جلوگیری کند.

تعیین اهداف حسابرسی داخلی وابسته به اندازه، ساختار واحد تحت نظر و نیاز های مدیریت می باشد. در واقع تمامی تعاریف مذکور توسط استاندارد حسابرسی ایران بیان شده است.

دامنه رسیدگی و اهداف حسابرسی داخلی:

در جهت تکمیل اطلاعات فوق، قابل ذکر است: با توجه به ساختار واحدی که حسابرسی داخلی برای آن ایجاد می شود، اهداف و دامنه رسیدگی ها قابل تغییر هستند. به همین علت شامل موارد زیر می باشند:

  • در هر واحد سازمانی وظایفی از جانب مدیر همچون، بررسی سیستم ها، نظارت، کنترل اجرا و ارائه پیشنهادات اصلاحی بر عهده حسابرسی داخلی قرار می گیرد.
  • علاوه بر وظایف مذکور، بررسی صرفه اقتصادی و رسیدگی به گزارشات مالی و عملیاتی از نقش های این واحد می باشد.
  • نظارت و بررسی بر اجرای درست قوانین برون سازمانی و سیاست ها، اجرا شیوه نامه های درون سازمانی و استقرار سیستم کنترل داخلی کارآمد از وظایف حسابرسی داخلی است.
چرا حسابرسی داخلی تشکیل شد؟

انجمن حسابرسان داخلی در فلوریدا آمریکا در سال ۱۹۴۱ تشکیل شد. این انجمن دارای اعضای بسیار زیادی از سرار دنیا است، که بزرگ ترین انجمن حرفه ای حسابرسی داخلی دنیا را تشکیل داده اند.

در واقع این انجمن هدف بر این داشته که صدای جهانی نهاد های قانون گذار و آموزش دهنده اصلی حسابرسی داخلی و سیستم کنترل داخلی سازمان ها به شمار آید.

انجمن حسابرسان داخلی در رسیدن به این امر بسیار موفق عمل کرده اند. علاوه بر این مطالب، این انجمن به ضابطه گذاری در این امور در دو سطح هدایت دستوری و رهنمود های پیشنهادی پرداخته اند.

طبق ضابطه گذاری های این انجمن، هدف از پیدایش حسابرسی داخلی، ایجاد سیستم کنترل داخلی برای محافظت سازمان در برابر کلاهبرداری و شرایط احتمالی معرفی شد. همچنین تصویب اجرا و ایجاد حسابرسی داخلی، نوعی کمک به مدیریت سازمان ها جهت بهبود کنترل فرآیندهای شرکت شناخته شدند.

جایگاه سازمانی واحد حسابرسی داخلی:

در رابطه با جایگاه و موقعیت حسابداری داخلی باید در نظر داشت که با توجه به نقش ها و وظایفی که بر عهده این واحد قرار می گیرد. لازم است دارای جایگاه مطلوبی جهت اجرای این نقوش و حفظ سیستم کنترل داخلی باشد.

این واحد باید در موارد لازم از نظرات و خدمات سایر کارکنان و مشاوران شایسته در زمینه های متنوع مانند: واحد های حقوق، امور مالی، کامپیوتر و این امثال بهره مند باشد.

بهترین جایگاه برای واحد حسابرسی داخلی:

طبق بیانیه ای توسط استاندارد حسابرسی ایران، بهترین جایگاه برای این واحد به گونه ای تعیین شده است، که واحد حسابرسی داخلی فقط گزارش دهنده به مدیر باشد و بدون هیچ نقش اجرایی به فعالیت بپردازد.

فعالیت حسابرسی داخلی زیر نظر رده های بالاتر همچون کمیته حسابرسی، مدیر عامل و هیئت مدیره باعث می شود که از استقلال کافی برخوردار باشد و در آزادی عمل به بهترین نحو به فعالیت بپردازد.

تفاوت حسابرسی داخلی و حسابرسی مستقل(خارجی):

حسابداری مستقل نوعی ضرورت برای شرکت ها می باشد، با این تفاوت که ضرورت ایجاد آن صورتی قانونی دارد. برخلاف حسابرسی داخلی، حسابرسی مستقل توسط مجمع عمومی انتخاب می شود و هیچ ارتباطی به مدیریت ندارد.

حسابرسی داخلی در ابعاد اجرایی با حسابرسی خارجی دارای شباهت هایی می باشند، ولی اهداف و نتایج مد نظر آن ها با هم متمایز است.

از آنجا که حسابرسی مستقل توسط قانون و مجمع عمومی منصوب می شوند، دارای شخصیت سازمانی قانونی می باشند. در صورتی که واحد حسابرسی داخلی دارای شخصیت حقیقی است.

