مقدمه ای بر حسابرس حرفه ای:
مقاله ای در مورد حسابرس حرفه ای : امروزه بسیاری از شرکت ها نیاز به یک حسابرس حرفه ای دارند. همین مسئله نیز باعث شده تا تبدیل شدن به بازرس در ایران و تمامی کشور های دنیا تبدیل به یک کار سخت و زمان بر شود. به علت بالا رفتن حجم انتقالات مالی میان شرکت ها، نهاد ها و سازمان های دولتی و غیر دولتی حسابرسی تبدیل به یکی از بخش های حیاتی در اقتصاد دنیا شده است. دلیل دیگر این اتفاق نیز گسترش رسانه ها و فضای مجازی میان مردم است که به سرعت اخبار را در دنیا پوشش می دهند.
به همین علت نیز امروزه ممیزی در بسیاری از ارگان ها و بخش های دولتی کشور ها تبدیل به یک عمر اجتناب ناپذیر شده است. ما در این مقاله قصد داریم به چگونگی تبدیل شدن به یک حسابرس در ایران بپردازیم و المان ها و مزایای آن را برسی کنیم. در ابتدا بهتر است به مفهوم حسابرسی، انواع آن و تفاوت میان بازرسی و حسابداری بپردازیم.
حسابرسی (Auditing):
به فرآیندی که در طی آن مدارک، اسناد و گزارشات تهیه و ارائه شده توسط حسابداران را مورد برسی و تحقیق قرار می دهند تا خطا ها و اشتباهات عمدی و یا سهوی را کشف کنند حسابرسی می گویند. در لغت نامه ها کلماتی مانند: بازرسی، ممیزی و رسیدگی به عنوان مترادف های این لغت ذکر شده اند. هدف اصلی بازرسی کشف و جلوگیری از کلاهبرداری ها، تقلب ها و سو استفاده های مالی در شرکت ها، نهاد ها و ادارات دولتی و غیر دولتی می باشد. همین مسئله نیز باعث جایگاه ویژه حسابرس حرفه ای شده است.
البته باید اشاره کرد که ممیزی باعث می شود تا گزاراشات ارائه شده توسط حسابداران نهاد ها نیز اعتبار پیدا کنند. به همین علت بسیاری از شرکت ها قبل از بستن قرار داد های تجاری، دریافت وام های سنگین از بانک ها و یا بخش های دولتی، ورود به بورس و جذب سرمایه گذاران نیاز به حسابرسی گزارشات مالی خود دارند. این مقوله به خصوص در بخش ها و سیستم های اداری حکومت ها و دولت ها به منظور جلب اعتماد مردم بسیار جایگاه ویژه ای دارد.
کی دیگر از نتایج مهم رسیدگی برسی بازده و فرآیند سیستم های کاری شرکت ها می باشد. این کار باعث می شود در صورت وجود ایراد در هر بخشی با ارائه راه حل بتوان کارایی و امنیت شرکت ها را بالا برد.
حسابرسی با برسی و صحت سنجی اسناد و مدارک شرکت ها صورت می گیرد.
انواع حسابرسی:
رسیدگی بر اساس هدف، بخش ها و اسناد مورد برسی در شرکت ها، دولتی و یا غیر دولتی بودن شرکت ها و افرادی که گزارش نهایی حسابرس به آن ها ارائه می شود به دسته های مختلفی تقسیم می شود. بعضی از انواع ممیزی بر عبارتند از:
- بازرسی داخلی
- حسابرسی رعایتی
- رسیدگی عملیاتی
- ممیزی قانونی
- بازرسی صورت های مالی
هر کدام از موارد ذکر شده دارای توضیحات به خصوص خود می شوند که نمی توان در این مقاله به آن ها پرداخت. می توانید به مقاله های دیگر سایت مراجعه بکنید و در زمینه هر کدام از انواع حسابرسی اطلاعات کافی بدست بیاورید.
تفاوت حسابرسی و حسابداری:
همان طور که در تعریف ممیزی نیز اشاره کردیم حسابداران گزارشات و اسناد یک شرکت، نهاد و یا اداره را تهیه و ارائه می کنند. بازرسان باید در این مرحله با جمع آوری این مدارک آن ها را مورد برسی قرار داده و صحت سنجی کنند. در واقع می توان گفت که حسابرسان افرادی هستند که بر روی کار حسابداران نظارت می کنند. همین مسئله نیز کار یک حسابرس حرفه ای را سخت می کند.
باید توجه کرد همین مسئله نیز باعث می شود تا شرکت ها نتوانند حسابداران خود را به عنوان بازرس نیز انتخاب کنند. البته در صورت انجام این کار نیز گزارشات نهایی اعتبار بسیار کمتری دارند و شاید در بسیاری از موارد بی اعتبار به حساب بیایند.
