نوشته‌ها

حسابرسی مالیاتی

حسابرسی مالیاتی

مقدمه ای بر حسابرسی مالیاتی

به طور کلی مالیات یکی از مهمترین اصول مالی هر کشور است. مالیات برای تمامی کسب و کارهای در هر کشوری لازم و ضروری است. امکاناتی که دولت در هر کشوری برای شهروندان فراهم می‌کند در بیشتر موارد از مالیاتی است که در پایان هر سال از کسب و کارهای موفق یا خرده فروشی‌ها دریافت می‌کند. لازم به ذکر است که هر دولت با تعیین میزان مشخصی از مالیات شکل و سمت و سوی نقدینگی کشور را هم کنترل می‌کند. باید دقت داشته باشید که بسیاری از صاحبان مشاغل ممکن است با مالیات میانۀ خوبی نداشته باشند و از همین رو ممکن است اقدام به نپرداختن آن کنند. این شکل از نگاه در طولانی مدت باعث کم شدن رفاه شهروندان و همینطور از بین رفتن تصمیم‌های مناسب برای رفاه در آیندۀ افراد جامعه می‌شود. حسابرسی مالیاتی را باید یکی از مهم ترین وظایف مدیران نام برد چرا که در صورت نپرداختن حساب مالیاتی و شفاف نبودن موارد مالی مدیران کسب و کارها باید جریمه و تاوان‌های بسیار سنگین مالی را متقبل شوند. ما در این مقاله سعی داریم به صورتی کامل در مورد حسابرسی مالیاتی صحبت کرده و آن را به صورت کاملا واضحی شرح دهیم.

 

حسابرسی مالیاتی

حسابرسی مالیاتی در حقیقت به بررسی تمامی فرآیندهای مالی گفته می‌شود که باعث سودآوری و یا ضرر شرکت شده است. حسابرسان مالیاتی تمامی اسناد و مدارک کسب و کار را بررسی کرده و بعد از آن اقدام به بستن مالیات مشخصی می‌کند. لازم به ذکر است که حسابرسی مالیاتی در زمان‌های بسیار مشخصی انجام شده و عدم پرداخت آن‌ها می‌تواند عواقب سنگینی را در پی داشته باشد. نکتۀ بسیار مهم دیگر دربارۀ حسابرسی مالیاتی این موضوع است که حسابرسی مالیاتی است که عوارض بر درآمد را مشخص کرده و میزان آن را معیین می‌کند به همین دلیل است که حسابرسی مالیاتی از اهمیت بسیار زیادی در بستن مالیات مالی برای کسب و کارها برخوردار است. اگر دوست دارید تمامی موراد حسابرسی مالیاتی را بدانید می‌توانید به کتاب‌هایی که در این زمینه منتشر شده اند روجوع کرده و از آن‌ها برای شناخت بیشتر این قوانین استفاده کنید. یکی از این کتاب‌ها که به عنوان یک منبع کامل هم شناخته می‌شود کتاب حسابرسی مالیاتی نوشتۀ محمد علی بیگ پور است که توسط دانشگاه خوارزمی منتشر شده است.

 

مواردی که در حسابرسی مالیاتی مورد بررسی و قضاوت قرار می‌گیرند

 

مواردی که در حسابرسی مالیاتی مورد بررسی و قضاوت قرار می‌گیرند عبارت اند از:

  • درآمد حاصله
  • هزینه‌های انجام دشه
  • تراز حساب‌ها و دفاتر و همین طور صورت‌های مالی
  • چرخۀ کامل واردات و صادرات
  • موارد اولیه و کلیۀ گردش‌های مربوط به آن‌ها
  • قیمت تمام شدۀ هر کالا به صورت دقیق
  • تمامی دارایی‌های ثابت
  • بررسی تمامی خسارت‌های شعبه‌ها و نمایندگی‌ها
  • تعدیلات سنواتی
  • معاملاتی که با اشخاص ثالث انجام می‌شود.
  • مالیات تکمیلی
  • حقوق و دستمزد

 

بررسی تمامی مدارکی که باید تحت اختیار یک حسابرس مالیاتی قرار بگیرد

به طور معمول تمامی حسابرسان مالیاتی چند روز قبل از شروع عملیاتی حسابرسی نامه ای به شرکت یا بنگاه اقتصادی مربوطه می‌زنند و درخواست می‌کنند که مدارکی مشخص را در اختیار آن‌ها قرار دهند. این مدارک درخواست شده در حقیقت مدارکی است که یک حسابرس مالیاتی با بررسی‌ آن‌ها می‌تواند پرداخت یا عدم پرداخت صحیح مالیات هر شرکت یا بنگاه اقتصادی را مشخص کرده و کاملاً مورد ارزیابی قرار دهد. این مدارک عبارت اند از:

  • مدارکی از صورت سود و زیان شرکت به همراه ترازنامه و اظهار نامه‌ها
  • فهرستی کامل از تمامی حسابداری‌های سال و دفاتر مربوطه( مانند: دفتر کل یا معین )
  • صورت تمامی موارد واردات و صادرات با ذکر مشخصات کامل کالا و تمامی موارد مربوطه
  • صورتی کامل از تمامی معاملات شرکت یا کارهای مالی که در مواردی چون مضاربه صورت گرفته است. این صورت شامل مبلغ سود و زیان شرکت بوده و میزان مالیاتی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده است را مورد بررسی قرار می‌دهد.
  • لیستی کامل از تمامی قراردادها که می‌تواند مربوط به اجاره یا خرید هم باشد. در این بخش باید تاریخ و نام طرف قرار داده به همراه مبلغ هم ذکر شود.
  • تمامی موارد که به عنوان اسناد حسابرسی به ادارۀ مالیات فرستاده شده است تا مورد ارزیابی قرار بگیرد.
  • اسناد مربوط به حقوق و دستمزد مالیاتی و همینطور اضافه تاریخ پرداخت مالیات و بیمه
  • موارد که به معافیت مالیاتی و مالیات تکلیفی مربوط می‌شوند.

 

شکل کلی حسابرسی مالیاتی

 

شکل کلی حسابرسی مالیاتی

اولین نکته ای که باید در نظر داشت این موضوع است که حسابرسی مالیاتی معمولاً در چند مرحله انجام می‌شود. در مرحلۀ اول حسابرسان مالیاتی شروع به بررسی تمامی دفاتری حسابداری و حسابرسی می‌کنند. این دفاتر عبارت اند از ( دفتر کل، دفترهای روزانه، دفتر دارایی) و تمامی دفترهایی است که مربوط به موارد مالی می‌شوند. در مرحلۀ بعد کارشناسان منابع انسانی و دیگر مواردی را در نظر می‌گیرند که شرکت نیاز دارد برای رسیدن به هدف خود از آن‌ها بهره ببرد. مانند تعداد نیرو و مقدار زمانی که باید در این راستا بگذارد. لازم به توضیح است که در این مرحله حجم  معادلات شرکت و میزان حساب‌ها هم مورد بررسی قرار می‌گیرند. زمانی که نیروی مناسب و به تعداد کافی برای حسابرسی مالیاتی در نظر گرفته شد دیگر زمان آن می‌رسد که کار حسابرسی مالیاتی شروع شود.  

در اولین قدم تمامی مواردی که از دفاتر مالی بررسی شده اند ثبت شده و به عنوان یک سند معتبر مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. در این زمان تمامی سیستم داخلی شرکت یا بنگاه مالی می‌توانند متوجه این موضوع شوند که آیا موارد ثبت شده صحت دارد یا خیر. اگر بعد از بررسی‌ها نشان داده شود که دیتاهای مالی صحیح است که روند کار به شکلی معمول ادامه پیدا می‌کند اما اگر ناصحیح بودن این روند ثابت شود دیگر باید از روش‌های دیگری برای شفاف سازی موارد مالی بهره ببریم. بعد از مرحلۀ ای که گفته شد روش‌های تجزیه و تحلیل قانونی و استاندارد شروع می‌شود. در مرحلۀ بعد تمامی اتفاقات پیش آمده نوشته شده و گزارشی کامل در این باره نوشته می‌شود. در آخرین مرحۀ تمامی ساعت‌هایی که حسابرسان به این موضوع اختصاص داده بودند در نظر گرفته شده و بعد از در نظر گرفتن هزینۀ ایاب و ذهاب تمامی هزینه‌ها را به صورت کلی دسته بندی می‌کنند.

 

مهمترین امتیازهای حسابرسی مالیاتی

 

مهمترین امتیازهای حسابرسی مالیاتی چیست؟

شاید برای بسیاری از افرادی این پرسش پیش بیاید که آیا حسابرسی مالیاتی به جز گرفتن مالیات از صاحبان مشاغل و ایجاد رفاه بیشتر عمومی امتیاز دیگری هم دارد یا خیر. ما در این بخش از مقاله سعی داریم این پرسش را با پاسخی مناسب جواب دهیم. در زمان حسابرسی مالیاتی صاحبان کسب و کار یا مدیران شرکت به کارایی و عملکرد سالانۀ خود پی برده و بهتر می‌توانند شرایط مالی شرکت خود را ارزیابی کنند. نکتۀ دیگری که در این باره وجود دارد چک شدن تمامی موارد مالی به وسیلۀ حسابرسان مالیاتی است. این ارزیابی‌های دقیق باعث می‌شود مدیران ارشد و صاحبان شرکت‌ها بیشتر از پیش به روند حسابرسی و حسابداری خود مطلع شده و در آینده تصمیم‌های بهتری برای روند مالی شرکت خود بگیرند. یکی دیگر از امتیازهای حسابرسی مالیاتی مشاورۀ این دسته از حسابرسان است. حسابرسان مالیاتی با در نظر گرفتن پروندۀ مالی شرکت‌ها می‌توانند آن‌ها را از معافیت‌های مالی احتمالی آگاه کنند و در صورت بخشش جریمه آن‌ها را برای رسیدن به این شرایط راهنمایی کنند. اما مورد آخر: یکی از مهم ترین کارهایی که این حسابرسان انجام می‌دهند ارزیابی کلی شرکت‌ها در طولانی مدت است. حسابرسان مالیاتی به دلیل تجربۀ زیادی که در این بخش دارند می‌توانند به راحتی سیر نزولی یا صعودی یک روند را در نظر گرفته و شرکت‌ها را از این موضوع آگاه کنند.

دسترسی به دستورهای مالیاتی

 

دسترسی به دستورهای مالیاتی

سازمان امور مالیاتی کشور تمامی قوانین و مقرارت خود را در سایت اصلی این مجموعه به نمایش گذاشته است. تمامی افرادی که می‌خواهند از این قوانین مطلع باشند می‌توانند به این سایت مراجعه کرده و هر موردی را که می‌خواهند مورد بررسی قرار بدهند.  در این بخش به تعداد کمی از دستورالعمل‌های مهم اشاره می‌کنیم : این دسته از دستورالعمل‌ها بندهای مالیاتی است که بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این بندها عبارت اند از:

  • درآمد مشمول مالیات، بر مبنای قانون مالیات‌های مستقیم و مقررات مربوط به آن تعیین می‌شود.

در مواقع لازم قوانین دیگری نیز مانند قانون تجارت و قانون محاسبات عمومی اعمال خواهد شد.
در هنگام تعیین درآمد مشمول مالیات، اگر قانون مالیات‌های مستقیم در مواردی نسبت به موضوع صراحت نداشته باشد ولی قوانین دیگر حکم معینی درباره آن مورد داشته باشند، حکم معین قانون‌های دیگر به عنوان ملاک عمل استفاده می‌شود.

 

  • اگر قانون درباره موردی سکوت کرده بود یا ابهام داشت، باید از آرائی که شورای عالی مالیاتی ابلاغ کرده است و بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان امور مالیاتی کشور پیروی شود.
    تمامی درآمدهایی که توسط حسابرس شناخته می‌شوند، از جمله درآمد حاصل از تعیین دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی مشمول مالیات هستند مگر آن که دلایل قانونی برای معافیت همه یا بخشی از آن‌ها وجود داشته باشد.

 

  • تمامی موارد بستانکار حساب تعدیلات سنواتی، باید به درآمد مشمول مالیات افزوده شود، مگر آن که در مالیات سال‌های قبل حساب شده باشد، معافیت مالیاتی قانونی به آن اختصاص یافته باشد و یا طرف حساب آن هزینه‌ای بوده که به وسیله ماموران مالیاتی غیرقابل پذیرش تلقی و ازحساب هزینه برگشت شده باشد.

 

  • موارد بدهکار حساب تعدیلات سنواتی نیز، در صورتی که ماهیت هزینه قابل قبول را داشته باشد و قبلا جزو حساب هزینه در نظر گرفته نشده باشد، باید جزو هزینه‌های قابل قبول محسوب شود.
    درآمد فعالیت‌هایی که طبق قانون از مالیات معاف هستند یا نرخ مالیات جداگانه‌ای دارند، از درآمدهای شرکت قابل کسر نیست و هزینه‌های آن‌ها نیز جزو هزینه‌های قابل پذیرش حساب نمی‌شود.

 

  • بیشتر بررسی‌هایی که در حسابرسی مالیاتی انجام می‌شود، در حسابرسی عمومی صورت‌های مالی نیز انجام می‌شود. به همین دلیل بهتر است حسابرسی صورت‌های مالی به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که در حین آن حسابرسی مالیاتی نیز انجام و گزارش آن تهیه شود.
    موارد ذکرشده در فرم نمونه گزارش حسابرسی مالیاتی باید با کاربرگ‌های حسابرسی صورت‌های مالی مطابقت داده شود.

 

  • کاربرگ‌های حسابرسی مالیاتی باید در پرونده‌های جداگانه بایگانی شوند و هر سال خلاصه‌ای از وضعیت مالیاتی، هم در پرونده‌های جاری و هم در پرونده‌های دائمی نگهداری شود.
    نسخه اصلی گزارش حسابرسی مالیاتی که بر طبق فرم نمونه تنظیم شده است به همراه مستندات لازم و گزارش حسابرسی مالی باید به مؤدی مالیاتی داده شود و از طریق او در اختیار اداره امور مالیاتی قرار گیرد. نسخه دوم گزارش نزد حسابرس باقی خواهد ماند.

 

  • در صورتی که پس از ارسال گزارش معلوم شود در تعیین درآمد مشمول مالیات یا موارد دیگر اشتباهی رخ داده است، مسئله باید به سرعت به اداره امورمالیاتی اعلام شود.
    برای مطالعه بندهای کامل این دستورالعمل، به وب‌سایت اداره امور مالیاتی کشور مراجعه کنید.