حسابرسی داخلی بر خلاف حسابرسی مستقل، محدود به قرارداد نمی باشد و وظیفه بررسی سیستم کنترل داخلی بر عهده دارد.

وظایف اساسی حسابرسی داخلی:

در ادامه ی تمامی مطالب مذکور در ارتباط با نقش و گستره رسیدگی حسابرسی داخلی، باید در نظر داشت که برای مطلوبیت جایگاه این واحد، می بایست وظایف مشخصی را در جهت بهبود اجرا سیستم کنترل داخلی شرح داد.

به همین علت در ادامه ی مطالب، به اساسی ترین وظایف حسابرسی داخلی در هر سازمان اشاره کرده ایم.

  • بررسی گردش مالی و تمامی حساب های بانکی شرکت
  • شناسایی و بررسی عملیات های مالی صورت گرفته در سازمان
  • آگاهی از فرآیند انبار گردانی و ورود و خروج تمامی کالاها
  • اطلاع داشتن درباره بودجه و تنخواه شرکت که شامل تمام خریدهای داخلی، فاکتورها و هزینه ها می باشد.
  • بررسی و تحلیل لیست حقوق و جزئیات پرداخت آن ها
  • طراحی یک برنامه برای تمامی قسمت های تشکیل دهنده شرکت و ارزیابی آن ها بر اساس برنامه ریزی مذکور

نحوه عملکرد حسابرسی داخلی در بانک ها:

همانطور که گفته شد، حسابرسی داخلی در تدوین شیوه نامه های مالی و غیر مالی، مستقر کردن سیستم کنترل داخلی و بررسی و ارزیابی آن نقش اساسی دارد.

در سازمان کارآمد و ضروری بانک نیر، حسابرسی داخلی به خوبی نقش خود را ایفا می کند، از عملکرد های اساسی حسابرسی داخلی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ارزیابی و بررسی بانک از نظر مکانیسم سیستم کنترل های داخلی
  • پیشنهاد برنامه و سیستم مناسب کنترل داخلی جهت بهبود شرایط
  • نشان دادن عدم کارآیی سیستم مورد اجرا

 

ملزومات قانونی در حسابرسی داخلی و حسابرسی خارجی:

در امر ملزومات قانونی هر دو نوع حسابرسی نام برده، دارای تمایزاتی هستند. به عنوان مثال: گزارش حسابرسی داخلی به طور کامل خصوصی شناخته می شود. در مقابل حسابرسی مستقل موظف است که گزارشی عمومی و قابل دسترس ارئه دهد.

همچنین حسابرسی مستقل می بایست به صورت سالانه برای بنگاه های اقتصادی انجام شود. در صورتی که برای حسابرسی داخلی هیچ الزامی وجود ندارد و توسط سازمان ها به جهت بررسی عملکرد مالی، غیر مالی و صحت اجرای سیستم کنترل داخلی انجام خواهد شد.

مفهوم استقلال در حسابرسی داخلی:

برای حسابرسان داخلی، مفهوم استقلال ریشه در طرز فکر، سوگیری و زیر نظر قرار گرفتن به واسطه دیگران دارد.

البته انجمن حسابرسان داخلی در تمام استاندارد های بیان شده، از واژه ی استقلال برای تشریح و توصیف جایگاه مناسب برای انجام رسیدگی های مربوطه استفاده کرده است.

با توجه به آنکه حسابداری داخلی مستقل از سازمان خود نمی باشد باید آن را به عنوان مولفه ای از سیستم کنترل داخلی سازمان دانست.

بررسی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی داخلی:

کیفیت در حسابرسی داخلی به طور کامل بستگی به ارتباط آن با شاخص هایی همچون سابقه و تجربه حرفه ای، استقلال حسابرسان داخلی و سطح تحصیلات مرتبط می باشد.

ارتقای سطح کیفیت حسابرسی داخلی و سیستم کنترل داخلی سازمان می تواند با بکارگیری حسابرسان با تجربه به همراه تحصیلات مرتبط، همچنین اشراف آن ها بر استاندارد های حسابداری و درک عمیق از اصول مدیریت، علم اقتصاد، فناوری ارتباطات و رعایت و شناخت کامل بی طرفی و استقلال قابل دستیابی باشد.

 

نتیجه گیری:

به جهت جمع بندی تمامی مطالب گفته شده، می توان حسابرسی داخلی را ابزار و مولفه ای جهت ارتقای سطح سیستم کنترل داخلی یک سازمان دانست، که کمک شایانی به بهبود مدیریت مجموعه خواهد کرد.

در نتیجه با توجه به توسعه حسابرسی داخلی، برای یک سازمان ضروری ا

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.