حسابرسی داخلی یک عملکرد منحصر به فرد است که نیاز به دانش کسب و کار، دانش سازمانی، و سطح بالایی از شایستگی‌های شخصی دارد.

از طرف دیگر افرادی که جذب حرفه حسابرسی می‌شوند معمولا دارای ارزش‌های فردی و استانداردهای اخلاقی بالایی هستند. به‌طور مشابه، بسیاری از حسابرسان داخلی به فرهنگ سازمانی قوی سازگار با ارزش‌های خود جلب می‌شوند.

در یک محیط ایده‌آل، حسابرسان داخلی همواره باید قادر به ارائه یافته‌های خود بدون تهدید شخصی باشند. اما در واقعیت مشاهده می‌شود که حسابرسان داخلی که در برابر فشار برای تغییر یافته‌های خود مقاومت می‌کنند، در معرض پیامدهای منفی مانند کاهش دستمزد، انتقال اجباری به موقعیت‌های شغلی دیگر، یا حتی فسخ قرارداد کار قرار می‌گیرند.

در نتیجه اهمیت و ضرورت رعایت آیین رفتار حرفه‌ای برای حسابرسان داخلی در راستای کمک به‌عنوان راهنمای عملکرد هنگامی که با فشار اخلاقی روبه‌رو هستند، اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

همچنین بسیاری از سازمان‌ها (که حسابرسان داخلی در آنها مشغول به کار هستند)، اغلب منشور رفتارسازمانی یا منشور اخلاقی ندارند. به‌طور نسبی می‌توان بیان کرد زمانی که یک سازمان منشور اخلاقی ندارد، رسیدگی به محیط اخلاقی بسیار مشکل خواهد بود.

البته نکته قابل توجه این است که تفاوت‌های معنی‌داری بین منشور رفتار سازمانی و آیین رفتار حرفه‌ای وجود دارد. در اغلب موارد، منشور رفتار سازمانی توصیف می‌کند که افراد چگونه باید در درون سازمان عمل کنند و چگونه باید با افراد خارج از سازمان برخورد کنند.

اغلب منشورها مباحثی از قبیل رفتار عادلانه، اعتماد، رازداری، احترام متقابل و صداقت را مطرح می‌کنند. برای کاهش اختلاف در ارزش‌های فردی، سازمان آیین‌نامه اخلاقی را بر اساس ارزش‌های اساسی سازمان برای کارکنان، تامین‌کنندگان، مشتریان و دیگر ذی‌نفعان جاری می‌کند.

بعضی اوقات، این آیین‌نامه‌ها خیلی کلی است و از واژه‌هایی مانند «تلاش برای برتری»، «مهمان کردن مشتری همان‌طور که دوست داریم مهمان شویم،» یا «اجتناب از انجام کارهایی که در روزنامه خوب به‌نظر نمی‌رسند» استفاده می‌شود.

عدم شفافیت این‌چنینی در منشور اخلاقی اغلب به اشاعه رفتار نامناسب کمک می‌کند.  اما در سوی دیگر، آیین رفتار حرفه‌ای انتظاراتی در رابطه با عملکرد برای هر عضو حرفه ایجاد می‌کند.

این انتظارات ممکن است فراتر از منشور رفتار سازمانی باشد. بنابراین، آیین رفتار حرفه‌ای برای پزشکی، حقوق، حسابرسی مستقل و حسابرسی داخلی برای شناسایی عملکردهای ویژه هر یک از این حرفه‌ها طراحی شده است.

دنیای اقتصاد؛ به این ترتیب می‌توان عنوان کرد که عوامل بسیاری می‌تواند بر تصمیم‌گیری اخلاقی تاثیرگذار باشد؛ عوامل اجتماعی، نیازهای شخصی، فرهنگ، راهبری شرکتی به نوبه خود، تصمیم‌گیری اخلاقی حسابرسی داخلی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

در این راستا آیین‌نامه رفتار حرفه‌ای حسابرسان داخلی باید برای حفاظت از عملکرد حسابرسی داخلی و هم حفاظت از منافع سهامداران در شرایطی که در آن ارزش‌های فردی و منشورسازمانی ممکن است کافی و کارآمد نباشد، درنظر گرفته شود.

در واقع یک حسابرس موفق اصول آیین رفتار حرفه‌ای حسابرسان داخلی را با پیروی از آیین‌نامه‌ای که نشان‌دهنده درستکاری، بی‌طرفی، رازداری و شایستگی است، در کار خود جای می‌دهد و همین امر منجر به افزایش جایگاه حرفه حسابرسی داخلی خواهد شد. ارزش‌ها رفتارها را ایجاد می‌کنند و رفتارها نتایج را.

پس برای ارتقای حرفه نه‌تنها باید دست روی نبض فرهنگ در محیط حرفه گذاشت، بلکه باید در ارزیابی اخلاق حرفه‌ای با توجه به آیین رفتار حرفه‌ای نیز تلاش کرد. این امر با تمرکز بیشتر، نهادینه‌سازی فرهنگ حرفه‌‌ای و ارزش‌های اخلاقی محقق می‌شود. به این ترتیب باید با ایجاد ضمانت‌های اجرایی بالا برای رعایت آیین رفتار حرفه‌ای، در جهت ارتقای حرفه حسابرسی داخلی نیز کوشش کنیم.