 

مالیات

 

بخش پایانی

در پایان این مقاله باید خاطر نشان کنیم که مالیات شکلی از تامین رفاه عمومی است که باید آن را در تمامی سطوح کاری در نظر گرفت. اگر شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی از دادن مالیات خودداری کنند بسیاری از منابع مالی جهت رفاه عموم مردم هم دچار مشکل شده و ممکن است دیگر دولت نتواند به درست از عهدۀ مخارج مربوطه برآید. از این رو پرداخت به موقع مالیات در بسیاری از دولت‌ها در جهان شکلی از متمدن بودن و احترام گذاشتن به حقوق دیگران قلمداد می‌شود.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

 

حسابرسی مبتنی بر ریسک

حسابرسی مبتنی بر ریسک

 مقدمه ای بر حسابرسی مبتنی بر ریسک

حسابرسی در گذشته به دلیل داشتن یک روند ساده و غیر پیچیده معمولاً با ریسک‌های زیادی همراه نبوده است. یکی از دلایلی که امروزه باعث پیچیدگی این امر شده است تعداد بی‌شماری از بنگاه‌های اقتصادی است که امروزه در تمامی سطوح مالی در حال فعالیت هستند. روند مالی این دسته از بنگاه‌های اقتصادی به میزانی پیچیده است که باید در بررسی موارد مالی آن‌ها بیشتر دقت کرد و هر گونه خطا در حسابرسی می‌تواند منجر به مشکلات‌ بسیار زیادی برای آن بنگاه مالی شود. حسابرسی مبتنی بر ریسک به شکلی از حسابرسی گفته می‌شود که شخص حسابرس تمامی موارد قابل اتکا به حسابداری را مورد بررسی قرار می‌دهد. ما در این مقاله سعی داریم به روند حسابرسی مبتنی بر ریسک اشاره کرده و این موضوع را به صورتی کامل مورد بررسی قرار دهیم. با ما تا پایان این مقاله همراه باشید.

 

حسابرسی مبتنی بر ریسک و کم کردن احتمال اشتباه در تصمیم گیری؟

هدف اصلی حسابرسی مبتنی بر ریسک کارآمدی بیشتر حسابرسی داخلی است. حسابرسی به طور کلی شکلی از بررسی موارد مالی را تشکیل می‌دهند که باعث قابل اعتماد بودن روند حسابداری می‌شود از همین رو حسابرسی مبتنی بر ریسک بیشترین میزان توجه را به روندهای مالی در نظر می‌گیرد. حسابرسی مبتنی بر ریسک با بررسی کامل روند حسابداری تمامی داده‌ها و اطلاعات حسابرسی و حسابداری سعی می‌کند کمترین میزان ریسک را در تصمیم گیری‌ها بررسی کرده و بهترین روند مالی را در برای تصمیم نهایی اتخاذ می‌کند. در حسابرسی مبتنی بر ریسک، حسابرس بعد از درک درست از روندهای جاری و مالی در حسابرسی یک سیستم سعی بر ارزیابی آن به صورت کاملی می‌کند. دقت داشته باشید که حسابرسی مبتنی بر ریسک در حقیقت بر فرآیند تصمیم‌های پرخطر نظارت داشته و سعی می‌کند این میزان خطرهای ناشی از تصمیم‌های اشتباه را پوشش دهد. حسابرسی مبتنی بر ریسک را می‌توان قدرتمند ترین فرآیندی لقب داد که باعث جلوگیری از خطرهای احتمالی در روند تصمیم گیری می‌شوند.

 

تعریف اصلی حسابرسی مبتنی بر ریسک

 

تعریف اصلی حسابرسی مبتنی بر ریسک

این شکل از حسابرسی باعث می‌شود در میان تصمیم‌های مالی گرفته شده توسط مدیران و حسابرسان کم ریسک ترین و پر خطر ترین تصمیم‌ها مورد بررسی قرار بگیرند و همین امر باعث می‌شود تصمیم‌ها گرفته شده بهتر ارزیابی شود و کم ریسک ترین آن‌ها به روند کاری اضافه شود. دقت داشته باشید که در بسیاری از پروژه‌های که مد نظر مدیران است این امکان وجود دارد که با کمی تغییر بتوان ایدۀ اولیه را به کم ریسک ترین حالت ممکن عملی کرد. حسابرسی مبتنی بر ریسک در حقیقت تمامی سعی خود را در ارزیابی میزان ریسک در انجام پروژه انجام داده و باعث می‌شود کم خطر ترین انتخاب‌ها در روند مالی یک شرکت نهایی شوند. اهمیت حسابرسی مبتنی بر ریسک دقیقاً در همین بخش کارایی دارد. این شکل از حسابرسی تمام تلاش خود را در جهت ارزیابی میزان ریسک پروژه انجام می‌دهد و از همین نظر در بسیاری از پروژه‌های بزرگ کارایی زیادی دارند. برای بررسی ریسک تحریفات با اهمیت باید به موارد زیر توجه خاصی داشت این موارد عبارت ند از:

  • ریسک واحد تجاری ( بررسی اتفاقی که منجر به ضرر و اثرگذاری منفی بر روی اهداف شرکت می‌شود)
  • نحوۀ برخورد مدیران و صاحبان اصلی سرمایه و نوع ریسک
  • تعیین حدودی از ریسک‌ها که مدیران مذکور به آن‌ها بی توجه هستند.

 

اهمیت ریسک در حسابرسی  

اگر بخواهیم اهمیت ریسک در حسابرسی را مورد بررسی قرار دهیم باید به یک نکتۀ بسیار مهم توجه کنیم و آن ارائۀ مطالبی است که با در میان گذاشتن آن‌ها روند سود و زیان شرکت دچار تغییر می‌شود. لازم به ذکر است که تمامی روند حسابرسی در ریسک به میزان قابل ملاحظه‌ای بیشتر مربوط به اطلاعاتی می‌‍شود که باعث شکل گیری روند سود یا ضرر مالی یک شرکت یا بنگاه مالی می‌شوند. به هر میزانی که این بررسی ریسک حسابرسی در میزان صحیح تری مورد ازیابی قرار بگیرد تصمیمات گرفته شده دارای ارزیابی بهتری بوده و با ریسک کمتری انجام می‌شوند. در این زمینه راهنمایی‌های بسیار مهمی وجود دارد که از محافل بزرگ بین المللی برگرفته شده است این موارد که در بسیار از مواقع می‌تواند راهگشا باشد به شرح زیر است:

  • در اولین مورد باید شکل حسابرسی به گونه ای انجام شود که میزانی انتظار معقولی را برای بررسی تحریف‌ها در گزارش‌های داده شده نشان دهد. بررسی تحریف‌ها در منابع داده شده از اهمیت بسیار زیادی برای ارزیابی ریسک‌های احتمالی برخوردار است.
  • بررسی تمامی اطلاعات با دقت کافی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در موارد مالی گاهی کوچکترین خطاها می‌تواند بیشترین آسیب‌ها را به دنبال داشته باشد. از این رو دقت کافی حتی در موارد کوچک می‌تواند در برخی از مواقع بسیار سرنوشت ساز باشد.
  • افشای دقیق اطلاعات مالی و ریسک هایی که بر مبنای تحریف‌های گزارش داده شده انجام شده است.

 

رابطۀ اهمیت و ریسک حسابرسی:

یکی از نکته‌های بسیار جالب این موضوع رابطۀ عکس ریسک حسابرسی و اهمیت آن است به این معنی که اگر میزان اهمیت در یک موضوع بسیار زیاد باشد به طور معمول باید ریسک آن بسیار کاهش یابد در غیر این صورت این روند دارای یک خطای اساسی است. به طور کلی به هر میزانی که یک موضوع مهم باشد درصد ریسک هم کاهش پیدا می‌کند. در این دسته از کارها اگر سطح اهمیت کار را بالا ببریم به طور خودکار میزان احتمال اظهار نظر نامناسب از طرف یک حسابرس بسیار کاهش می‌یابد.

 

تفاوت‌های حسابرسی مبتنی بر ریسک با حسابرسی سنتی

 

تفاوت‌های حسابرسی مبتنی بر ریسک با حسابرسی سنتی در چیست؟

هر دو مورد گفته شده دارای ۲ تفاوت اصلی هستند که به شرح زیر است.

اول: نوع ریسک‌هایی که مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

دوم: چگونگی ارزیابی ریسک‌های مذکور

دقت داشته باشید که در روش‌های سنتی تمامی تمرکز بر روی برنامه ریزی و ریسک‌های مربوط به این برنامه ریزی‌ها است. در روش‌های سنتی دقت کافی در ارزیابی یکی از مهمترین مواردی است که مورد بررسی قرار می‌گیرد. در روش‌های سنتی حسابرسی، توجه و تمرکز دیگری که بسیار مورد اهمیت است کشف و شناخت  تحریف‌هایی است که در گزارش‌ها ممکن است دیده شود. در چنین روش‌هایی معمولاً حسابرسان نگرانی بسیار ذاتی در مورد ریسک‌هایی دارند که به طور کلی منابع مالی یا شرایط کلی سازمان یا شرکت را دچار بحران می‌کند و در مقابل این دسته از تصمیم‌گیری‌ها حالتی تدافعی دارند.

حسابرسی مبتنی بر ریسک اما شکلی دیگر از نگاه را به ماجرا و موارد مالی دارد. حسابرسی مبتنی بر ریسک شکلی مدرن و پیشرفته تر از حسابرسی سنتی داشته و جوانب بیشتری را مد نظر قرار می‌دهد. در شکل سنتی این حسابرسی حسابرسان تنها به مکاشفۀ تحریف‌ها و صداقت گزارش‌های داده شده تاکید دارند اما در شکل حسابرسی مبتنی بر ریسک نه تنها موارد گفته شده در تیردست یک حسابرس قرار دارند بلکه تمامی روند کاری و تجاری بنگاه اقتصادی و کسب و کار هم مد نظر گرفته می‌شود. برای این کار باید ابتدا یک حسابرس تمامی موارد و روند شرکت یا بنگاه اقتصادی را به دقت بررسی کرده و تمامی موارد را با نگاهی مبتنی بر ریسک ارزیابی کند. در این روش حسابرس بررسی می‌کند که شرکت یا بنگاه اقتصادی با چه ریسک‌هایی به صورت کوتاه مدت یا بلند مدت رو به رو است. با در نظر گرفتن تمامی موارد گفته شده یک حسابرس می‌تواند تمامی تصمیم‌های که برای آیندۀ یک شرکت گرفته می‌شود را بررسی کرده و بهترین آن‌ها را انتخاب کند. این ارزیابی شدت ریسک‌ها باعث می‌شود یک حسابرس به بهترین نحو ممکن بتواند روندهای جاری در کار شرکت را بررسی کرده و از خطرهای احتمالی تا حدود زیاد جلوگیری کند.

 

محدودیت‌های رویکرد سنتی

در روندهای حسابرسی سنتی تنها موارد ذکر شده از طرف شرکت به وسیلۀ حسابرس بررسی شده و تایید می‌شود این درحالی است که تنها عواملی که بر این روند دخیل هستند تمامی اطلاعاتی است که به وسیلۀ شخص یا شرکت به دست حسابرس رسیده است. در شکل سنتی حسابرسی تمامی موارد گفته شده تنها به سمت تایید و تکذیب موارد داده شده پیش می‌روند و هیچ میزانی از ریسک تصمیم گری در کارها مد نظر نیست. این شکل از روند حسابرسی به طور کلی شکلی مدوّن و مداوم است که هر ساله در ابتدا و انتهای سال انجام می‌شود. این در حالی است که حسابرسی مبتنی بر ریسک شکلی گسترده تر از نظارت و بررسی را بر عهده داشته و می‌تواند در انتخاب گام‌های بعدی در روند کار بسیار اثرگذار باشد.

 

امتیازهای حسابرسی مبتنی بر ریسک

 

امتیازهای حسابرسی مبتنی بر ریسک

یکی از مهمترین امتیازهای این شکل از حسابرسی تمرکز آن بر روی روند جاری و تصمیم‌هایی است که برای شرکت یا بنگاه اتخاذ می‌شود. مهمترین ویژگی حسابرسی مبتنی بر ریسک توجه آن بر روی میزان ریسکی است که در روند کاری باید در نظر داشت.

از مواردی که باید در این زمینه به شدت به آن توجه داشت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱)       ساختار واحد خاص تجاری چگونه از رقبایش متمایز می شود و حاشیه رقابتی واحد تجاری چیست؟

۲)      مسایل عملیاتی روزمره ای که مدیریت کلیدی شرکت با آن مواجه است چیست؟

۳)      مدیریت با مسایل و مشکلات عملیاتی چگونه برخورد می کند؟

۴)      برای حصول اطمینان از اجرای مفاد قراردادها و قوانین و مقررات چه کنترل های عملیاتی به اجرا درمی آید؟

۵)      برای حصول اطمینان از اینکه عملیات گزارشگری و حسابداری سال بدون  خطا و تقلب باشد چه کنترل های داخلی مشخصی اجرا می گردد؟

۶)      مدیریت چگونه از صحت اطلاعات مالی مورد استفاده در تصمیمات مهم اطمینان یابد؟

۷)      کارکنان بی تجربه در چه کارهایی گمارده شده اند؟

 

بخش پایانی

حسابرسی مبتنی بر ریسک یکی از متداول ترین اشکال حسابرسی دنیای مدرن است. این شکل از حسابرسی به طور معمول تمامی روند جاری شرکت و بنگاه مالی را در نظر می‌گیرد. دقت داشته باشید که این کار شکلی تکمیل کننده از روند قبلی و سنتی حسابرسی است. یکی از مهم ترین موارد این شکل از حسابرسی بررسی آیندۀ تصمیم‌هایی است که باید در مورد موارد کاری گرفت.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

 

اصطلاحات حسابرسی

مفاهیم حسابرسی

 مقدمه :

در دنیای حسابرسی و حسابداری به طور کلی مفاهیمی وجود دارند که به عملکردهای متفاوت در حسابرسی یا حسابداری اشاره دارند. هر کدام از این مفاهیم برای نقشی مجزا طراحی شده اند و از همین رو می‌توان آن‌ها را بسیار مهم در نظر گرفت. در دنیای امروز به میزانی که شکل حسابرسی و حسابداری دچار دگرگونی شده است که شکل و اصطلاحاتی هم که در این زمینه مورد استفاده قرار می‌گیرد دچار دگرگونی شده است. ما در این مقاله سعی داریم برخی از این مفاهیم را بهتر شناخته و به بررسی آن‌ها بپردازیم.

