نوشته‌ها

حسابرسی داخلی

چگونه در ایران تبدیل به یک حسابرس حرفه ای و موفق شویم.

مقدمه ای بر حسابرس حرفه ای:

مقاله ای در مورد حسابرس حرفه ای : امروزه بسیاری از شرکت ها نیاز به یک حسابرس حرفه ای دارند. همین مسئله نیز باعث شده تا تبدیل شدن به بازرس در ایران و تمامی کشور های دنیا تبدیل به یک کار سخت و زمان بر شود. به علت بالا رفتن حجم انتقالات مالی میان شرکت ها، نهاد ها و سازمان های دولتی و غیر دولتی حسابرسی تبدیل به یکی از بخش های حیاتی در اقتصاد دنیا شده است. دلیل دیگر این اتفاق نیز گسترش رسانه ها و فضای مجازی میان مردم است که به سرعت اخبار را در دنیا پوشش می دهند.

به همین علت نیز امروزه ممیزی در بسیاری از ارگان ها و بخش های دولتی کشور ها تبدیل به یک عمر اجتناب ناپذیر شده است. ما در این مقاله قصد داریم به چگونگی تبدیل شدن به یک حسابرس در ایران بپردازیم و المان ها و مزایای آن را برسی کنیم. در ابتدا بهتر است به مفهوم حسابرسی، انواع آن و تفاوت میان بازرسی و حسابداری بپردازیم.

حسابرسی (Auditing):

به فرآیندی که در طی آن مدارک، اسناد و گزارشات تهیه و ارائه شده توسط حسابداران را مورد برسی و تحقیق قرار می دهند تا خطا ها و اشتباهات عمدی و یا سهوی را کشف کنند حسابرسی می گویند. در لغت نامه ها کلماتی مانند: بازرسی، ممیزی و رسیدگی به عنوان مترادف های این لغت ذکر شده اند. هدف اصلی بازرسی کشف و جلوگیری از کلاهبرداری ها، تقلب ها و سو استفاده های مالی در شرکت ها، نهاد ها و ادارات دولتی و غیر دولتی می باشد. همین مسئله نیز باعث جایگاه ویژه حسابرس حرفه ای شده است.

البته باید اشاره کرد که ممیزی باعث می شود تا گزاراشات ارائه شده توسط حسابداران نهاد ها نیز اعتبار پیدا کنند. به همین علت بسیاری از شرکت ها قبل از بستن قرار داد های تجاری، دریافت وام های سنگین از بانک ها و یا بخش های دولتی، ورود به بورس و جذب سرمایه گذاران نیاز به حسابرسی گزارشات مالی خود دارند. این مقوله به خصوص در بخش ها و سیستم های اداری حکومت ها و دولت ها به منظور جلب اعتماد مردم بسیار جایگاه ویژه ای دارد.

کی دیگر از نتایج مهم رسیدگی برسی بازده و فرآیند سیستم های کاری شرکت ها می باشد. این کار باعث می شود در صورت وجود ایراد در هر بخشی با ارائه راه حل بتوان کارایی و امنیت شرکت ها را بالا برد.

حسابرسی با برسی و صحت سنجی اسناد و مدارک شرکت ها صورت می گیرد.

انواع حسابرسی:

رسیدگی بر اساس هدف، بخش ها و اسناد مورد برسی در شرکت ها، دولتی و یا غیر دولتی بودن شرکت ها و افرادی که گزارش نهایی حسابرس به آن ها ارائه می شود به دسته های مختلفی تقسیم می شود. بعضی از انواع ممیزی بر عبارتند از:

  • بازرسی داخلی
  • حسابرسی رعایتی
  • رسیدگی عملیاتی
  • ممیزی قانونی
  • بازرسی صورت های مالی

هر کدام از موارد ذکر شده دارای توضیحات به خصوص خود می شوند که نمی توان در این مقاله به آن ها پرداخت. می توانید به مقاله های دیگر سایت مراجعه بکنید و در زمینه هر کدام از انواع حسابرسی اطلاعات کافی بدست بیاورید.

تفاوت حسابرسی و حسابداری:

همان طور که در تعریف ممیزی نیز اشاره کردیم حسابداران گزارشات و اسناد یک شرکت، نهاد و یا اداره را تهیه و ارائه می کنند. بازرسان باید در این مرحله با جمع آوری این مدارک آن ها را مورد برسی  قرار داده و صحت سنجی کنند. در واقع می توان گفت که حسابرسان افرادی هستند که بر روی کار حسابداران نظارت می کنند. همین مسئله نیز کار یک حسابرس حرفه ای را سخت می کند.