حسابرسان در واقع بر روی گزارشات ارائه شده توسط حسابداران نظارت می کنند.
حسابرس (Auditor):
همان طور که در بخش های قبل گفتیم یک بازرس وظیفه دارد بر کار های یک حسابدار نظارت کند. همین مسئله باعث می شود تا حسابرس مجبور به آشنایی کامل با وظایف، کار ها، سیستم ها و نرم افزار های یک حسابدار باشد. در دانشگاه ها نیز بعضی از موارد درسی حسابداری را به بازرسان ارائه می کنند. البته داشتن مدرک حسابداری می تواند برای یک رسیدگی کننده امتیاز مثبت به حساب آید. داشتن مدرک حسابرسی از یک دانشگاه امروزه تبدیل به حداقل موارد مورد نیاز برای یک بازرس شده است.
در بسیاری از کشور ها نهاد ها و سازمان های معتبری وجود دارند که با گرفتن آزمون و در صورت قبولی به شما یک مدرک ارائه می کنند تا بتوانید به عنوان یک حسابرس مشغول به کار شوید. به طور کلی کسانی که در رشته های حسابداری، حسابرسی و هر گرایش مدیریتی تحصیل کرده باشند می توانند به عنوان یک بازرس مشغول به کار شوند. همچنین در صورت پذیرفته شدن در آزمون سازمان حسابرسی می توانند در این نهاد استخدام شده و به بازرسی شرکت ها و سازمان های دیگر بپردازند.
انواع حسابرسی:
به طور کلی دو نوع حسابرس داخلی و خارجی داریم که در ادامه به معرفی آن ها می پردازیم.
۱٫ حسابرسان داخلی:
این افراد به عنوان واحد برسی و بخشی از تیم حسابداری در شرکت ها کار می کنند. بازرسان داخلی بیشتر در شرکت ها و قسمت های خصوص کار می کنند و وظیفه بهبود عملکرد و کارایی بخش های مختلف شرکت را دارند. همچنین در صورت وجود مشکل در سازمان ها و سیستم های اجرایی و اداری موظف به ارائه گزارش و راه حل هستند. در واقع آن ها پل ارتباطی میان شرکت و هیئت مدیره هستند و به صورت هفتگی، ماهانه و یا سالانه به مدیریت گزاراتی را ارائه می کنند. همین مسئله اهمیت حسابرس حرفه ای را بالا برده است.
۲٫ حسابرسان خارجی:
بازرسان خارجی یا مستقل در شرکت های و موسسات حسابرسی مشغول به کار هستند. زمانی که نهاد ها سازمان ها و شرکت ها درخواست ممیزی از این شرکت ها می کنند، بازرس از سمت این شرکت ها ارسال می شود. این افراد پل ارتباطی میان هیئت مدیره و سرمایه گذاران و صاحبان کسب و کار ها و مشاغل هستند. در ایران بزرگترین موسسه حسابرسی زیر نظر سازمان حسابرسی کشور مشغول به فعالیت است. البته باید به این نکته توجه کرد موسسات دولتی و خصوصی دیگری نیز مشغول به کار هستند.
وظایف و کار های حسابرسان داخلی و خارجی بسیار به هم شباهت دارند.
وظایف حسابرس:
برای این که تبدیل به یک بازرس حرفه ای و موفق شوید باید ابتدا با وظایف یک حسابرس آشنا شوید. به طور کلی در هر زمینه برای تبدیل شدن به بهترین فرد تنها نیاز دارید وظایف خود را شناخته و به بهترین شکل ممکن آن ها را انجام دهید. در ادامه بعضی از این موارد را معرفی می کنی.
۱٫ صحبت و دریافت مدارک مورد نیاز:
حسابرسان داخلی و خارجی باید بتنوانند با نیرو های واحد مالی و حسابداران صحبت کرده و به غیر از دریافت اسناد و مدارک مورد نیاز خود با پرسش سوالات مناسب توضیحات لازمه را از این افراد دریافت نمایند. همچنین برگذاری جلسات با کارفرما برای ارائه گزارش و شنیدن درخواست ها، اهداف و محدودیت های کارایی یکی دیگر از وظایف حسابرسان به حساب می آید.
۲٫ صحت سنجی مدارک:
می توان گفت که این بخش مهم ترین قسمت کاری یک بازرس به حساب می آید. حسابرس حرفه ای باید بتواند اسناد و مدارک مالی جمع آوری شده {مانند: فاکتورها، تنخواه، حقوق و موارد دیگر} را مورد برسی قرار دهد و وجود هر گونه مشکل و یا عدم تطابق در اسناد را گزارش کند. با انجام درست این بخش می توان از هر گونه کلاهبرداری، سواستفاده و یا خطا های سهوی جلوگیری کرد.