 

طبقه‌بندی تعاریف ارائه شده

به‌طور کلی می‌توان تعریفهای ارائه شده برای کارایی را براساس نگرشهای مختلف، به چهار گروه کلی طبقه‌بندی کرد. این طبقه‌بندی در شکل ۱ نشان داده شده است.

 

ناکارایی

همواره در یک سازمان این سئوال مطرح است که آیا سازمان مسئولیتهای خود را با صرف حداقل داده‌ها انجام می‌دهد یا خیر. تلاش در جهت یافتن پاسخ برای این سئوال ممکن است زمینه‌هایی از موارد ناکارایی را در سازمان نشان دهد. نمونه‌هایی از ناکارایی عملیاتی که باید نسبت‌به آن هوشیار بود عبارت است از:

  • استفاده نامناسب از روشهای دستی ومکانیزه،
  • کاغذبازی بیهوده،
  • سیستمها و روشهای ناکارای عملیاتی،
  • سلسله مراتب ویا الگوهای ارتباطی پیچیده در سازمان،
  • دوباره‌کاری،
  • مراحل کاری بی‌مورد و انجام کارهای موازی.

 

ارتقای کارایی

 

ارتقای کارایی

کارایی به‌معنای اطمینان‌یابی از به‌دست‌آوردن حداکثر نتیجه از منابع اختصاص‌یافته برای یک بخش یا برنامه یا حداقل مصرف منابع برای تحصیل سطح خاصی از نتایج است. کارایی یک بخش هنگامی بهبود می‌یابد که نهاده‌های سیستم برای تولید مقدار معینی ستانده تقلیل یابد و یا آنکه از مقدار معینی نهاده سیستم، مقدار بیشتری ستانده حاصل شود.

 

اندازه‌گیری کارایی

همان‌طور که از تعریف کارایی استنباط می‌شود، به‌قاعده می‌توان ستانده حاصل از هر واحد داده را اندازه‌گیری کرد. اما انجام این اندازه‌گیری ممکن است به‌سادگی عملی نباشد. در این راستا، در برخی از کشورها، بخشهای دولتی شاید بتوانند بعضی از معیارهای کارایی را در اختیار بگذارند. اما سایر سازمانها باید معیارهای اندازه‌گیری مربوط و مناسب خود را تدوین کنند. معیارهای اندازه‌گیری ستانده‌ها باید مربوط، قابل اجرا و مورد توافق مدیریت و کارکنان باشد. در مقایسه و اندازه‌گیری باید توجه داشت که تفاوت هزینه‌ها به‌تنهایی مفهومی ندارد، بلکه دلایل وجود این تفاوتهاست که دارای اهمیت است.

 

کارایی در بخش عمومی

مدیران بخش عمومی نیز همچون مدیران بخش خصوصی باید کارایی خود را حداکثر کنند یا بیشینه سازند. این‌کار مستلزم اندازه‌گیری کارایی در زمینه‌های بااهمیت است. در این مورد مدیران همواره با دو سئوال اساسی مواجهند که برای انجام وظایف خود باید به آنها پاسخ داده شود:

* آیا کارایی عملیات یا برنامه خاص از آن اندازه اهمیت برخوردار هست که اندازه‌گیری شود؟

* آیا راهی برای اندازه‌گیری آن با هزینه‌ای معقول وجود دارد یا خیر؟

 

رابطه بین صرفه‌اقتصادی و کارایی

براساس استانداردهای حسابداری دولتی ایالات متحد، صرفه‌اقتصادی و کارایی واژه‌هایی مرتبط با یکدیگرند و اظهارنظر حرفه‌ای جداگانه در مورد هر یک از این دو مفهوم غیرممکن است.

معمولاً حسابرسی عملیاتی به اظهارنظر حرفه‌ای درمورد عملکرد کلی سازمان منجر نمی‌شود و در نتیجه، این استانداردها نیز حسابرس عملیاتی را ملزم به چنین اظهارنظری نمی‌کند، بلکه حسابرس عملیاتی یافته‌ها و نتایج بررسیهای خود را درمورد حدود و کفایت عملکرد گزارش می‌کند. این گزارش همچنین شامل روشهای خاص، روشها و کنترلهای داخلی است که می‌توان آنها را به صورت کاراتر یا موثرتر به‌کار برد.

ارتباط بین صرفه اقتصادی و کارایی و تاثیر آن بر نتایج حاصل‌ را می‌توان به یک حرکت الاکلنگی تشبیه کرد، به این معنی که باید موازنه‌ای برای دستیابی به مقدارهای لازم از هر کدام ایجاد شود. موازنه مطلوب زمانی برقرار می‌شود که هزینه عملیات بدون کاهش کارایی (یا روشهای عملیات) و اثربخشی (یا نتایج عملیات) در حداقل سطح ممکن نگهداری شود که این همان تحقق صرفه اقتصادی عملیات است. در همان زمان، روشهای عملیات را باید با حداقل هزینه و بدون فداکردن نتایج انجام داد و این به‌معنی تحقق کارایی است. از این‌رو، می‌توان دریافت چرا صرفه‌اقتصادی و کارایی به‌طور معمول با همدیگر و به‌عنوان بخشی از روشهای حسابرسی عملیاتی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

حسابرسی صرفه اقتصادی و کارایی

 

حسابرسی صرفه اقتصادی و کارایی

حسابرس عملیاتی برای انجام وظایف خود در راستای ایجاد موازنه بهینه بین هزینه‌ها و نتایج، به‌حداقل‌رساندن هزینه‌ها را ارزیابی می‌کند، البته کاهش هزینه‌ها تا جایی صورت می‌گیرد که دستیابی به‌حصول نتایج میسر باشد. به‌علاوه، حداکثرکردن بهره‌وری نیز تا جایی انجام می‌شود که هزینه‌ها بیش از حد افزایش نیابد. برای ارزیابی صرفه‌اقتصادی و کارایی، حسابرس عملیاتی استفاده از منابع، نیروی‌انسانی، امکانات، تجهیزات، ملزومات و پول را مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد. برای نمونه، حسابرس به تحلیل موارد زیر می‌پردازد:

* تعیین مسئولیتها و اختیارات درون‌سازمانی،

* نحوه استقرار فیزیکی یا توزیع منابع،

* زمانبندی منابع، زمان کار نیروی‌انسانی و زمان استفاده از امکانات،

* تقسیم منطقی وظایف میان گروههای مختلف،

* هماهنگی میان سطح مهارت، ظرفیت، توان عملیاتی و نحوه استفاده از منابع،

* هزینه‌های پرداخت‌شده،

* هزینه‌های منظورشده،

* تعداد کارهای انجام‌شده،

* میزان کارهای تکمیل‌شده.

حسابرس عملیاتی در پی ارزیابی فعالیتهای انجام شده براساس مفهوم صرفه اقتصادی و کارایی و دستاوردهای حاصل نیست، بلکه عملکرد فعلی را می‌پذیرد و میزان صرفه اقتصادی و کارایی آن را بررسی و نتایج حاصل را گزارش می‌کند.

 

معیارهای کارایی

در بیشتر مواقع معیارهایی برای اندازه‌گیری کارایی وجود ندارد. بنابراین، حسابرسان عملیاتی باید به‌کمک مدیریت صاحبکار و سایر متخصصان مربوط آنها را تدوین کنند. حتی در جایی‌که این معیارها وجود داشته باشد، حسابرسان عملیاتی باید خودشان را در مورد مربوط بودن معیارها قانع کنند. برای نمونه ممکن بود، معیار کارایی یک موسسه مالی در زمانی که رایانه وجود نداشت درخواستهای پرداخت آن مؤسسه باشد اما با اختراع رایانه، زمان مورد نیاز برای بررسی درخواست پرداخت دستخوش تغییر شده است. لذا حسابرسان عملیاتی باید قبل از پذیرش معیارها، در مورد چنین تغییراتی هوشیار باشند. اندازه‌گیری کارایی در مواردی که داده‌ها و ستانده‌ها ماهیت تکراری یا مکانیکی دارند نسبتاً ساده‌تر است. در چنین وضعیتهایی، حسابرسان عملیاتی می‌توانند معیارهایی برای اندازه‌گیری کارایی توصیه کنند. اما اندازه‌گیری کارایی در جایی‌که داده‌ها و ستانده‌ها تکراری نباشند، بسیار مشکل است. برای نمونه، اندازه‌گیری کارایی تولید برق خانگی ساده‌تر از اندازه‌گیری کارایی یک پزشک است که بیمارانش را معاینه می‌کند.

 

تدوین معیارهای کارایی

 

تدوین معیارهای کارایی

تدوین معیارهای کارایی شامل سه مرحله به‌شرح زیر است:

شناخت داده‌ها و ستانده‌هاـ معیارهای کارایی بستگی به ماهیت داده‌ها و ستانده‌های هر برنامه یا پروژه سازمان دارند. داده‌ها ممکن است مبالغ سرمایه‌گذاری‌شده، زمان کارکرد ماشین، روزهای کاری کارکنان، انرژی مصرف‌شده، مواد خام مورد استفاده و… باشند. ستانده‌ها نیز خدمات یا کالاهای تولید شده‌اند. هنگام تدوین معیارهای کارایی در صورت انجام این‌کار توسط حسابرسان عملیاتی، آنان نیاز به دید خوب و منصفانه نسبت به داده‌ها و ستانده‌ها دارند.

ارتباط بین داده‌ها و ستانده‌هاـ مرحله بعدی، شناخت شاخصهای عملکرد کارایی است. برای نمونه، داده‌ها در یک بیمارستان تعداد تختهای موجود در آن، تجهیزات، داروها و غذای مصرفی است، و ستانده‌های آن تعداد نسخه‌های پیچیده‌شده، میزان استفاده از اشعه ایکس و… است. این اندازه‌گیریها معمولاً به‌شکل نسبتهای گوناگونی مانند نسبت مخارج به‌ غذا و تعداد بیماران، نسبت ساعات کار کارکنان داروخانه بیمارستان به تعداد نسخه‌های پیچیده‌شده یا نسبت تعداد بیماران منتظر عمل به زمان تلف‌شده برای رفتن به اتاق عمل است.

تعیین معیارهای کارایی‌ـ تولیدات را با بعضی معیارهای قابل قبول مقایسه می‌کنیم. بنابراین، به دانشی نیاز داریم که سطوح تولیدات عادی و حدود بالا و پایین آن را بدانیم. برای نمونه، در مورد بیمارستان، خدمات ارائه‌شده نشان می‌دهد که نسبت تختهای اشغال‌شده یا اتاق عمل یا هزینه داروها با تعداد بیماران چیست. اما این نسبتها کارا یا ناکارا بودن شاخصهای کارایی را نشان نمی‌دهند. ما نیاز به راهی کوتاهتر داریم. این راه کوتاه، همان معیارهای کارایی است. این، کاری دشوار است و اغلب، مستلزم قضاوت حرفه‌ای است. این مشکل به این دلیل به‌وجود می‌آید که در تولید، اغلب کمیت و مقادیر کمی اندازه‌گیری می‌شود و به کیفیت و جنبه‌های کیفی کمتر توجه می‌شود.

 

در جستجوی معیارهای کارایی

 

در جستجوی معیارهای کارایی

همیشه برای حسابرسان عملیاتی این امکان وجود ندارد که معیارهای کامل و تجربه‌شده‌ای را برای حسابرسی معیارهای کارایی به‌کار برند. دلیل این امر ناشی از کمبود زمان، کمبود دانش فنی و نبود توافق با مدیریت صاحبکار در مورد معیار کارایی است. در چنین مواردی، حسابرسان عملیاتی اغلب به راهکارهای منطقی و کوتاهتر تکیه می‌کنند. برخی از منابع پذیرفته‌شده برای تدوین اندازه‌گیری کارایی عبارتند از:

مقایسه سازمانهای مشابه‌ـ در خلال حسابرسی عملیاتی یک سازمان، حسابرسان عملیاتی اندازه‌گیریهای کارایی در سایر سازمانهای مشابه را درنظر می‌گیرند. برای نمونه، میزان هزینه عملیاتی در دو سازمان که از نظر حجم عملیات و اندازه مشابهند ولی حیطه اختیارات مدیریت آنها متفاوت است، با یکدیگر فرق می‌کند.

مقایسه داخلی‌ـ واقعیترین راه اندازه‌گیری کارایی، مقایسه دو واحد از یک سازمان است. شاخصهای عملکرد ممکن است نسبت هزینه‌های اداری به هزینه‌های عملیاتی، نسبت اضافه‌کارهای پرداختی به جمع حقوق و دستمزد و زمان تلف‌شده کارگر و ماشین‌آلات در دو کارگاه و هزینه‌های تعمیر به وسایل نقلیه موجود در دو ایستگاه حمل و نقل و نظایر آن باشد.

مقایسه با بخش خصوصی‌ـ در مواقعی که بخش خصوصی خدمات مشابهی را ارائه می‌کند، مقایسه عملکرد بخش عمومی با خصوصی ممکن است مفید باشد. برای نمونه، اگر بخش خصوصی در ارائه خدمات حمل و نقل با بخش عمومی رقابت دارد، حسابرس عملیاتی می‌تواند معیارهای مورد استفاده بخش خصوصی را مشاهده و از آنها استفاده کند.

عملکرد گذشته‌ـ معتبرترین راه اندازه‌گیری کارایی، مقایسه عملکرد جاری با گذشته است. اما باید دقت کرد که مقایسه سطحی ممکن است غیرواقعی و گمراه‌کننده باشد.

هدفهای برنامه‌ریزی شده‌ منبع دیگر اندازه‌گیری کارایی، هدفهای برنامه‌ریزی شده مدیریت صاحبکار و مقایسه آن با عملکرد و بررسی چگونگی و میزان دستیابی به هدفهای مربوط می‌باشد.

 

بخش پایانی

دقت داشته باشید که دانستن مفاهیم کاربردی حسابرسی یکی از مهمترین موارد لازم برای انجام حسابرسی به شمار می‌رود از همین رو می‌توان یادگیری اصطلاحات این علم را یکی از مهمترین ویژگی‌هایی نام برد که باید هر شخصی که در این امر فعالیت دارد آن‌ها را بشناسد.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

منشور حسابرسی داخلی "سازمان اوراق بهادار"

منشور حسابرسی داخلی “سازمان اوراق بهادار”

در اجرای ماده ۱۰ دستورالعمل کنترل‌های داخلی برای ناشران پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، منشور فعالیت حسابرسی داخلی شرکت نمونه (سهامی عام) در تاریخ ۲۳/۱۱/۱۳۹۱ شامل ۱۰ ماده و ۵ تبصره به تصویب هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید و از تاریخ تصویب، لازم‌الاجراست.

