هر آنچه باید در مورد حسابرسی قانونی و کاربرد آن بدانید.
مقدمه ای بر حسابرسی قانونی:
بسیاری از شرکت ها، افراد و نهاد ها از حسابرسی قانونی استفاده می کنند. امروزه فرآیند های حسابرسی زیادی در شرکت ها صورت می گیرد تا از قانونی بودن کار خود اطمینان حاصل کنند. حسابرسی از نوع قانونی یکی از این فرآیند ها است.
این نوع از حسابرسی بسیار گسترده می باشد به همین دلیل نیاز به مشاوره های قانونی فراوانی دارد. امروزه افراد، کسب و کار های کوچک، کمپانی ها، بانک ها و نهاد های خصوصی و دولتی ممکن است به این نوع از حسابرسی نیاز پیدا کنند. در ادامه به تعریف حسابرسی و انواع آن می پردازیم، سپس حسابرسی از نوع قانونی را تشریح می کنیم.
حسابرسی چیست؟
حسابرسی فرآیندی است که طی آن اسناد و مدارک مربوط به فعالیت ها اقتصادی و مالی یک شرکت برسی و صحت سنجی می شوند. این اسناد و مدارک توسط حسابداران تنظیم و جمع آوری شده اند. در نتیجه حسابرس{ می تواند یک نفر یا گروه و حتی موسسه باشد.} بر روی کار حسابدار نظارت دارد و هر گونه ایراد، خطا و حتی کلاهبرداری موجود در اسناد را کشف و به مدیریت اطلاع رسانی می کند.
حسابرس کیست؟
حسابدار باید خارج از گروه حسابرسی انتخاب شود. یک حسابرس باید تحصیلات عالی در زمینه حسابداری داشته و اصول و استاندارد های حسابداری را بلد باشد. همچنین دانش و تجربه تخصصی در زمینه حسابرسی از ملزومات دیگر این شغل است. در اکثر کشور ها، سازمان ها و یا نهاد های مشخصی، گواهینامه صلاحیت را برای حسابرس صادر می کند.
به دلیل اهمیت بالای این شاخه در صورت بروز هرگونه مشکل نه تنها گواهینامه لغو می گردد بلکه مجازات های سنگینی نیز برای حسابرس در نظر گرفته می شود.
انواع حسابرسی:
حسابرسی نه تنها انواع بلکه روش های گوناگونی نیز دارد. هر کدام از حسابرسی ها برای یک هدف هستند و در نتیجه ممکن است بر روی یک یا چند بخش خاص شرکت تمرکز کنند. بعضی از انواع حاسبرسی عبارتند از:
- داخلی
- صورت های مالی
- رعایتی
- عملیاتی
- و حسابرسی قانونی
در ادامه می خواهیم به آخرین مورد ذکر شده{حسابرسی از نوع قانونی} بپردازیم.
تعریف حسابرسی قانونی:
حسابرسی از نوع قانونی{یکی از موارد حسابرسی خارجی} فرآیندی اجباری است که طی آن سوابق و صورت حساب های مالی شرکت توسط یک نهاد خارجی مورد برسی قرار می گیرد. در نتیجه مشخص می شود که شرکت وضعیت مالی خود را منصفانه و درست به نمایش گذاشته یا خیر. این کار به خاطر اساسنامه ها و قوانین اصولی و اخلاقی حاکم بر شرکت ها، اجباری شده است. این حسابرسی با برسی مواردی مانند:
- حسابهای بانکی و تراکنش ها
- صورت های مالی
- سوابق حسابداری، دفاتر و سایر اسناد مهمی که برای مقاصد مالیاتی و الزامات دولت ارائه می شوند
- اسناد مربوط به عملیات تجاری مانند: فاکتورها، سفارش های خرید، صورت حساب ها، چالش ها و غیره صورت می گیرد.
همان طور که در بالا نیز گفته شد حسابرسی از نوع قانونی یک حسابرسی خارجی است. تفاوت عمده این مدل حسابرسی با نوع داخلی آن در ارائه اسناد مشخص می شود. به این صورت که در حسابرسی داخلی گزارشات و یافته ها فقط در اختیار مدیریت شرکت قرار می گیرند. اما در حسابرسی خارجی این اسناد در اختیار سهمداران، نهاد ها و مقامات دولتی نیز قرار داده می شوند.
مشمولان حسابرسی قانونی:
بسیاری از سازمان ها و افراد ممکن است مشمول این نوع حسابرسی شوند. حسابرسی از نوع قانونی بیشتر در مورد شرکت های دولتی صورت می گیرد، البته بعضی شرکت های خصوصی نیز مشمول این نوع حسابرسی می شوند. الزامات قانونی معمولا بسته به سطح درآمد شرکت ها متغیر است. در واقع حسابرسی قانونی بسیار جامع می باشد و بر اساس نوع شرکت و میزان درآمد آن شرایط متغییری دارد.
برای مثال شرکت هایی که با سرمایه مشتری ها در ارتباط اند، مانند: وکلا یا شرکت هایی که با حقوق بازنشستگی مرتبط هستند، با قوانین و شرایط سخت تری سر و کار دارند. همچنین بر اساس قوانین شرکت ها، بعضی از سازمان های خاص می توانند از این نوع حسابرسی معاف شوند. از این رو شناخت قوانین و محدودیت های پیرامون آن ها بسیار مهم است.