باید توجه کرد همین مسئله نیز باعث می شود تا شرکت ها نتوانند حسابداران خود را به عنوان بازرس نیز انتخاب کنند. البته در صورت انجام این کار نیز گزارشات نهایی اعتبار بسیار کمتری دارند و شاید در بسیاری از موارد بی اعتبار به حساب بیایند.

حسابرسان در واقع بر روی گزارشات ارائه شده توسط حسابداران نظارت می کنند.

حسابرس (Auditor):

همان طور که در بخش های قبل گفتیم یک بازرس وظیفه دارد بر کار های یک حسابدار نظارت کند. همین مسئله باعث می شود تا حسابرس مجبور به آشنایی کامل با وظایف، کار ها، سیستم ها و نرم افزار های یک حسابدار باشد. در دانشگاه ها نیز بعضی از موارد درسی حسابداری را به بازرسان ارائه می کنند. البته داشتن مدرک حسابداری می تواند برای یک رسیدگی کننده امتیاز مثبت به حساب آید. داشتن مدرک حسابرسی از یک دانشگاه امروزه تبدیل به حداقل موارد مورد نیاز برای یک بازرس شده است.

در بسیاری از کشور ها نهاد ها و سازمان های معتبری وجود دارند که با گرفتن آزمون و در صورت قبولی به شما یک مدرک ارائه می کنند تا بتوانید به عنوان یک حسابرس مشغول به کار شوید. به طور کلی کسانی که در رشته های حسابداری، حسابرسی و هر گرایش مدیریتی تحصیل کرده باشند می توانند به عنوان یک بازرس مشغول به کار شوند. همچنین در صورت پذیرفته شدن در آزمون سازمان حسابرسی می توانند در این نهاد استخدام شده و به بازرسی شرکت ها و سازمان های دیگر بپردازند.

انواع حسابرسی:

به طور کلی دو نوع حسابرس داخلی و خارجی داریم که در ادامه به معرفی آن ها می پردازیم.

۱٫    حسابرسان داخلی:

این افراد به عنوان واحد برسی و بخشی از تیم حسابداری در شرکت ها کار می کنند. بازرسان داخلی بیشتر در شرکت ها و قسمت های خصوص کار می کنند و وظیفه بهبود عملکرد و کارایی بخش های مختلف شرکت را دارند. همچنین در صورت وجود مشکل در سازمان ها و سیستم های اجرایی و اداری موظف به ارائه گزارش و راه حل هستند. در واقع آن ها پل ارتباطی میان شرکت و هیئت مدیره هستند و به صورت هفتگی، ماهانه و یا سالانه به مدیریت گزاراتی را ارائه می کنند. همین مسئله اهمیت حسابرس حرفه ای را بالا برده است.

۲٫    حسابرسان خارجی:

بازرسان خارجی یا مستقل در شرکت های و موسسات حسابرسی مشغول به کار هستند. زمانی که نهاد ها سازمان ها و شرکت ها درخواست ممیزی از این شرکت ها می کنند، بازرس از سمت این شرکت ها ارسال می شود. این افراد پل ارتباطی میان هیئت مدیره و سرمایه گذاران و صاحبان کسب و کار ها و مشاغل هستند. در ایران بزرگترین موسسه حسابرسی زیر نظر سازمان حسابرسی کشور مشغول به فعالیت است. البته باید به این نکته توجه کرد موسسات دولتی و خصوصی دیگری نیز مشغول به کار هستند.

وظایف و کار های حسابرسان داخلی و خارجی بسیار به هم شباهت دارند.

وظایف حسابرس:

برای این که تبدیل به یک بازرس حرفه ای و موفق شوید باید ابتدا با وظایف یک حسابرس آشنا شوید. به طور کلی در هر زمینه برای تبدیل شدن به بهترین فرد تنها نیاز دارید وظایف خود را شناخته و به بهترین شکل ممکن آن ها را انجام دهید. در ادامه بعضی از این موارد را معرفی می کنی.