ماموریت و دامنه عملیات

ماده (۱): ماموریت واحد حسابرسی داخلی، ارایه خدمات اطمینان‌دهی و مشاوره‌ای مستقل و بی‌طرفانه، به منظور ارزش‌افزایی و بهبود عملیات شرکت می‌باشد. حسابرسی داخلی با ایجاد رویکردی منظم و روشمند به شرکت کمک می‌کند که برای دستیابی به اهداف خود، اثربخشی فرآیندهای راهبری، مدیریت ریسک و کنترل را ارزیابی نموده و بهبود بخشد.

ماده (۲): دامنه عملیات واحد حسابرسی داخلی باید به نحوی تعیین شود که شبکه فرآیندهای راهبری، مدیریت ریسک و کنترل که توسط مدیریت شرکت طراحی و ارایه شده است، در موارد زیر اطمینان فراهم آورد:

  1. ریسک‌ها به نحو مناسب شناسایی و مدیریت می‌شوند،
  2. در مواقع لزوم، تعامل با گروه‌های مختلف راهبری شرکت به نحو مناسب وجود دارد،
  3. اطلاعات مالی، مدیریتی و عملیاتی با اهمیت شرکت، درست، قابل اعتماد و به موقع می‌باشد،
  4. فعالیت­های کارکنان مطابق با خط مشی‌ها، استانداردها، رویه‌ها، قوانین و مقررات می‌باشد،
  5. تحصیل منابع به صرفه می‌باشد، از منابع کارا و اثربخش استفاده می‌شود، و منابع به نحو مناسب حفاظت می‌شود،
  6. برنامه‌ها، طرح‌ها و اهداف شرکت قابل تحقق است،
  7. کیفیت و بهبود مستمر در فرآیندهای کنترلی شرکت ترویج می‌شود،
  8. موضوعات قانونی و حقوقی با اهمیت موثر بر شرکت، به نحو مناسب شناسایی می‌شود و مورد توجه قرار می‌گیرند.

اختیارات

ماده (۳): هیئت مدیره در چارچوب مسئولیت‌های واحد حسابرسی داخلی، به آن اختیار می‌دهد که:

  1. امکان دسترسی نامحدود به کلیه‌ اسناد و مدارک، دارایی‌ها، کارکنان و مشاهده فرآیندهای شرکت و شرکت‌های فرعی داشته باشد،
  2. به کمیته‌ حسابرسی دسترسی داشته باشد،
  3. منابع مالی و انسانی مورد نیاز را جذب کرده و موضوعات، دامنه‌ی عملیات و روش‌های دستیابی به اهداف حسابرسی داخلی را تعیین و اجرا نماید،
  4. خدمات خاص مورد نیاز برای ایفای مسئولیت‌ها و آموزش کارکنان حسابرسی خود را حسب نیاز از داخل یا خارج از شرکت کسب نماید،

ماده (۴): هیئت مدیره کلیه کارکنان را در قبال ارایه اسناد، مدارک و اطلاعات درست و به موقع در قبال حسابرسی داخلی موظف و پاسخگو می‌داند. همچنین هیئت مدیره، واحد حسابرسی داخلی را مسئول حفاظت از اسناد، مدارک، اطلاعات و اسرار شرکت و شرکت‌های فرعی که بنا به موقعیت کاری به آنها دسترسی پیدا می‌کند، می‌داند.

ماده (۵): مدیر حسابرسی داخلی و کارکنان واحد حسابرسی داخلی مجاز به انجام موارد زیر نیستند:

  1. انجام هرگونه وظایف اجرایی در شرکت و شرکت‌های فرعی،
  2. ایجاد و یا تصویب تراکنش‌های حسابداری خارج از واحد حسابرسی داخلی،
  3. هدایت فعالیت‌های سایر کارکنان شرکت مگر تا میزانی که آنان برای کمک به تیم حسابرسی داخلی تخصیص داده شده اند،
  4. حسابرسی فعالیت‌هایی را که خود قبلاً در آن مسئولیت اجرایی داشته‌اند،
  5. انجام سایر اعمالی که استقلال و بی‌طرفی آنان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

مسئولیت‌ها

ماده (۶): اهم مسئولیت‌های واحد حسابرسی داخلی به شرح زیر است:

  1. تدوین برنامه انعطاف‌پذیر سالانه حسابرسی داخلی با استفاده از روش‌شناسی متناسبِ مبتنی بر ریسک، شامل هرگونه ریسک یا ملاحظات کنترلی مورد نظر مدیریت شرکت، و پیشنهاد آن به کمیته‌ی حسابرسی جهت بررسی (قبل از تصویب توسط هیئت مدیره)،

تبصره ۱: برنامه سالانه حسابرسی داخلی با در نظر گرفتن اولویت‌ها حداقل باید شامل برنامه ارزیابی و بهبود “تحقق اهداف راهبردی شرکت”، اثربخشی “فرآیندهای نظام راهبری، مدیریت ریسک، کنترل‌های داخلی، حفاظت از دارایی‌ها، رعایت قوانین، مقررات و الزامات، و شاخص‌های بهره‌وری” و سلامت “اطلاعات مالی و غیرمالی با اهمیت و معاملات عمده شرکت” باشد.

تبصره ۲: وظایف مدیر و کارکنان حسابرسی داخلی، نافی وظایف مدیران و کارکنان سایر بخش‌های سازمانی در قبال مواردی همچون اثربخشی نظام راهبری، مدیریت ریسک، کنترل‌های داخلی و رعایت قوانین و مقررات نمی‌باشد.

  1. اجرای برنامه‌ سالانه مصوب هیئت مدیره شامل هرگونه وظایف و پروژه‌های مورد درخواست مدیریت شرکت و کمیته حسابرسی،
  2. بررسی و ارزیابی مستمر اثربخشی سیستم کنترل‌های داخلی، گزارش نتایج به کمیته حسابرسی و هیئت‌مدیره و پیگیری روش‌های بهبود سیستم کنترل‌های داخلی،
  3. حفظ ترکیب نیروی انسانی دارای دانش، تجربه و مهارت کافی و مدارک رسمی حرفه‌ای متناسب طبق الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار، برای اجرای مطلوب مفاد این منشور و تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی مناسب،

تبصره: اغلب با توجه به اهداف و مسئولیت‌های واحد حسابرسی داخلی، تیم حسابرسی داخلی در مجموع باید از دانش، تجربه و مهارت‌های متنوع (در حوزه‌های مختلفی مانند دانش مالی، فناوری اطلاعات، سیستم‌ها و همچنین دانش خاص عملیات اصلی شرکت) برخوردار باشد.

  1. استقرار برنامه ارزیابی کیفیت برای کسب اطمینان از عملکرد مناسب حسابرسی داخلی،
  2. انجام خدمات مشاوره‌ای علاوه بر خدمات اطمینان‌دهی حسابرسی داخلی برای کمک به مدیریت شرکت در دستیابی به اهداف شرکت،
  3. ارزشیابی و ارزیابی ادغام یا تلفیق فعالیت‌ها و ایجاد یا تغییر در خدمات، فرآیندها، عملیات و فرآیندهای کنترلی، متناسب با شرایط ایجاد، استقرار یا توسعه آن‌ها،
  4. ارایه گزارش‌های دوره‌ای منظم (و در صورت نیاز گزارش‌های موردی) در خصوص خلاصه نتایج حاصل از فعالیت‌های واحد حسابرسی داخلی به کمیته حسابرسی و هیئت مدیره،

تبصره ۱: حداقل موارد مندرج در گزارش باید شامل برنامه‌های محقق شده و میزان پیشرفت برنامه سالانه حسابرسی داخلی و محدودیت‌های احتمالی باشد. همچنین ضروری است پیشنهادهای لازم و نتایجِ پیگیری و اجرای پیشنهادهای قبلی گزارش گردد.

تبصره ۲: رونوشت گزارشات واحد حسابرسی داخلی پیرامون گزارش­های مورد درخواست مدیرعامل، به کمیته حسابرسی و هیئت مدیره ارسال ­شود.

اطلاع‌رسانی منظم به کمیته‌ی حسابرسی در خصوص موضوعات نوین اثرگذار بر انجام بهتر حسابرسی داخلی،

  1. ارایه فهرستی از اهداف کمی عملیاتی و نتایج تحقق یافته به کمیته حسابرسی،
  2. همکاری درفرآیند رسیدگی به فعالیت‌‌های مشکوک به تقلب در شرکت (و یا فعالیت‌های پولشویی) و هشدار به موقع و مناسب به مدیریت شرکت و کمیته حسابرسی (و یا مسئول مبارزه با پولشویی)،
  3. مد نظرقراردادن دامنه‌ رسیدگی‌های حسابرسان مستقل و ارتباط و همکاری با آنان به منظور انجام حسابرسی بهینه‌ شرکت با هزینه‌ معقول و نیز ارایه اطلاعات و مستندات دال بر فعالیت‌های پولشویی به حسابرس مستقل شرکت طبق مقررات،
  4. فرهنگ‌سازی از طریق اطلاع‌رسانی مناسب به سایر کارکنان شرکت در خصوص حسابرسی داخلی و ماهیت ارزش‌افزایی آن.

پاسخگویی

ماده (۷): مدیر واحد حسابرسی داخلی، در چارچوب این منشور، باید در موارد زیر به کمیته حسابرسی و هیئت مدیره پاسخگو باشد:

  1. انجام برنامه سالانه مصوب هیئت‌مدیره،
  2. ارزیابی سالانه کفایت و اثربخشی فرآیندهای شرکت در مورد کنترل فعالیت‌ها و مدیریت ریسک با توجه به ماموریت و دامنه عملیات،
  3. گزارش موارد با اهمیت در خصوص فرآیندهای مربوط به کنترل فعالیت‌های شرکت و شرکت‌های فرعی شامل فرصت‌های بهبود بالقوه در فرآیندهای مزبور،
  4. ارایه اطلاعات دوره‌ای در خصوص وضعیت و نتایج برنامه سالانه حسابرسی داخلی و کفایت منابع تحت اختیار،
  5. فراهم کردن امکان انجام سایر فعالیت‌های نظارتیِ و کنترلی (مانند مدیریت ریسک، رعایت مقررات، الزامات قانونی، امنیت اطلاعات، اخلاق حرفه‌ای، و حسابرسی مستقل) و هماهنگی با آن‌ها،
  6. تدوین و پیاده‌سازی برنامه تضمین و ارتقای کیفیت جهت کسب اطمینان معقول از انجام با کیفیت فعالیت‌های حسابرسی داخلی،
  7. انجام سایر الزامات مصوب هیئت‌مدیره در چارچوب وظایف حسابرسی داخلی علاوه بر الزامات این منشور.

استقلال، بی طرفی و مراقبت‌حرفه‌ای

ماده (۸): به منظور کسب اطمینان از مستقل بودن حسابرسان داخلی، واحد حسابرسی داخلی مستقیما زیر نظر کمیته حسابرسی فعالیت می­نماید و مدیر آن به پیشنهاد کمیته حسابرسی توسط هیئت مدیره منصوب می شود. افزون بر این گزار‌ش‌های حسابرسان داخلی در اختیار هیئت مدیره و کمیته حسابرسی قرار می‌گیرد.

ماده (۹): مدیر و کارکنان حسابرسی داخلی باید:

  1. در تعیین حدود رسیدگی، انجام رسیدگی‌ها، ارایه پیشنهادها و گزارش نتایج از استقلال حرفه‌ای برخوردار باشند، نگرشی بیطرفانه داشته باشند و از تضاد منافع بپرهیزند،
  2. زمان اجرای حسابرسی داخلی را با هماهنگی مدیریت واحدهای مورد رسیدگی تنظیم کنند، مگر در موارد استثنایی که رسیدگی بدون اعلام قبلی از ضروریات حسابرسی داخلی است،
  3. شواهد جمع آوری شده، کاربرگ‌های پشتوانه، پرونده‌ها و یافته‌های حسابرسی داخلی را محرمانه تلقی نمایند،
  4. یافته‌ها و پیشنهادهای حسابرسی داخلی را با توجه به ماهیت، اهمیت و پیامد آن، متناسب با سطوح مدیران یا کارکنان در میان گذارند،
  5. مراقبت حرفه ای معقول مورد انتظار را اعمال نمایند.

استانداردها و آئین رفتار حرفه‌ای حسابرسی داخلی

ماده (۱۰): حسابرسان داخلی در انجام حسابرسی داخلی باید استانداردهای داخلی لازم‌الاجرا و آیین رفتار حرفه‌ای حسابرسان داخلی و در نبود استانداردهای موردنیاز، استانداردهای بین المللی حسابرسی داخلی را رعایت نمایند.

بررسی حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی

بررسی حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی

مقدمه ای بر بررسی حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی

در تمامی کشورها امروزه افراد از طریق نهاد یا شرکتی دولتی یا خصوصی باید بیمه شوند. این شکل از بیمه فرد را آسوده خاطر می‌کند تا اگر در روند کاری دچار مشکل یا ضرری شد از شرکت بیمه بتواند پشتیبانی دریافت کرده و ضرر پیش آمده را جبران کند. در کشور ما ایران هم این موضوع بسیار گسترده است و تمامی نهاد‌های مالی و کسب و کارها موظف هستند تا پرسنل استخدامی خود را بیمه کرده و آن‌ها را در این زمینۀ بیمه پشتیبانی کنند. دقت داشته باشید که بیمه شکلی از دلگرمی و پشتیبانی کسب و کار از پرسنلی است که در اختیار دارد. بیمه شخص را آسوده خاطر می‌کند که در هنگام کار از او در شرایط بحرانی پشتیبانی کرده و به مواردی از جمله ضررهای جانی یا مالی رسیدگی می‌کند. البته لازم به ذکر است که این پشتیبانی بنا بر شکل بیمه و تعهدات شرکت به شخص بیمه شده کاملاً متفاوت است. حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی شغلی بسیار مهم و حیاتی در این زمینه دارند. این دسته از افراد به صورت گردشی به بررسی نهاد‌هایی می‌پردازند که افراد خود را بیمه کرداند. این افراد وظیفه دارند تا با بررسی دفاتر قانونی شرکت‌ها یا کسب و کارهای در حال کار یا در زمان یافت مفاصا حساب، جا به جایی سهام، انتقال مالکیت و غیره از رعایت تمامی سیستم مالی این روندها در قبال بیمه اطمینان حاصل کنند. ما در این مقاله سعی داریم به صورت کامل و مفصلی به حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی پرداخته تا صاحب کسب و کارها و شرکت‌های خرد و کلان را بیشتر با این موضوع و عواقب رعایت نکردن آن آشنا کنیم. تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

 

آشنایی با بیمۀ تأمین اجتماعی

ما در این مقاله قبل از ورورد به بحث حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی اول باید به این موضوع بپردازیم که بیمۀ تأمین اجتماعی در حقیقت چه وظیفه‌ای را در قبال افراد یا نهادها دارد بعد از درک کامل و گفتن شرح وظایف بیمه می‌توانیم به درستی با حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی آشنا شویم . بیمۀ تأمین اجتماعی از اصول کاری و قانونی کشورما نسبت به کارکنان و کارگران در تمامی سطوح کاری است. این موضوع افرادی که در زمینۀ شغل آزاد هم فعالیت دارند را در بر می‌گیرد. تمامی افرادی که دارای یک کسب و کار خرد یا کلان هستند طبق اصول کار در ایران موظف هستند در کنار دادن حقوق و مزایای مشخص شده در ابتدای کار حق بیمۀ شخص را هم به بیمۀ تأمین اجتماعی بپردازند. این بیمه در خلال کار و بعد از آن شخص را در زمینه‌های مختلف درمانی و مستمری گیری پشتیبانی می‌کند. در صورت بیمه نشدن فرد از طرف محل کار شخص در بسیاری از موارد می‌تواند از صاحب کار خود شکایت کرده و اقدام به پیگیری قانونی کند.