۳٫ برس قانونی اسناد مالی:
ممکن است یک کارفرما به غیر از صحت سنجی مدارک مالی سازمان درخواست برسی قانونی آن ها را نیز داشته باشد. برای مثال: بسیاری از اسناد مالیاتی شرکت ها می توانند مورد برسی قرار گرفته و در صورت وجود اشکال و یا راه کار هزینه های شرکت را کاهش دهند.
۴٫ ارائه گزارش:
پس از انجام شدن تمامی مراحل قبل حسابرس به نتایج مهمی در مورد صحت اسناد و مدارک و سیستم های اجرایی و حسابداری شرکت و یا نهاد می رسند. این نتایج باید به صورت یک گزارش کتبی و کامل با تحلیل عملکرد مالی شرکت و ارائه پیشنهادات و انتقادات به کارفرما ارائه داده شوند.
موارد ذکر شده به سیار کلی هستند در ادامه بعضی از وظایف ریزتر یک حسابرس را معرفی می کنیم. این موارد عبارتند از:
- جمع آوری، صحت سنجی، تجزیه و تحلیل داده ها و اسناد مالی.
- برسی سیستم های کنترل مالی و حساب های شرکت.
- تحلیل ریسک مالی.
- اعتبار دهی و صحت سنجی گزارشات مالی شرکت.
- حذف اموال و دارایی های شرکت.
- ایرادیابی در سیستم ها و فرآیند های مالی و کنترلی شرکت ها به همراه پیشنهادات بهبود بخش.
- ارائه گزاراشات، تفسیر ها و صورت های مالی.
- ارائه یافته ها و داده ها در جلسات با مدیری
- برسی فرآیند سیستم ها از نظر مقرراتی، سیاستی و قانونی.
- بازنگری در دستمزد ها.
گزارشات نهایی بر اساس برسی اسناد و مدارک شرکت ها انجام می شود.
مهارت های مورد نیاز حسابرس:
حسابرس حرفه ای باید از مهارت ها و توانایی های ویژه بهره ببرد. به علت ذات ممیزی {کشف ایرادات مشکلات و جلوگیری از سو استفاده ها و موارد دیگر}، استخدام و انتخاب بازرس از حساسیت و اهمیت ویژه ای برخوردار است. در ادامه به بعضی از ویژگی های مهم برای استخدام شدن در شرکت های بزرگ اشاره می کنیم.
- تسلط کامل بر آخرین نسخه از مقررات و قوانین مالی.
- محافظه کار، منطقی و کارآمد بودن.
- توانایی در سازگاری با شرایط محیطی و کاری.
- داشتن یک ذهن ماهر در تحلیل و محاسبات.
- روابط عمومی قوی.
- توانایی در ساده و صریح نوشتن گزارشات
- تسلط کامل بر نرم افزار های حسابداری و آفیس
- داشتن نظم کاری
- توانایی در مدیریت ریسک.
- مسلط بودن بر تجزیه و تحلیل صورت ها و مدارک مالی.
- تسلط بر مدل (ERM) و کنترل (COSO).
- و موارد دیگر.
به طور کلی حسابرسی یکی از گرایش های حسابداری به حساب می آید. به همین منظور نیز بسیاری از افرادی که دارای تحصیلات حسابداری، گرایش حسابرسی هستند به عنوان بازرس مشغول به کاراند. البته فارغ التحصیلان رشته های اقتصادی، مالی و (MBA) نیز می توانند به عنوان حسابرس کار بکنند. بهتر است به این نکته توجه کنید که در حسابرسی مدارک فنی جایگاه و اهمیت بسیار بالاتری نسبت به تحصیلات دارند.
برای مثال:
یک حسابرس حرفه ای بهتر است مدارکی مانند: دوره های معتبر در زمینه مقررات و قوانین، آموزش و کار کردن با نرم افزار های این رشته را دریافت کند. همچنین مدارک بین المللی در زمینه بازار های سرمایه مانند: (CFA) و (CIIA) نیز می تواند در پیشرفت کاری شما بسیار تاثیر گذار باشند.
یک حسابرس حرفه ای باید بتواند تحلیل های دقیقی انجام دهد که این مورد تنها با تحصیلات بدست نمی آید.
معایب و مزایای حسابرسی:
در ادامه بعضی از معایب و مزایای رشته بازرسی را تشریح می کنیم. مواردی که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم بیشتر در موفقیت در این زمینه کاری موثر هستند.