۱٫    صحبت و دریافت مدارک مورد نیاز:

حسابرسان داخلی و خارجی باید بتنوانند با نیرو های واحد مالی و حسابداران صحبت کرده و به غیر از دریافت اسناد و مدارک مورد نیاز خود با پرسش سوالات مناسب توضیحات لازمه را از این افراد دریافت نمایند. همچنین برگذاری جلسات با کارفرما برای ارائه گزارش و شنیدن درخواست ها، اهداف و محدودیت های کارایی یکی دیگر از وظایف حسابرسان به حساب می آید.

۲٫    صحت سنجی مدارک:

می توان گفت که این بخش مهم ترین قسمت کاری یک بازرس به حساب می آید. حسابرس حرفه ای باید بتواند اسناد و مدارک مالی جمع آوری شده {مانند: فاکتورها، تنخواه، حقوق و موارد دیگر} را مورد برسی قرار دهد و وجود هر گونه مشکل و یا عدم تطابق در اسناد را گزارش کند. با انجام درست این بخش می توان از هر گونه کلاهبرداری، سواستفاده و یا خطا های سهوی جلوگیری کرد.

۳٫    برس قانونی اسناد مالی:

ممکن است یک کارفرما به غیر از صحت سنجی مدارک مالی سازمان درخواست برسی قانونی آن ها را نیز داشته باشد. برای مثال: بسیاری از اسناد مالیاتی شرکت ها می توانند مورد برسی قرار گرفته و در صورت وجود اشکال و یا راه کار هزینه های شرکت را کاهش دهند.

۴٫    ارائه گزارش:

پس از انجام شدن تمامی مراحل قبل حسابرس به نتایج مهمی در مورد صحت اسناد و مدارک و سیستم های اجرایی و حسابداری شرکت و یا نهاد می رسند. این نتایج باید به صورت یک گزارش کتبی و کامل با تحلیل عملکرد مالی شرکت و ارائه پیشنهادات و انتقادات به کارفرما ارائه داده شوند.

موارد ذکر شده به سیار کلی هستند در ادامه بعضی از وظایف ریزتر یک حسابرس را معرفی می کنیم. این موارد عبارتند از:

  • جمع آوری، صحت سنجی، تجزیه و تحلیل داده ها و اسناد مالی.
  • برسی سیستم های کنترل مالی و حساب های شرکت.
  • تحلیل ریسک مالی.
  • اعتبار دهی و صحت سنجی گزارشات مالی شرکت.
  • حذف اموال و دارایی های شرکت.
  • ایرادیابی در سیستم ها و فرآیند های مالی و کنترلی شرکت ها به همراه پیشنهادات بهبود بخش.
  • ارائه گزاراشات، تفسیر ها و صورت های مالی.
  • ارائه یافته ها و داده ها در جلسات با مدیری
  • برسی فرآیند سیستم ها از نظر مقرراتی، سیاستی و قانونی.
  • بازنگری در دستمزد ها.

گزارشات نهایی بر اساس برسی اسناد و مدارک شرکت ها انجام می شود.

حسابرسی داخلی

مهارت های مورد نیاز حسابرس:

حسابرس حرفه ای باید از مهارت ها و توانایی های ویژه بهره ببرد. به علت ذات ممیزی {کشف ایرادات مشکلات و جلوگیری از سو استفاده ها و موارد دیگر}، استخدام و انتخاب بازرس از حساسیت و اهمیت ویژه ای برخوردار است. در ادامه به بعضی از ویژگی های مهم برای استخدام شدن در شرکت های بزرگ اشاره می کنیم.

  • تسلط کامل بر آخرین نسخه از مقررات و قوانین مالی.
  • محافظه کار، منطقی و کارآمد بودن.
  • توانایی در سازگاری با شرایط محیطی و کاری.
  • داشتن یک ذهن ماهر در تحلیل و محاسبات.
  • روابط عمومی قوی.
  • توانایی در ساده و صریح نوشتن گزارشات
  • تسلط کامل بر نرم افزار های حسابداری و آفیس
  • داشتن نظم کاری
  • توانایی در مدیریت ریسک.
  • مسلط بودن بر تجزیه و تحلیل صورت ها و مدارک مالی.
  • تسلط بر مدل (ERM) و کنترل (COSO).
  • و موارد دیگر.