 

حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی چیست؟

 

حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی چیست؟

حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی یکی از مهم‌ترین عناصر بازرسی کشور در جهت تأمین نیازها و پشتیبانی قشر ضعیف و یا متوسط جامعه است. این دسته از افراد که به حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی مشهور هستند وظیفه دارند که به طور مداوم ولی با طول زمان‌های متفاوت به بررسی تمامی اسناد کسب و کارهایی بپردازند که پروندۀ بیمه در تأمین اجتماعی دارند. دقت داشته باشید که این حسابرس‌های بیمۀ تأمین اجتماعی شکلی از حسابرسی داخلی را بر عهده دارند. این افراد درست مانند یک حسابرس داخلی به تمامی شرکت‌ها و پرونده‌های مالی آن‌ها دسترسی داشته تا بتوانند به دقت روند پرداخت بیمۀ تمامی افراد و پرسنل کاری هر نهاد کاری یا سازمان را بررسی کنند تا این اطمینان را حاصل کنند که برای تمامی افراد بیمه در نظر گرفته شده است. لازم به ذکر است که اگر در کسب و کارهایی که موظف به پرداخت بیمه هستند این مورد توسط حسابرس تأیید نشود یعنی مشخص شود که صاحب کسب و کار در بیمه کردن پرسنل خود کم کاری کرده است. این شخص شامل برخی از مجازات‌های مالی و عمومی طبق قانون می‌شود. در حقیقت حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی شکلی از حسابرسان داخلی هستند که وظیفه‌ای در قبال کنترل حق بیمۀ عمومی مردم را دارند.

 

ماده قانون‌های ۲۸ و ۳۸ قانون تأمین اجتماعی و اثرگذاری آن در حسابرسی بیمه

در کتاب قانون گذاری کشور دو ماده قانونی وجود دارد که در اصل تمامی بنیاد و اصول حسابرسی پرداخت بیمه را شامل می‌شود. تمامی اختیارات داده شده به یک حسابرس بیمه در حقیقت از این بخش از قانون به او محول شده است. مادۀ ۲۸ و ۳۸ قانون تأمین اجتماعی این دو ماده قانون مهم و کاربردی برای حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی هستند. مادۀ ۲۸ قانون تأمین اجتماعی منابع درآمد سازمان یا نهاد را مشخص می‌کند.  این ماده بیانگر این موضوع است که حق بیمه به میزان ۳۰%  مزد یا حقوق است که هفت درصد آن برعهدۀ بیمه شده و ۲۰% درصد آن به عهدۀ کارفرما و سه درصد نهایی را هم دولت تقبل کرده است. این درحالی است که در شرایط کنونی حق بیمه در بخش سهم کارفرما با احتساب  بیمۀ کاری به ۲۳ درصد افزایش پیدا کرده است.

ماده قانون ۳۸ تأمین اجتماعی بیانگر این موضوع است که تمامی صاحبان کسب و کار و پیمان کاران در هر سطحی باید تحت عضویت سازمان تأمین اجتماعی در آیند. این موضوعی بسیار مهم و حیاتی است. چرا که اگر کسب و کاری بتواند این معافیت را در مورد کاری داشته باشد که عضو این سازمان نشود به راحتی می‌تواند کارکنان خود را بیمه نکرده و از این کار سر باز زند. این ماده قانون حتی در مورد کارکنان قرار دادی و مناقصه‌ای هم راهکارهایی در نظر گرفته تا تمامی اقشار جامعه را بتواند به صورت مناسبی پوشش دهد. با قوانین گفته شده متوجه خواهید شد که تمامی کسب و کارها و بنگاه‌های کاری خرد و کلان موظف هستند تمامی اسناد مالی خود را که مربوط به کارمندان و حقوق آن‌ها است را در اختیار حسابرسان بیمۀ تآمین اجتماعی قرار بدهند تا این بازرسان بیمه بتوانند درستی یا تخلف هر سازمان یا کسب و کار را بررسی کرده و از قشر متوسط و ضعیف در بخش خصوصی یا دولتی حمایت کنند.

 

هدف و خط اصلی فکر حسابرسی بیمه

 

هدف و خط اصلی فکر حسابرسی بیمه با چه رویکردی است؟

رویکرد این دو ماده قانون مهم به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود. این بخش‌ها عبارت اند از:

  • مورد اول : رسیدگی کامل به بیمۀ کارکنان و کارگاه‌ها “بیمه شدن تمامی افراد” در این بخش سازمان حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی سعی می‌کند با بررسی تمامی لیست‌های کاری خود و فرستادن حسابرسان متعهدی که برای این کار در نظر گرفته به تمامی روند بیمۀ کارکنان و کارمندان در تمامی شغل‌های تحت پوشش این بیمه رسیدگی کند.
  • مورد دوم : اطمینان در اجرای هر چه دقیق تر قوانین بیمه توسط صاحبان کسب و کار ” در این بخش حسابرسان دفاتر مالی کسب و کارها را به صورت کامل بررسی می‌کنند تا با توجه به موارد قانون گذاری شده از تخلفات احتمالی در بیمه نشدن کارمندان جلوگیری کنند.

 

نقش مهم و اساسی حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی در حسابرسی داخلی کسب و کارها؟

بیمۀ تأمین اجتماعی نقش یک بازرس را در این مقوله به عهده دارد. قانون این اختیار را به بیمۀ تأمین اجتماعی سپرده است که با داشتن یک تیم تخصصی حسابرسی به مداخله در این امور پرداخته و به حسابرسی داخلی شرکت‌های طرف قرار داد بیمه سرکشی کند. این کار برای شفاف سازی عمکرد این سازمان‌ها در قبال کارمندان و شرکت بیمه است. این دسته از حسابرسان تمامی تلاش خود را در راستای پشتیبانی از حقوق کارمندان و کارکنان در بخش بیمه انجام می‌دهند. موسسۀ بیمۀ تأمین اجتماعی به عنوان اصلی ترین مرجع حسابرسی بیمه در تلاش است که تمامی اصناف تحت پوشش بیمه به صورت کاملی قوانین بیمه و مستمری را رعایت کرده و از قانون‌های حمایتی درستی برخوردار باشند.

 

قانون 47 بیمۀ تأمین اجتماعی و تعیین اختیارات

 

قانون ۴۷ بیمۀ تأمین اجتماعی و تعیین اختیارات

این ماده قانون به صراحت به حسابرسی بیمه اشاره کرده است. بر اساس این ماده قانون ” کارفرمایان مکلف هستند صورت مزد و حقوق و مزایاى بیمه شـدگان همچنـین دفاتر و مدارک لازم را در موقـع مراجعـه بـازرس سـازمان، در اختیار او بگذارنـد. بازرسان سازمان می‌توانند از تمام یا قسمتى از دفاتر و مدارک مذکور رونوشـت یـا عکس تهیه و براى کسب اطلاعات لازم به هر یک از رؤسا و کارمنـدان و کـارگران کارگاه و مراجع ذیربط مراجعه نمایند. بازرسان سازمان حـق دارنـد کارگاه‌های مشمول قانون را مورد بازرسى قرار دهند و داراى همان اختیارات و مسؤولیتهـاى مذکور در مواد ۵۲ و ۵۳ قانون کار خواهند بود. نتیجه بازرسى حداکثر ظرف یک ۲ ماه از طرف سازمان به کارفرما اعلام خواهد شد”

 

مواردی که در حسابرسی بیمه مورد بررسی قرار می‌گیرد؟

بررسی و حسابرسی شرکت بیمه از زیر مجموعه‌های خود چنان کار گسترده‌ای است که امروزه این کار را در دوره‌های ۱۰ ساله انجام می‌دهند. اما برای سرعت بیشتر کارها در شرکت‌های خصوصی تنها مدارک آخرین سال مالی مورد بازرسی حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی قرار می‌گیرد. لازم به توضیح است که

( بخشنامه مورخ ۰۵/۰۳/۱۳۹۷ با شماره ۲۴۴۰/۹۷/۱۰۰۰، چند استثنا نیز در نظر گرفته است.)

الف- در مواردی که موضوع ادعای سابقه و یا دستمزد به درخواست اشخاص مطرح باشد.

ب – در خواستهایی که مستند به آراء مراجع قضایی و شبه قضایی و شرکتهای در حال تصفیه از سوی واحدهای اجرایی ارائه می‌گردد.

ج- در صورتیکه مستنداتی به سازمان واصل گردد که بیانگر عدم اجرای قانون از جمله ماده ۳۸ و تبصره الحاقی به آن یا عدم اعلام واقعی دستمزد بیمه شدگان و مغایرت آن با اظهارنامه‌های مالیاتی باشد، درخواست بازرسی از دفاتر همراه مستندات منحصر با تشخیص مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی خارج از مدت مقرر مجاز خواهد بود.

بر اساس بند ج، در صورتی که حسابرسی به درستی انجام نگیرد یا مدارک مربوط به دستمزد بیمه شدگان به درستی ارائه نشود، سازمان می‌تواند همچون گذشته تمام مدارک ده ساله گذشته را بررسی کند. برای اینکه با چنین مشکلی رو به رو نشوید، باید در انجام امور مالیاتی و دفاتر قانونی خود دقت زیادی داشته باشید.

 

بیمۀ تأمین اجتماعی

 

  • یکی‌دیگر از کارهایی که حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی انجام می‌دهند مشاوره دادن به صاحبان کار و مدیران مالی است. این دسته از افراد تمام سعی خود را می‌کنند که بهترین مشاورۀ را برای جریمه نشدن صاحبان کسب و کار در نظر بگیرند

 

بخش پایانی

سیستم بیمۀ تأمین اجتماعی در راستای در نظر گرفتن کرامت کارکنان و کارگران و همچنین شکل کلی رفاه عمومی افراد در نظر گرفته شده است. دقت داشته باشید که حسابرسان بیمۀ تأمین اجتماعی شکلی بسیار حرفه‌ای از بازرسی را در این گونه از موارد در نظر دارند و تمام سعی خود را انجام می‌دهند تا کارکنان و همین طور پرسنل تمامی بخش‌ها بتوانند از حقوق اولیۀ خود در راستای رفاه بیشتر بهره مند شوند.  بیمۀ تأمین اجتماعی شکلی از رفاه عمومی در سطح متوسط است که باعث امنیت بیشتر افراد در روند کاری می‌شود. باید در نظر داشته باشید که بازرسان حسابرسی بیمۀ تأمین اجتماعی یکی از مهم ترین مشاغل مربوط به کارکنان وکارگران محصوب می‌شود.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

 

نرم افزار حسابداری و حسابرسی پیوست

آشنایی با نرم افزارهای حسابداری و حسابرسی

نرم افزار حسابداری و حسابرسی پیوست :

گروه نرم افزاری پیوست با داشتن ۳۰ سال سابقۀ درخشان در تولید نرم افزار حسابداری و حسابرسی توانسته اند به برندی در این زمینه تبدیل شوند. دقت داشته باشید که نرم افزار پیوست حدود ۱۵ سال پیش طراحی و تولید شد و از همان زمان تا به امروز به یکی از معتبرترین و پرکاربردترین نرم افزارهای حسابداری و حسابرسی برای شرکت‌ها و مراکز بسیار بزرگ با حجم بالا تبدیل شده است. رابطۀ کاربری سهل و آسان آن و همچنین داشتن زیر سیستم‌های مالی بسیار کاربردی آن نقش بسیار مهمی در محبوبیت این نرم افزار داشته است.

این زیر سیستم‌‌های مالی عبارت اند از:

  • حسابداری
  • اموال
  • انبار و کالا
  • خزانه داری
  • پیمان‌ها و قرار دادها
  • بازرگانی
  • ساخت و تولید
  • هولدینگ
  • ارزی
  • حسابداری دولتی
  • بودجه و اعتبارات

 

در کنار امتیازات گفته شده باید اشاره کردکه این نرم افزار مورد تایید سازمان امور مالیاتی کشور است و این خود یک امتیاز بسیار بزرگ برای این نرم افزار کسب وکارهای کلان است.

۱۰ ویژگی و امتیاز نرم افزار پیوست

  • تعریف شکل کدینگ مورد پسند کاربر و متناسب با نیاز شرکت
  • امکان در یافت سند مالی از نرم افزارهای تمامی شرکت‌های وابسته یا واسطه در قالب فایل دلخواه
  • اجازۀ انتقال اطلاعات حسابداری در بین شرکت‌ها
  • تعیین شکل و دسترسی کاربران به تمامی بخش‌ها و انواع حساب‌ها، دسترسی به کلیه سطوح کاری و کلیه فرم‌های عملیاتی
  • در نظر گرفتن و مشاهدۀ اطلاعات سایر نرم افزارها به وسیلۀ آرتیکل‌های وابسته در اسناد حسابداری
  • دادن خلاصۀ تمامی سندهای تنظیم شده به صورت مکانیزه به سازمان امور مالیاتی
  • دادن دفاتر حساب‌های عوارض و مالیات بر ارزش افزوده
  • نشان دادن صورت‌های مالی که شامل مواردی چون( ترازنامه، سود و زیان به صورت تنظیمات دلخواه)
  • گزارش کامل در تمامی سطوح اعم از: دفتر کل، معین، تفصیلی، به همراه تفصیلی‌های شناور و ارز
  • تهیه فرم چاپی بر اساس دفتر ۲۶ سطری

 

نکات مثبت و منفی نرم افزار پیوست

این نرم یکی از معروف ترین نرم افزارهای حال حاضر کشورمان ایران است که با کمپانی‌های بسیار بزرگ مالی و سازمان‌های کلان رابطۀ کاری و خدماتی دارد. این نرم افزار از سطح کاربری بسیار خوبی و روانی برای کسب وکارهای کلان برخوردار است از همین رو شرکت طراح و سازندۀ آن توانسته با دقت در طراحی و ساخت آن بستر مناسب برای یکپارچه سازی سیستم اتوماسیون را برای مشتریان خود ایجاد کند.