حسابرسی قانونی چگونه کار می کند:
وجود کلمه قانونی به معنی انجام شدن این حسابرسی بر اساس قوانین است. برای همین در گام اول باید اساسنامه های مقرراتی توسط بخش های مرتبط مقننه دولت تنظیم شوند. این قوانین می توانند به صورت فدرال، ایالتی یا شهرداری باشند. اساسنامه های تجاری به قوانین تعیین شده توسط مدیریت و رهبر شرکت نیز می پردازند.
هدف حسابرسی از نوع قانونی، این است که آیا منابع به درستی استفاده شده اند و پرونده و اسناد صحیح می باشند. از این رو در گام اول حسابرسان مشخص می کنند که کدام دسته از اطلاعات و اسناد را نیاز دارند. سپس موارد خواسته شده جمع آوری و به حسابرسان تحویل داده می شود. حال این گروه شروع به تجزیه و تحلیل داده ها کرده و در صورت وجود هر گونه مغایرت در اسناد، به افراد مربوطه اطلاع رسانی می کنند.
در واقع حسابرسی بر روی اسناد و مدارک طبقه بندی شده ای که شرکت های تجاری، سازمان ها، نهاد های دولتی و یا افراد از آن ها نگهداری می کنند، صورت می گیرد. برای مثال: برسی سوابق سازمان در مورد سود یا درآمد، بازده سرمایه گذاری، هزینه ها و سایر موارد، بخشی از حسابرسی قانونی به شمار می رود.
توجه شود که در معرض این نوع حسابرسی قرار گرفتن به معنی مجرم بودن نیست. بلکه این کار یک روش برای جلوگیری از اختلاس، کلاهبرداری و سو استفاده در شرکت ها است. برای این منظور نیز اسناد و مدارک به صورت منظم توسط یک شرکت ثالث و قابل اطمینان، مورد برسی قرار می گیرد.
مزایای حسابرسی قانونی:
- به دلیل برسی صورت های مالی توسط حسابرسی، صحت گزارشات مالی افزایش پیدا می کند.
- پس از این نوع حسابرسی گزارشات مالی عاری از خطا، تقلب و نادرستی می شود در نتیجه اعتبار سازمان نیز افزایش میابد.
- حسابرسی از نوع قانونی باعث بهبود مدیریت در انجام دادن کار ها به بهترین شکل ممکن می شود.
- به علت تجزیه، تحلیل و تفسیر عملکرد کسب کار توسط حسابرسان و مقایسه، توصیه و پیشنهاد های آن ها، کارایی سیستم داخلی شرکت نیز بهبود پیدا می کند.
- باعث کاهش خطر کلاهبرداری، سو استفاده و تقلب در شرکت ها می شود.
- به جلب توجه سهمداران، بانک ها و دولت کمک می کند. در نتیجه افزایش سرمایه را برای شرکت به ارمغان می آورد.
روند حسابرسی قانونی
معایب حسابرسی قانونی:
- حسابرسی ها فرآیندهای بسیار پرهزینه ای هستند. حسابرسی از نوع قانونی به خصوص به دلیل انجام شدن توسط یک شرکت خارجی و حساسیت آن بسیار پرهزینه تر است.
- تضاد میان منافع حسابرسان می تواند باعث کاهش کیفیت گزارش شود.
- نمونه گیری در حسابرسی می تواند کاهش کیفیت نهایی گزارشات را به همراه داشته باشد.
- محدودیت در اسناد و شواهد می تواند گزارش نهایی را با مشکل رو به رو کند.
- محدودیت های زمانی حسابرسی قانونی می تواند باعث کاهش دقت و کیفیت گزارشات شود.
- همچنین برای این نوع حسابرسی باید نیرو های بسیار با تجربه، مهار و حرفه ای استخدام کرد.
چرا حسابرسی قانونی اهمیت دارد؟
دلیل اهمیت این نوع از حسابرسی این است که حسابرسان به صورت بی طرف و منصفانه، صورت های مالی شرکت را در یک گزارش مالی به سهامداران و افراد دیگر ارائه می دهند. همین مورد باعث افزایش اعتماد سهامداران، بانک ها و دولت می شود. در نتیجه می توان سرمایه گذاران جدید و سرمایه های دولتی را به سمت خود جذب کرد.
همچنین این کار باعث افزایش کیفیت کنترل ها و سیستم داخلی شرکت نیز می شود.
هزینه های حسابرسی قانونی:
این نوع از حسابرسی هیچ گونه هزینه ثابتی ندارد. البته هزینه های حسابرسی از نوع قانونی توسط کمیته های حسابرسی مورد بحث ارزیابی قرار می گیرند. همچنین مشاوره هایی نیز به سازمان ها در این خصوص داده می شود. علیرغم الزامات قانونی، همچنان بخشی از این نوع حسابرسی بر عهده ی شرکت یا سازمان است.
توجه شود که هزینه حسابرسی از نوع قانونی بسته به اندازه شرکت، پیچیدگی کار، در نظر گرفتن سایر هزینه های کار، ساعت کاری حسابرسان و مدت زمانی که گزارش باید تحویل داده شود، متغیر می باشد.
جمع بندی:
در این مقاله سعی کردیم تا توضیحات کامل و لازم را در مورد حسابرسی قانونی ارائه دهیم. این نوع حسابرسی به علت الزامی بودن و برسی عملکرد مدیریت و سیستم داخلی شرکت جایگاه بسیار ویژه ای دارد. اما همان طور که گفته شد، این روش تنها توسط شرکت ها با افراد ماهر صورت می گیرد. از همین رو در صورت نیاز به این نوع حسابرسی با افراد متخصص مشورت کنید.
https://www.wikiaccounting.com/advantages-and-disadvantages-statutory-audit/