تحصیلات و مدارک مورد نیاز برای یک حسابرس حرفه ای:

به طور کلی حسابرسی یکی از گرایش های حسابداری به حساب می آید. به همین منظور نیز بسیاری از افرادی که دارای تحصیلات حسابداری، گرایش حسابرسی هستند به عنوان بازرس مشغول به کاراند. البته فارغ التحصیلان رشته های اقتصادی، مالی و (MBA) نیز می توانند به عنوان حسابرس کار بکنند. بهتر است به این نکته توجه کنید که در حسابرسی مدارک فنی جایگاه و اهمیت بسیار بالاتری نسبت به تحصیلات دارند.

برای مثال:

یک حسابرس حرفه ای بهتر است مدارکی مانند: دوره های معتبر در زمینه مقررات و قوانین، آموزش و کار کردن با نرم افزار های این رشته را دریافت کند. همچنین مدارک بین المللی در زمینه بازار های سرمایه مانند: (CFA) و (CIIA) نیز می تواند در پیشرفت کاری شما بسیار تاثیر گذار باشند.

یک حسابرس حرفه ای باید بتواند تحلیل های دقیقی انجام دهد که این مورد تنها با تحصیلات بدست نمی آید.

معایب و مزایای حسابرسی:

در ادامه بعضی از معایب و مزایای رشته بازرسی را تشریح می کنیم. مواردی که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم بیشتر در موفقیت در این زمینه کاری موثر هستند.

کار های پروژه ای:

حسابرسان داخلی و خارجی به طور معمول بر روی پروژه های کوتاه مدت و یا تایمی با شرکت ها، نهاد ها و سازمان ها کار می کنند. تنوع کاری و مورد ذکر شده می توانند بر اساس شخصیت شما یک مزیت و یا یک عیب به حساب آیند. از همین رو اگر نمی توانید با عدم ثبات محیط شغلی و وظایف خود کنار آیید بهتر است به سمت حسابرسی نروید.

روتین:

در بازرسی به خصوص در اوایل کار باید به محاسبات اسناد و ترازنامه های مالی بپردازید. این کار پس از مدتی تبدیل به یک فرآیند روتین و خسته کننده می شود. بنابر این اگر این امر برای شما غیر قابل تحمل است بهتر است به دنبال حسابرسی نرود. البته باید توجه کرد که پس از ترفیع شغلی شما بیشتر به تجزیه و تحلیل داده ها می پردازید. البته این کار نیز تا حدودی روتین می شود.

ارتباط با دیگران:

اگر در ارتباط با سایر افراد مهارت دارید و این کار باعث خستگی و عصبانیت شما نمی شود، حسابرسی یک شغل مناسب برای شما به حساب می آید. شما در بازرسی موظف هستید تا با کارمندان واحد های مالی، مدیران و افرادی دیگری ارتباط داشته باشید. این عمر در گزارشات، موفقیت و پیشرفت کاری بسیار مهم و تاثیر گذار است.

حسابرسی فنی

المان های لازم برای موفقیت در بازرسی:

در بخش های قبلی به بعضی از موارد و لازمه ها برای تبدیل شدن به یک حسابرس حرفه ای اشاره کردیم. در این بخش می خواهیم بعضی از المان های دیگر این امر را معرفی کنیم. این موارد عبارتند از:

  • تعهد کاری و توجه به اهمیت بیت المال.
  • استفاده از روش ها، نرم افزار ها و فناوری های نوین.
  • دوری از زد و بند و انجام هر گونه کار غیر قانونی.
  • بالا بردن توانایی در تجزیه و تحلیل مسائل.
  • دخالت ندادن مسائلی مانند: دوستی و دشمنی در حسابرسی.
  • اولویت منافع گروهی و جمعی بر منافع شخصی.
  • داشتن نقش مشاور در پروژه های ممیزی برای جلوگیری از هر گونه خلاف و مشکل و کاهش هزینه ها.
  • داشتن روحیه نقدپذیر.
  • روابط عمومی بالا.
  • داشتن مطالع و بالا بردن معلومات خود در زمنیه بازرسی.
  • عدم اجازه دادن به گروه ها و افراد مرتبط برای دخالت در حسابرسی.
  • داشتن تعهد کاری، پایبندی بر اصول کاری و بهرمند بودن از شجاعت لازم برای برخورد با متخلفان.
  • توانا بودن در مدیریت زمان.

حسابرس باید بتواند گزارشات خود را در جلسات به صورت ساده برای کارفرما توضیح دهد.