این نرم افزار برای کسب وکارهای بزرگ و کلان طراحی شده و اگر شما با داشتن کسب و کار کوچک و خرد این نرم افزار را برای کار انتخاب کنید احتمالاً به دلیل پیچیدگی روند نرم افزار وقت زیادی را هدر خواهید داد. این نرم افزار نسخۀ فروشگاهی ندارد و از این حیث بسیار مورد انتقاد قرار دارد. از دیگر مشکلات این نرم افزار شکل پشتیبانی آن برای کسب کارهای کمتر شناخته شده است. این شرکت با داشتن مشتریان بسیار بزرگ و معروف خود کمتر به پشتیبانی مشتریان معمولی یا گمنام خود می‌پردازد.

 

نرم افزار پارمیس

 

نرم افزار پارمیس :

برخلاف بسیاری از نرم افزارهای حسابداری و حسابرسی که سعی در معروف شدن با نسخۀ کامپیوتری خود دارند نرم افزار پارمیس توانسته با داشتن یک نوع از نرم‌افزار حسابداری به شکل اپلیکیشن به محبوب‌ترین نرم افزار حسابداری به صورت اپلیکیشن معروف شود. این نرم‌افزار در کنار نرم‌افزار ورژن کامپیوتری تولید شد و با استقبال عمومی زیادی همراه بود. شرکت فناوری اطلاعات پارمیس فعالیت خود را از ۱۳۸۳ آغاز کرده است. این شرکت چندین راهکار برای حسابداری شرکت‌ها و انواع کسب و کارها  ارائه کرده است. این شرکت همچنین اقدام به طراحی سه نسخۀ کاربردی برای رشتۀ حسابداری کرده است.

این نسخه‌ها عبارت اند از :

پارمیس پرو: این نسخه از نرم افزار برای پوشش کسب و کارهای متوسط و کوچک طراحی و تولید شده است.

پارمیس استار: مخصوص کسب و کارهای بزرگ و سازمان‌ها با منابع مالی کلان است و می‌تواند این گونه از شرکت‌ یا نهادها را پوشش دهد.

پارمیس ۳۶۰ : این ورژن از نرم افزار برای کسب و کارهای کوچک طراحی و تولید شده است.

این نرم‌افزار با شکل طراحی نوین خود توانسته نیاز بسیاری از افراد کم‌تجربه را نسبت به نرم افزارهای حسابداری پوشش دهد. فضای مدرن و به‌روز این نرم افزار باعث شده افرادی که تجربۀ حسابداری با روش‌های مدرن را ندارند نتوانند به خوبی از این نرم افزار استفاده کنند. این نرم افزار در چهار سری اصلی به شرح زیر است.

  • فروشگاهی
  • شرکتی
  • تولیدی
  • جامع

 

یکی دیگر از امکانات این نرم افزار سازگاری و نصب زیر سیستم‌های کاربردی است.

این زیر سیستم‌های کاربردی عبارت اند از:

  • حسابداری و مالی
  • انبار
  • بازرگانی
  • بازرگانی خارجی
  • خزانه
  • فروشگاه اینترنتی
  • تولید و بهای تمام شده
  • حقوق و دستمزد
  • هم تعدادی دیگر از زیر سیستم‌های کاربردی دیگر است.

 

۱۰ ویژگی و امتیاز نرم افزار پارمیس

  • در این نرم افزار امکان تعریف شعبه‌های گوناگون و اطلاعات مالی است
  • داشتن امکانی برای بررسی کلیه گردش‌های مالی در تمامی سطوح
  • داشتن امکانی برای مرتب کردن و کپی اسناد
  • قابلیت جست و جو برای تسهیل رسیدن به فایل مورد نظر
  • امکان برخورداری هر حساب به یک سند
  • گزارش گیری از مانده‌ حساب‌های تفصیلی به تفکیک سطوح
  • داشتن قابلیت برچسب دهی برای هر امضا و داشتن امکان اضافه کردن این گونه از موارد
  • قابلیت تمامی ادیت‌های حسابداری و حذف موارد مورد نیاز و اضافه کردن آیتم‌ها متفاوت در بخش حسابداری
  • ایجاد سند جدید به صورت مکانیزه و بستن اسناد در وقت لازم

 

نکات مثبت و منفی نرم افزار پارمیس

در مورد این نرم افزار تنها پیشنهادی که می‌تواند کرد استفاده از آن در موارد و کسب و کارهای کوچک است. این نرم افزار را به هیچ عنوان نمی‌توان برای مقاصد بزرگ مالی مورد استفادۀ قرار داد.

 

نرم ‌افزار حسابداری آرین سیستم

 

نرم ‌افزار حسابداری آرین سیستم :

این نرم افزار به وسیلۀ شرکت داده پردازی آرین سیستم طراحی و تولید شده است. این نرم افزار از امکانات بسیار بالایی در زمینۀ مدیریتی برخوردار بوده و یکی از بهترین گزینه‎ها برای کارهایی با حجم بالا و کسب و کارهای کلان به شمار می‌رود. یکی دیگر از امکاناتی که این نرم افزار را از دیگر نرم افزارها جدا کرده است برخورداری این نرم افزار از امکاناتی چون هماهنگی کامل با دیگر زیر مجموعه‌های این نرم افزار است.  این نرم افزار قابلیت ارتقا و پشتیبانی بسیار خوبی دارد. از دیگر امتیازات این نرم افزار سازگاری آن با نسخه‌های قدیمی ویندوز و همچنین اندروید است. شرکت سازندۀ این نرم افزار ادعا کرده است این نرم افزار به صورت کاملاً مداوم به روز رسانی می‌شود و کاربران را با بخش‌های مدرن این نرم افزار پوشش می‌دهند.

 

۱۰ ویژگی و امتیاز نرم افزار آرین سیستم :

  • این نرم افزار قابلیت گزارش دهی به دو زبان کاملاً متفاوت لاتین و فارسی را دارد
  • این نرم افزار به صورت آفلاین هم قابلیت اجرایی دارد
  • پشتیبانی از ارز‌های متداول
  • این نرم افزار قابلیت دسترسی را از طریق شبکه‌های هوشمند دارد مانند موبایل و تبلت
  • این نرم افزار برای کنترل و بررسی ماهیت حساب‌ها هم کاربردی است
  • تعریف و تشخیص دفاتر معین ( حساب‌های معین) با گوناگونی ویژگی‌های متعدد برا ی پیگیری
  • قابلیت ارسال گزارش‌ها به صورت فایل‌های عمومی‌تر مانند: ورد و اکسل

 

نکات مثبت و منفی نرم افزار آرین سیستم :

در کنار تمامی نکات مثبت و مسمر ثمری که در این مقاله گفته شد باید اذعان کنیم که این نرم افزار در بخش فرآیند ثبت سند و فاکتور بسیار کند و غیر کار آمد است البته این روند برای کسب و کارهای کوچک طولانی است. چرا که روند ثبت در این نرم افزار بر اساس کسب وکارهای کلان طراحی شده است از این رو استفاده از این نرم افزار را برای کسب و کارهای خرد و فروشگاه‌ها توصیه نمی‌کنند.

 

بخش پایانی

ما در این مقاله که در دو بخش برای علاقه‌مندان به حسابداری تدارک دیده بودیم سعی کردیم به معرفی بهترین نرم افزار‌های حسابداری و حسابرسی بپردازیم. نیاز به نرم افزارهای حسابداری و حسابرسی از مهم‌ترین نیاز‌های یک حسابدار یا حسابرس برای کارهای مالی به شمار می‌رود. اگر روش‌های نوین به وسیلۀ این نرم افزارها برای حسابرسی و حسابداری وجود نداشت امروزه شاهد رشد چشمگیر این رشته و گسترش شرکت‌های عظیم نبودیم از همین رو نیاز به شناخت و انتخاب یک نرم افزار مناسب برای کارهای حسابداری و حسابرسی یکی از مهم‌ترین ارکان مدرن حسابداری و حسابرسی در دنیای امروز است.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

 

حسابرسی و کاربرد کلان داده

مقدمه‌ای بر حسابرسی و کلان‌داده

در دنیای امروز شکل و ارکان حسابداری از گذشته متفاوت شده و ما با روش‌های ‌مدرن‌تری باید به سراغ اعداد و بررسی آن‌ها برویم. در گذشته بیشتر فعالیت‌های حسابداری و حسابرسی بر پایۀ دفتری بود که بدهکار و بستانکار در آن درج می‌شد، اما امروزه علاوه بر این موارد بسیاری دیگر از موارد هم در کار حسابرسی و حسابداری باید در نظر داشت. مواردی ازجمله سود خالص، هزینۀ تبلیغات، هزینۀ تداوم در اجرا و بسیاری از موارد این چنینی است که باعث شده حسابرسی و حسابداری جنبه‌ای جدید و متفاوت از گذشته پیدا کند.

با رشد علم حسابرسی و حسابداری روش‌های رسیدگی به آن‌ها هم متفاوت‌تر و مدرن‌تر از گذشته شده و باید با  علم‌های جدیدی به سراغ آن رفت.  یکی از این موارد که زیر مجموعۀ حسابرسی هم به شمار می‌رود بررسی کلان داده است که ما در این مقاله به شکلی مفصل به آن می‌پردازیم. تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

 

نقش دادۀ اطلاعات (کلان داده) بر پیشرفت بشری

کلان داده یا دادۀ اطلاعات در حسابرسی به معنی تمام اطلاعاتی است که می‌توان با دانستن آن‌ها درک بهتری از وضعیت و شرایط بازار مالی پیدا کرد و در آینده برای سود بیشتر تصمیماتی مناسب‌تر گرفت.  اما چرا نقش اطلاعات داده یا همان دادۀ کلان به این میزان در حسابرسی مالی از اهمیت برخوردار است؟

از شروع تمدن تا به امروز تنها کسانی توانستند به افرادی قدرتمند تبدیل شوند که دارای دانش بیشتر در زمینۀ کاری خود بوده‌اند. مثالی بارز که می‌توان در این باره زد جنگ‌هایی است که ‌‌در طی سالیان سال در دنیا انجام شده،  پیروزی در جنگ به میزان اطلاعاتی بستگی داشته که هر جبهه از دیگر رقیب خود در اختیار داشته است یا کشاورزانی در کشت‌های خود سود بیشتری می‌بردند که از آگاهی بهتری نسبت به دیگر کشاورزان دربارۀ کشاورزی برخوردار بودند. داشتن اطلاعات در هر زمینه‌ای باعث تصمیم‌های درست‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری می‌شود. امروزه استفادۀ غیر‌قانونی از اطلاعات را رانت نام‌گذاری کرده‌اند. در موارد مالی هم این چنین است.  افرادی که دادۀ مناسب‌تری از شرایط دارند بهتر می‌توانند برای آیندۀ کسب و کار خود برنامه‌ریزی کنند و سود سرشار‌تری را به دست آورند. باید در نظر داشت که شرکت‌ها برای رقابت با یک‌دیگر هیچ وقت کلان داده را با هم به اشتراک نمی‌گذارند.  کلان داده در حقیقت پایه و اساس سیاست‌های مالی و کاری هر نهاد به شمار می‌رود. هر شرکت و نهاد ‌کاری  باید در  محافظت از کلان داده و بدست آوردنش تلاش کند تا بتواند برای آیندۀ کاری خود برنامه‌ای دقیق‌تر و جامع‌تر را برنامه ریزی کند.

 

 

علم داده و شروع آن در حسابرسی مالی 

این واژه به وسیلۀ  ویلیام کلیولند در سال ۲۰۰۱ به دنیا معرفی شد این محقق توانست دنیا را با واژۀ data science (علم داده) آشنا کند و ا ز آن روز تا به حال بسیاری از افراد را ترغیب به جمع‌آوری علم داده در زمینۀ کاری خودشان کرده است. این فرد با نگاهی الگو محور دربارۀ موارد مالی و کاری توانسته نگاهی نو و مدرن به تصمیم گیری‌های مدیران بدهد. علم داده باعث می‌شود تمامی تصمیم‌های فرد بر پایۀ دانش و جمع‌آوری اطلاعت گرفته شود و از کم‌ترین ضریب خطا برخوردار باشد.

 

کلان داده یا مه داده در حسابرسی و حسابداری

در کشور ما ایران به کلان داده (مه داده)  گفته می‌شود.کلان داده به معنی حجم بسیار بالایی از اطلاعات از که شاید اندازۀ آن به گیگابایت هم برسد. این اطلاعات تمامی مواردی را شامل می‌شود که یک حسابدار یا حسابرس برای گرفتن بهترین تصمیم یا راهنمایی کردن مدیران خود دربارۀ رشد مالی به آن نیاز دارند.

 

 

مولفه­‌های  اصلی کلان داده

موارد اصلی که باید در کلان داده مد نظر داشت به چهار گروه اصلی تقسیم می‌شوند. اگر کلان داده هر یک از این چهار اصل اساسی را دارا نباشد می‌تواند حسابرسان و مدیران را در تصمیم گیری به اشتباه بی‌اندازد. دقت داشته باشید که کلان داده برای مدیران و حسابرسان یا حسابداران یک منبع اصلی اطلاعاتی می‌باشد که بر پایۀ آن تصمیم‌های خود را اتخاذ می‌کنند.   پس باید دادۀ اطلاعاتی، تمامی موارد ذکر شده در چهار گروه اصلی را دارا باشد تا مدیران امر بتوانند بهترین راهکار را برای توسعه و سرمایه گذاری یا تولید در نظر بگیرند. این چهار گزینه عبارت‌اند از :

 

Veracity: درستی موارد و صحت آن‌ها در کلان داده

صدق و صحت اطلاعات بسیار اهمیت دارد. چرا که اگر اطلاعات بر پایۀ مواردی پوچ و محتوای غیر کاربردی باشد می‌تواند تمامی کارها را دچار ورشکستگی کند.