کار های پروژه ای:
حسابرسان داخلی و خارجی به طور معمول بر روی پروژه های کوتاه مدت و یا تایمی با شرکت ها، نهاد ها و سازمان ها کار می کنند. تنوع کاری و مورد ذکر شده می توانند بر اساس شخصیت شما یک مزیت و یا یک عیب به حساب آیند. از همین رو اگر نمی توانید با عدم ثبات محیط شغلی و وظایف خود کنار آیید بهتر است به سمت حسابرسی نروید.
روتین:
در بازرسی به خصوص در اوایل کار باید به محاسبات اسناد و ترازنامه های مالی بپردازید. این کار پس از مدتی تبدیل به یک فرآیند روتین و خسته کننده می شود. بنابر این اگر این امر برای شما غیر قابل تحمل است بهتر است به دنبال حسابرسی نرود. البته باید توجه کرد که پس از ترفیع شغلی شما بیشتر به تجزیه و تحلیل داده ها می پردازید. البته این کار نیز تا حدودی روتین می شود.
ارتباط با دیگران:
اگر در ارتباط با سایر افراد مهارت دارید و این کار باعث خستگی و عصبانیت شما نمی شود، حسابرسی یک شغل مناسب برای شما به حساب می آید. شما در بازرسی موظف هستید تا با کارمندان واحد های مالی، مدیران و افرادی دیگری ارتباط داشته باشید. این عمر در گزارشات، موفقیت و پیشرفت کاری بسیار مهم و تاثیر گذار است.
المان های لازم برای موفقیت در بازرسی:
در بخش های قبلی به بعضی از موارد و لازمه ها برای تبدیل شدن به یک حسابرس حرفه ای اشاره کردیم. در این بخش می خواهیم بعضی از المان های دیگر این امر را معرفی کنیم. این موارد عبارتند از:
- تعهد کاری و توجه به اهمیت بیت المال.
- استفاده از روش ها، نرم افزار ها و فناوری های نوین.
- دوری از زد و بند و انجام هر گونه کار غیر قانونی.
- بالا بردن توانایی در تجزیه و تحلیل مسائل.
- دخالت ندادن مسائلی مانند: دوستی و دشمنی در حسابرسی.
- اولویت منافع گروهی و جمعی بر منافع شخصی.
- داشتن نقش مشاور در پروژه های ممیزی برای جلوگیری از هر گونه خلاف و مشکل و کاهش هزینه ها.
- داشتن روحیه نقدپذیر.
- روابط عمومی بالا.
- داشتن مطالع و بالا بردن معلومات خود در زمنیه بازرسی.
- عدم اجازه دادن به گروه ها و افراد مرتبط برای دخالت در حسابرسی.
- داشتن تعهد کاری، پایبندی بر اصول کاری و بهرمند بودن از شجاعت لازم برای برخورد با متخلفان.
- توانا بودن در مدیریت زمان.
حسابرس باید بتواند گزارشات خود را در جلسات به صورت ساده برای کارفرما توضیح دهد.
درآمد حسابرس:
در بازرسی تجربه و رزومه کاری بسیار خوب باعث افزایش حقوق و دریافتی شما می شود. افراد استخدامی در شرکت های حسابرسی بر اساس محل کار خود حقوق دریافت می کنند. هر ساله جامعه حسابداران رسمی ایران، میزان نرخ دریافتی خدمات ممیزی را بر اساس ساعت ارائه می کنند. در ادامه نرخ های اعلامی برای سال ۱۴۰۰ را مشاهده می کنیم.
- کمک حسابرسی، ۵۲ هزار تومان.
- ممیزی، ۷۸ هزار تومان.
- بازرسی ارشد، ۱۵۶ هزار تومان.
- سرپرست رسیدگی، ۲۳۴ هزار تومان.
- سرپرست ارشد حسابرسی، ۳۱۲ هزار تومان.
- مدیر ممیزی، ۴۱۶ هزار تومان.
- شریک بازرسی، ۵۲۰ هزار تومان.
البته همان طور که گفته شد بر اساس تجربه و رزومه کاری در توافقات بین طرفین، مبالغ بالاتر نیز ارائه می شود.
ترجمه و رزومه کاری باعث افزایش دریافتی حسابرس برای کار های بعدی می شود.
جمع بندی:
در این مقاله سعی کردیم با ارائه تعریف حسابرسی و اهمیت آن و سپس تعریف حسابرس تلاش کردیم تا چگونگی تبدیل شدن به یک حسابرس حرفه ای را بیان کنیم. امروزه حسابرسی جایگاه بسیار ویژه ای در اقتصاد پیدا کرده است. به همین دلیل نیز رقابت در بازرسی در سال های اخیر بسیار افزایش پیدا کرد. در نتیجه ارگ یک حسابرس هستید بهتر است با مطالعه و تحقیق احتمال موفقیت کاری خود را بالا ببرید.