Velocity: سرعت پردازش دیتا

شکل پردازش اطلاعات در داده‌های کلان باید سهل و آسان باشد. دسته‌بندی و عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل برای پردازش این اطلاعات به شمار می‌رود.

Volume: حجم کلی اطلاعات

حجم اطلاعات در دادۀ کلان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که تعداد الگوهای بررسی شده را نشان می‌دهد. زمانی که اطلاعات کم باشد نمی‌توان آن‌ها را با یک دیگر مقایسه کرد و به اطمینان خاطری مطلوب رسید.

Variety: تنوع داشتن منابع

یکی از مواردی که از طریق آن می‌تواند دریافت که اطلاعات صحیح است یا نه،  تعداد منابعی است که تهیه کنندۀ کلان داده به آن‌ها استناد کرده است. تنوع این داده‌ها باعث می‌شود از نگاه‌های مختلف و منابع گوناگونی  موارد را بررسی کرده و به بهترین راهکار دست پیدا کنیم.

 

 

استفاده از کلان داده در حسابداری و حسابرسی

در شکل امروزی حسابرسی و حسابداری باید از داده‌های اطلاعاتی برای تصمیم گیری‌های کلان استفاده کرد. باید توجه داشته باشید که این داده‌های اطلاعاتی هستند که به حسابرسان و مدیران یا حسابداران یک مجموعه روند درستِ حسابرسی و اهداف شرکت را نشان می‌دهند.

در شکل امروز حسابرسی یا حسابداری دیگر نمی‌توان بدون داشتن الگوهای مناسب بازار و شناخت آن،  محصولات را برای فروش آماده کرد.  این داده‌ها باعث می‌شوند که مدیران شرکت‌ها بیشتر در جریان امور بازار قرار گرفته و به وسیلۀ تحلیل این داده‌ها نیاز‌های بازار را بهتر  بسنجند.

تحلیل داده‌ها باعث می‌شود که حسابرسان و حسابدار‌ها بهتر بتوانند شرایط مالی شرکت را بررسی کرده و هرف گذاری مالی را بهتر انجام دهند.  از این رو اهمیت کلان داده در حسابرسی بسیار زیاد است.

در پایان این مقاله باید خاط نشان کنیم که کلان داده در حسابداری و  حسابرسی امروز دنیا نقشی مهم و حیاتی ایفا می‌کند. بدون  داشتن یک کلان دادۀ مناسب،  پیشرفت در این بازار رقابتی بسیار سخت و تا حدودی غیر ممکن است. در حقیقت کلان داده به عنوان یک نقشۀ راه،  برای حسابداران و حسابرسان کاربرد دارد. آن‌ها با این اطلاعات جامع می‌توانند برای هدف گذاری‌های ِآیندۀ شرکت در موارد مالی بهترین راهکار را نشان بدهند.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

بررسی تفاوت‌های حسابرسی داخلی و خارجی

مقدمه‌ای بر تفاوت‌های حسابرسی داخلی و خارجی

در هر شرکت و نهاد مالی نسبت به کاری که انجام می‌دهند باید نیروهایی با تخصص‌های مربوطه را استخدام کنند. حسابرسی یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر کارخانه یا نهاده مالی است. باید در نظر داشت که هستۀ مرکزی هر کسب و کاری در حقیقت بخش مالی آن  است. افرادی که برای بررسی گزارش‌های مالی و حسابداری استخدام می‌شوند بیشترین سهم را در پیش‌برد اهداف مالی شرکت دارند. این افراد از هدر رفت منابع مالی جلوگیری کرده و گزارش‌های دقیقی را در مورد افزایش یا کاهش پیشرفت مالی هر کسب و کاری  به مدیران خود تسلیم می‌کنند. این گزارش‌ها باعث شکل‌گیری روندی صحیح برای در نظر گرفتن هزینه‌ها شده و می‌تواند در رشد مالی شرکت اهمیت زیادی داشته باشند. کسانی که این وظیفه را به عهده دارند حسابرسان داخلی هستند. این افراد معمولاً  اشخاصی امین و  متعهد هستند که با دقت‌نظر و بررسی موشکافانه از هر گونه تخلف مالی و انحراف اطلاعاتی سیستم مالی جلوگیری کرده و دقیق‌ترین گزارش‌های مالی را برای مدیران خود تهیه می‌کنند. حسابرسی خود دو بخش مجزا دارد. حسابرسی داخلی و حسابرسی خارجی ، اگر چه هر دوی این موارد کاری تقریباً مشابه را انجام می‌دهند اما در اصول کاری از هم متفاوت هستند و هر کدام برای هدفی جداگانه در نظر گرفته می‌شوند.

 

حسابرسی داخلی :

کار یک حسابرس داخلی در حقیقت بررسی موارد مالی داخلی است . این موارد شامل تمامی گزارش‌های  مالی و فاکتوری‌هایی است که به وسیلۀ حسابدار تنظیم و تهیه شده است. حسابرسان در حقیقت مشاوران مالیِ کسب‌وکارها به حساب می‌آیند. آن‌ها با تنظیم گزارش‌های مالی و میزان رشد یا کاهش موارد مالی می‌توانند شرکت یا نهاد مربوطه را برای قدم‌های بعدی پیشرفت راهنمایی کنند. حسابرسان داخلی وظیفه‌ای مهم را در هر کسب و کار بر عهده دارند. آنها باید بتوانند از روندهای غیر معمول مالی (تقلب در موارد مالی) جلوگیری کرده و تمامی مواردی که به ضرر مالی شرکت می‌انجامد را به مدیران خود برای اصلاح گزارش دهند.

 

 

حسابرسی خارجی :

کسانی که به‌عنوان حسابرس خارجی برای حسابرسی استخدام می‌شوند. معمولاً از نهادها و شرکت‌های معتبر فرستاده شده تا بتوانند بر کارهایی مالی که تا آن روز در شرکت یا نهاد مالی انجام شده نظارت کنند. به طور معمول این افراد هیچ وابستگی مالی و رابطه‌ای با شرکت و نهاد‌هایی که به آنجا می‌روند ندارند. در اصل یک حسابرس خارجی به عنوان یک کارآگاه مالی در شرکت ثالث فعالیتی محدود دارد. حسابرس خارجی وظیفه دارد تمام گزاش‌های مالی که توسط حسابدار و حسابرس داخلی صورت گرفته را بازبینی کند و صداقت و صحت آن را گواهی کند. این افراد معمولاً در زمانی استخدام می‌شوند که مدیر یا مدیران یک مجموعه یا کسب کار در روند مالی خود با مشکلی غیر معمول مواجه می‌شوند.

 

نحوۀ انتخاب حسابرس داخلی و حسابرس خارجی 

یکی از مهم‌ترین نکاتی که حسابرسی داخلی را از حسابرس خارجی جدا می‌کند شکل انتخاب این دو گزینه است. در مورد اول یعنی حسابرسی داخلی فرد از داخل خود مجموعه یا شرکت انتخاب می‌شود. معمولاً فردی را انتخاب می‌کنند که به آن اعتماد داشته و مدتی در موارد مالی شرکت یا نهاد مالی دست داشته است. این فرد در بیشتر موارد یکی از کارمندان یا پرسنل حسابداری است که بیشتر مورد توجه قرار گرفته و مدیران بخش یا شرکت به او بیشتر اعتماد دارند. میزان مهارت شخص هم در این موضوع بی‌تأثیر نیست.

اما دربارۀ انتخاب حسابرس خارجی موضوع کمی متفاوت است. حسابرس خارجی معمولاً از طرف شرکت‌های مالی مورد اعتماد فرستاده می‌شوند. به شکل معمول حسابرسان خارجی هیچ رابطه‌ای با حسابرس داخلی شرکت یا نهاد ذکر شده ندارد. این کار به صورت مخفیانه انجام داده می‌شود و گزارش‌های مربوط به آن به صورت محرمانه در اختیار مدیران مالی یا صاحبان کار قرار می‌گیرد. یکی از بزرگترین تفاوت‌های این دو حسابرسی در همین موضوع است حسابرس داخلی وظیفۀ نظارت بر تمامی موارد مالی را دارد و حسابرس خارجی موظف به بررسی گزارش‌های حسابرس داخلی است. باید خاطر‌نشان کرد که حسابرس داخلی شغلی مداوم در یک کسب و کار به حساب می‌آید اما یک حسابرس خارجی یا مستقل کار را به صورت پروژه‌ای قبول کرده و بعد از بررسی و ارسال گزارش‌کار دیگر برای آن مجموعه کار نمی‌کند.

 

 

تفاوت گزارش دهی در حسابرسی داخلی و حسابرسی خارجی

یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های حسابرسی داخلی  و حسابرسی خارجی نحوۀ گزارش‌دهی و افرادی هستند که این گزارش‌ها را تحویل می‌گیرند. در حسابرسی داخلی به شکل معمول افراد برتر کسب‌وکار مانند مدیران ارشد و مدیران مالی موظف به دریافت و بررسی این گزارش‌ها هستند اما در مورد حسابرسی خارجی این گونه نیست. حسابرسان خارجی را سهامداران و افراد ذی‌نفع انتخاب کرده و حسابرس خارجی موظف به تسلیم گزارش مالی به آن‌ها است. این کار معمولاً در مواقعی که افراد ذی‌نفع و سهامداران به روند مالی نهاد مورد نظر بد‌بین می‌شوند انجام می‌شود. سهامداران و افرادی که در این موارد ذی‌نفع هستند با هم مشورت کرده و از یک نهاد حسابرسی معتمد درخواست حسابرس می‌کنند. تا به اموراتی که برای آن‌ها شک برانگیز بوده رسیدگی کند.

 

قالب‌های گزارش دهی در حسابرسی داخلی و حسابرسی خارجی چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

در گزارش‌دهی حسابرسی داخلی فرم و قالب خاصی وجود ندارد و حسابرس بنا بر درخواست مدیریت مالی و نیاز نهاد بررسی‌ها را انجام داده و صورت وضعیت را مشخص می‌کند. اما در حسابرسی خارجی این‌گونه نیست. حسابرسی خارجی کاملاً بر اساس استانداردهای حسابرسی انجام می‌شود و بر صحت و  صدق موارد گزارش شده به وسیلۀ حسابرسان داخلی و مدیران مالی  دلالت می‌کند. این گزارش‌ها باید بر اساس منابع اصلی و فاکتورهای موجود صورت بگیرد . حسابرسان خارجی می‌توانند با نامه‌ای به مدیران بخش حسابرسی یا مدیر عامل،  آن‌ها را از خطای پیش آمده در حسابرسی مطلع کنند و موارد تخلف یا اشتباه شده را به آن‌ها متذکر شوند.

 

 

انتشار گزارش در حسابرسی داخلی و خارجی

یکی دیگر از مواردی که تفاوت زیادی را بین حسابرسی خارجی و حسابرسان داخلی ایجاد می‌کند انتشار موارد تخلف است. در بیشتر مواقع در حسابرسی داخلی موارد به صورت محرمانه مانده و از شرکت یا نهاد مالی بیرون نمی‌رود اما در مورد حسابرسی خارجی این‌گونه نیست. در حقیقت حسابرسی خارجی برای اطلاع‌رسانی به افرادی بیشتری انجام می‌شود. اطلاعاتی که در حسابرسی داخلی به دست می‌آید را به شکل معمول در اختیار دیگران قرار نمی‌دهند اما موارد که در حسابرسی خارجی به دست می آید را می‌توان به عموم مردم هم برای روشن شدن موراد مالی گزارش داد مانند، مواردی که در مورد بانک‌های متقلب در رسانه‌ها منتشر می‌شود.

در پایان این مقاله باید خاطر نشان کرد که هر دوی این مشاغل ( حسابرسی داخلی و حسابرسی خارجی ) از اهمیت زیادی در نهاد های مالی و شرکت‌ها برخوردار هستند. باید در نظر داشته باشید برای درک بهتر کار حسابرسی باید دورهایی از کارآموزی را بگذرانید تا با تجربۀ کار واقعی بتوانید در این شغل موفق شوید.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا

 

همه‌چیز دربارۀ مسئولیت‌های قانونی تمامی حسابرسان

مسئولیت‌های قانونی حسابرسان 

در سال‌های گذشته رسیدگی به کار حسابرسان و استاندار‌دهای کاری این افراد‌ برای شرکت‌ها مورد مهمی به‌حساب نمی‌آمد و فقط بررسی جامع و گزارش کار آن‌ها بود که مدیران شرکت‌های حسابداری یا حسابرسی را راضی می‌کرد.  اما + اشخاص حسابدار (حسابرسان داخلی و شاخه‌های دیگر)  باید تمامی مواردی که در شرح وظایفشان آمده را به خوبی در حین انجام کار در نظر بگیرند تا به صورت کامل بتوانند از عهدۀ کارهایی که به آن‌ها محول شده برآیند.

تا چند سال پیش شرکت‌ها و ارگان‌هایی که از حسابرسان داخلی استفاده می‌کردند فرق میان یک حسابرس تازه‌کار و یک حسابرس باتجربه برایشان ملموس نبود و فقط گزارش کلی کار برایشان اهمیت داشت. اما در چند سال اخیر با رشد شرکت‌های خصوصی بسیار،  در بورس و انواع بازارهای عمومی مالی شروع به فعالیت کردند، داشتن یک حسابرس باتجربه و حرفه‌ای یک نیاز اساسی برای هر شرکتی به‌حساب می‌آید. امروزه حسابرسان باید در تمامی امور از آگاهی نسبی و گاهی کاملی برخوردار باشند. این افراد در حقیقت باید مشاوران مالی هر شرکت به‌حساب بیایند و از این رو داشتن تجربه و آگاهی لازم برای این افراد در امور مالی و حسابرسی الزامی است. اشخاص حسابرس باید توان درک سود خالص و حساب کردن انواع رویکردهای مالی را بلد باشند تا بتوانند بهترین دیدگاه را برای پیشبرد اهداف مالی شرکت به مدیران خود ارائه دهند.

 

 

قوانین و مقرراتی که مسئولیت‌های حسابرسان را دوچندان می‌کند

 

در سال‌های اخیر با وضع کردن قوانین زیادی در قسمت‌هایی مانند:  قانون بازار اوراق بهادار و همچنین ساز و کارهای انضباطی که در اساس‌نامه جامعه حسابداران رسمی ایران و آیین‌نامه انضباطی آن برای اعضا در نظر گرفته شده،  دیگر مانند گذشته حسابرسان فقط یک منبع گزارش مالی به‌حساب نمی‌آیند. این افراد دیگر یک منبع آگاه و کارآمد برای شرکت در تمامی تصمیم‌های اساسی مجموعه قلمداد می‌شوند. حسابرسان امروزه در یک جایگاه ویژه در بین مدیران ارشد قرار دارند و نقشی حیاتی را در پیش‌برد اهداف مالی شرکت ایفا می‌کنند.

 

با تمامی موارد ذکر‌شده تا به امروز شرح وظایفی دقیق و جامعی برای این اشخاص به صورت کامل بیان نشده ولی هر شرکت و نهادی بخشی از کارهای حقوقی مربوطه را به این افراد محول کرده و از آن‌ها انتظار پاسخگویی دارد.

ما در این مقاله سعی داریم به بخش اعظمی از این موارد پرداخته و آن‌ها را برای علاقه‌مندان به حسابرسی بازگو کنیم. البته لازم به ذکر است که تمامی این موارد در همه شرکت‌ها و نهادهای مالی لازم به اجرا نیست.  این موارد تنها  یک بازنویسی تقریبا کامل از تمامی آنچه است که  یک حسابرس موظف به انجام آن است و باید در قبال آن پاسخگو باشد.

این موارد به شرح زیر است.

 

  • پذیرفتن مواردی که به فرد حسابرس سپرده شده و باید بر آنها نظارت کافی داشته باشد. درصورت هرگونه خطایی که از طرف حسابرسی داخلی سر زده شود و باعث خسارت مالی شود باید به وسیلۀ خود شخص به صورت فردی جبران شود.
  •  مسئول بودن در قبال تمامی موارد مالی که به آن‌ها محول شده و استناد آنها به واقعیت
  • حسن نیت داشتن در کار و تبانی نکردن با مشتریان یا سودجویان
  • داشتن عملکردی مناسب و طبق روال تعیین شده از سوی مافوق یا مدیر خود
  • در نظر گرفتن اخلاق کاری و استناد به حقایق در گزارش‌های مالی

 

این‌ها مواردی هستند که یک حسابرس داخلی باید در تمام مدت زمانی که درحال انجام وظیفه برای هر نهادی است باید در نظر بگیرد در بخش بعدی این مقاله به مسئولیت قانونی حسابرسان در مقابل واسطه‌ها می‌پردازیم.

 

 

 

مسئولیت قانونی حسابرسان در مقابل واسطه‌ها

 

این که حسابرسان در مقابل چه کسی باید پاسخگو باشند خود،  یک موضوع جداگانه به حساب می‌آید. حسابرسان معمولاً به کاربران شناخته شده و طبقۀ محدودی از کاربرانی که متکلی به صورتحساب‌های مالی هستند باید پاسخگو باشند.

حسابرسان معمولاً به دو سته از مراجعه کنندگان باید پاسخگو باشند.

 

یکی کاربرانی‌که قابل پیش‌بینی و بر صورت‌حساب‌های مالی متکی هستند. مورد دوم کاربرانی هستند که به‌اصطلاح  (شناخته‌شده) به‌حساب‌ می‌آیند.

کاربران شناخته شده متشکل از سهامداران واقعی و طلبکاران حقیقی شرکت هستند. این افراد می‌توانند به صورت کاملاً قانونی حسابرس را مورد پاسخگویی قرار دهند.

مورد دیگر کاربران قابل پیش‌بینی هستند. این کاربران در حقیقت همان بانک‌ها و بنگاه‌های اقتصادی هستند که در صورت نیاز شرکت‌ها،  در مواقع لزوم  از آن‌ها  پول یا امکانات دریافت می‌کنند.

بنابراین در بسیاری از موارد حتی اگر یک حسابرس نداند که  طرف‌های دیگر قرار دادها چه کسانی هستند با دانستن منافع مالی که در جریان کار حسابرسی به آن پی برده به راحتی متوجه یک نوع از کاربری حساب در حسابرسی خود می‌شود.

 

 

 

دادخواست‌های غیر قابل  اثبات و پیگیری

 

از موارد بسیار زیاد در حسابرسی همین پرونده‌های غیر قابل اثبات و پیگیری است.

باید در نظر داشته باشید که یک حسابرس تنها وظیفه دارد گزارش‌های مالی حسابداران را گواهی صدق بدهد. او  این گزارش‌ها را بررسی کرده و صحت آنها را اعلام می‌کند. بسیاری این تصور اشتباه را دارند که حسابرس باید تعهدی هم باید برای کار طولانی‌مدت این مراکز بدهد اما این‌طور نیست. حسابرس تنها باید در زمانی که از او درخواست می‌شود به گزارش‌های مالی و صداقت در گزارش‌های داده شده نظارت کند و در طولانی مدت هیچ تعهدی به ماندگاری شرکت‌های حسابرسی شده ندارد.

 

 دادخواست‌هایی که معمولاً به نتیجه می‌رسد

 

در برخی موارد، حسابرسان درگیر پرونده‌هایی می‌شوند که برای آنها ایجاد‌شده است. این پرونده‌ها تنها در زمانی به نتیجه می‌رسد که برای اثبات عملکرد غیر صحیح حسابرس مدارکی مستند،  موجود باشد. در صورت وجود داشتن این مستندات برعلیه حسابداران داخلی  باید این چهار ویژگی در آن‌ها باشد تا بتوان یک حسابرس را متهم به هرگونه کم‌کاری یا سوء نیت کرد.

اولین مورد: باید اثبات شود که حسابرس وظیفۀ مراقبت مداوم از حساب‌های مالی را داشته است.

مورد دوم:  شخص حسابرس این وظیفه را نادیده گرفته و آن را نقض کرده است.

مورد سوم: شاکی دچار ضرری کاملاً واضح شده است.(ضرر واقعی)

مورد چهارم: دلیل خاصی بین سهل‌انگاری حسابرس و ضرر مشتری بوده است.

حسابرسی فن بررسیِ داده‌‌های مالی حسابدار است.

حسابرسی داخلی و انتخاب فرد مناسب برای این کار

حسابرسی داخلی روندی جستجو محور برای یافتن تقلب و اشتباه محاسباتی است.  یک حسابرس حرفه‌ای برای شرکت حکمِ یک مشاور مالی را هم ایفا می‌کند. حسابرس یک فرد امین با گرایشی سودمحور است که برای بازده هرچه بیشتر شرکت مشاوره می‌دهد. فردی که برای این کار انتخاب می‌شود در کنار داشتن تسلط بر علوم نظری حسابداری و حسابرسی باید نگاهی دقیق و تحلیلی به مباحث خرد و کلان مالی شرکت هم داشته باشد. در انتخاب افرادی که برای این پست مصاحبه می‌کنند باید مواردی را در نظر داشت.  از جملۀ این موارد می‌توان به داشتن:

 

روحیۀکار تیمی، قابل‌اعتماد بودن، دقیق و نکته‌سنج بودن، دارای هوش مالی، در دسترس بودن، نظم داشتن و صداقت در کار  اشاره کرد.

 

حسابرس داخلی باید تمام داده‌های مالی را به‌درستی بررسی کرده، سود و  ضرر مالی شرکت را در تصمیماتی که در بخش مالی می‌گیرند موردبررسی قرار دهد. فرد حسابرس باید درک درستی از انتخاب‌های سودآور مالی داشته باشد‌.  این افراد باید دارای قدرت تجزیه‌وتحلیل بازار باشند و بتوانند در صورت لزوم آینده‌ تصمیمات مالی را پیش‌بینی کنند.

حسابرسان داخلی در حقیقت رابط میان هیئت مدیره و شرکت هستند و گزارشات کاری خود را به مدیر عامل و هیئت مدیره به صورت هفتگی، روزانه یا سالانه تحویل می‌دهند. حسابرسان داخلی، سیاست‌مالی شرکت را مورد ارزیابی کوتاه و بلندمدت قرار می‌دهند تا بهترین استراتژی ممکن را برای تصمیمات مالی شرکت اتخاذ کنند.

 

حسابرسی داخلی دارای دسته‌های متفاوت کاری است.

حسابرسی داخلی دارای دسته‌های متفاوت کاری است.

 

انواع حسابرسان داخلی

 

حسابرسان داخلی به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند. حسابرس در هر دوگروه وظایفی یکسان دارد اما محدودۀ عملکرد  و فضای شخصی که برای او در نظر گرفته‌شده است در هرکدام از این دسته‌ها متفاوت است. ما در این بخش به هر دو شکل این حسابرسی‌ می‌پردازیم.

حسابرسان داخلی‌:

حسابرس داخلی به شخصی اطلاق می‌شود که در روندِ جاری و مالی شرکت مشاورۀ مالی داده و رابطی میان مدیرعامل و هیئت‌مدیره باشد.

حسابرسان مستقل‌:

حسابرسان داخلی مستقل به افرادی گفته می‌شود که در ازای حقوقی مشخص فقط کارهای مربوط به امور مالی را بررسی می‌کنند تا خطا یا تقلبی در موارد مالی رخ ندهد.

 

تحصیلات یک حسابرس داخلی

 

در بیشتر موارد تحصیلاتِ، یک حسابدار سطح بالا با یک حسابرس داخلی یکسان است. هردو باید کارشناسی حسابداری را تکمیل کرده باشند. البته لازم به توضیح است که برخی از شرکت‌ها ممکن است  مدارک سطح بالاتری هم برای استخدام در نظر بگیرند مانند، کارشناسی ارشد حسابداری یا کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری.

معمولاً شرکت‌ها بعد از استخدام، نیروهای خود، آن‌ها را برای یادگیری به مراکزهای آموزشِ تخصصی  انواع حسابداری می‌فرستند.

 

مهمترین فاکتور در انتخاب یک حسابرس داخلی میزان اعتماد به فرد مورد نظر است

مهمترین فاکتور در انتخاب یک حسابرس داخلی میزان اعتماد به فرد مورد نظر است

 

استانداردهای حسابرسی چیست؟

 

این استانداردها در حقیقت  شیوه‌نامه‌ای است برای بهبود کیفیت حسابرسان.  البته در این بخش لازم به ذکر است که این استانداردها طی سال‌ها و با تحقیقات گسترده به شکل کاربردی امروزی تبدیل‌شده‌اند.

استانداردهای حسابرسی متشکل می‌شوند از سه‌‌دستۀ اصلی ‌که عبارت‌اند از:

 

استانداردهای عمومی

استانداردهای عملیاتی (رسیدگی)

استاندارهای گزارشگری است.

 

توضیح استانداردهای عمومی حسابرسی

رسیدگی باید به وسیلۀ افرادی انجام شود که آگاه به امور مالی باشند و از قدرت تجزیه تحلیل مناسبی برخوردار بوده و قابل‌اعتماد باشند.

حسابرسان برای حسابرسی داخلی باید حق رأی و نظر شخصی را برای خود در نظر بگیرند.

در رسیدگی و تهیه گزارش برای حسابرسی‌های داخلی باید مراقب‌های ویژه را در نظر بگیرند.

 

توضیح استاندارهای عملیاتی (رسیدگی)

عملیات حسابرسی داخلی باید به شکلی منظم و با دقت انجام شود. اگر افرادی برای این کار در شرکت استخدام هستند باید روی کار آن‌ها به شکلی مناسب نظارت داشته باشید.

برای زمان‌های رسیدگی و انجام کارهای حسابرسی داخلی وقتی مشخص تعیین کنید و بر طبق یک الگوی مشخص، آزمون‌ها و بررسی‌ها را انجام دهید.

برای مشاوره دادن و راهکار به مدیرعامل یا افراد شاخص شرکت باید از مستندات مالی و آمارهای قابل استناد استفاده شود.

 

عموم مردم فکر می‌کنند حسابداری و حسابرسی هر دو یک کار را انجام می‌دهند.

عموم مردم فکر می‌کنند حسابداری و حسابرسی هر دو یک کار را انجام می‌دهند.

 

 

 

توضیح استاندارهای گزارشگری در حسابرسی داخلی

گزارش باید تایید کند که داده‌های مالی از طریق اصول استاندارد حسابداری تهیه‌شده است یا شکلی متفاوت دارد.

در هر گزارش باید دورۀ قبلی هم در نظر گرفته شود. و آمار و ارقام هر دوره باید با دورۀ قبل خود مقایسه شود. در این صورت نرخ رشد یا  پسرفت مالی مشخص می‌شود.

گزارش‌ها باید صادقانه و به‌دور از غرض‌ورزی باشد.

حسابرسی باید کاملاً به‌صورت صریح و  با جزییات به امور مالی بپردازد. گزارش‌ها باید یا بر اشتباه محاسبات دلالت کند و یا بر تایید آن‌ها. گزارش‌های مالی باید با میزان عهده‌دار بودن وظایفی که به فرد حسابرس محول شده است برابری کند.

 

چه ارتباطی میان حسابدار و حسابرسی بر‌قرار است؟

در بیشترِ موارد برای دانشجویان حسابداری یا مدیران شرکت‌ها این سوال پیش می‌آید که چه ارتباطی بین حسابدار و حسابرس داخلی وجود دارد. باید گفت:  درست است که در ظاهر این واژه‌ها شبیه به هم هستند اما کاملاً کاربردی متفاوت از هم داشته و هرکدام نیاز به یک نگرش خاص در کار‌ دارند.

در این بخش به تعدادی از تفاوت های اصلی این دو می‌پردازیم.

 

  • حسابدار فردی است که در استخدام شرکت موردنظر قرار دارد. اما یک حسابرس درحقیقت از یک شرکت دیگر، برای

بررسی کار حسابدار استخدام می‌شود. معمولاً یک حسابرس هیچ ارتباطِ مداومِ مالی با شرکت ندارد.

 

  • حسابدار کارهایی روزانه دارد و دارای وظیفه‌ای مداوم در شرکت است. اما یک حسابرس در دور‌ه‌های متفاوتی ممکن است برای بررسیِ کارهای حسابدار به شرکت رجوع کند. بیشتر زمانی شرکت‌ها اقدام به استخدام حسابرس داخلی می‌کنند که در قسمتی دچار تردید و شک به حسابدار یا سیستم مالی خود شده باشند.

 

  • استخدام یک حسابدار در شرکتعاملی اجباری است اما در مقابل داشتن یک فرد برای حسابرسیِ داخلی یک گزینۀ اختیاری برای مدیران شرکت‌ها به‌حساب می‌آید.

 

  • در پایان هرسال یا به‌صورت ماهانه حسابداران موظف به دادن آمارهای مالی شرکت هستند و این آمارها و گزارش‌ها روند رشد یا پسرفت شرکت را از‌ لحاظ مالی نشان می‌دهد. اما کار یک حسابرس‌ داخلی  تأیید این مطالب است که حسابدار جمع‌آوری کرده است.