درآمد حسابرس:

در بازرسی تجربه و رزومه کاری بسیار خوب باعث افزایش حقوق و دریافتی شما می شود. افراد استخدامی در شرکت های حسابرسی بر اساس محل کار خود حقوق دریافت می کنند. هر ساله جامعه حسابداران رسمی ایران، میزان نرخ دریافتی خدمات ممیزی را بر اساس ساعت ارائه می کنند. در ادامه نرخ های اعلامی برای سال ۱۴۰۰ را مشاهده می کنیم.

  • کمک حسابرسی، ۵۲ هزار تومان.
  • ممیزی، ۷۸ هزار تومان.
  • بازرسی ارشد، ۱۵۶ هزار تومان.
  • سرپرست رسیدگی، ۲۳۴ هزار تومان.
  • سرپرست ارشد حسابرسی، ۳۱۲ هزار تومان.
  • مدیر ممیزی، ۴۱۶ هزار تومان.
  • شریک بازرسی، ۵۲۰ هزار تومان.

البته همان طور که گفته شد بر اساس تجربه و رزومه کاری در توافقات بین طرفین، مبالغ بالاتر نیز ارائه می شود.

ترجمه و رزومه کاری باعث افزایش دریافتی حسابرس برای کار های بعدی می شود.

جمع بندی:

در این مقاله سعی کردیم با ارائه تعریف حسابرسی و اهمیت آن و سپس تعریف حسابرس تلاش کردیم تا چگونگی تبدیل شدن به یک حسابرس حرفه ای را بیان کنیم. امروزه حسابرسی جایگاه بسیار ویژه ای در اقتصاد پیدا کرده است. به همین دلیل نیز رقابت در بازرسی در سال های اخیر بسیار افزایش پیدا کرد. در نتیجه ارگ یک حسابرس هستید بهتر است با مطالعه و تحقیق احتمال موفقیت کاری خود را بالا ببرید.

حسابرس و چالش های آن

بزرگترین چالش های حسابرسی داخلی

امروزه با پیشرفت و گسترش کسب و کار های گوناگون نقش حسابرسی داخلی در مدیریت یک مجموعه و یا پروژه برکسی پوشیده نیست. مشکلاتی که حسابرسان داخلی با روبرو هستند می تواند با مختل کردن بخش نظارت یک سیستم به راحتی آن را از مسیر خود منحرف کند. در این مقاله با شناخت کلی وظیفه حسابرسان داخلی به چالش هایی که پیش روی آن وجود دارند می پردازیم.

حسابرسی

جایگاه حسابرسی داخلی در یک سیستم

به طور کلی می توانیم بگویم که وظیفه اصلی یک سیستم خلق برنامه و یا ایده ایی است که در ذهن مطرح می شود. اصلی ترین ابزار برای آن مدیریت پروژه است. مدیریت پروژه در تمام مراحل خود نیازمند نظارت می باشد. نظارت که وظیفه اصلی حسابرسان داخلی است به دو جهت صورت می گیرد:

  • جلوگیری از ضررهای مالی
  • تصمیم گیری به موقع و عدم فرصت سوزی

گزارش های ارائه شده از سمت گروه حسابرسی داخلی داخلی علاوه بر اینکه در مسائل مالی شفاف سازی انجام دهند، همچنین می توانند عملکرد تمام قسمت های یک سیستم را خوب یا بد اطلاع رسانی کنند. حسابرسی با بررسی دقیق تر گزارش های بخش حسابداری و دریافت اطلاعات باعث اتخاذ تصمیم های درست و به موقع مدیران می شوند. چرا که فرصت سوزی ممکن است ضرر های جبران ناپذیری بر یک سیستم وارد کند.

وظیفه حسابرسی نگاهی موشکافانه به تمام قسمت های یک سیستم از جمله حسابداری است

وظیفه حسابرسی

بزرگترین مشکلاتی که حسابرسان داخلی با آن روبرو هستند

موانعی که بر سر راه بخش حسابرسان قرار دارد می تواند سبب اتلاف هزینه و زمان برای یک پروژه باشند. به عبارت ساده تر چالشی که حسابداران داخلی با آن مواجه هستند می توانند عملکرد مطلوب یک سیستم را مختل سازد.

شناخت این مشکلات و رفع آن ها به اندازه کارایی حسابرسی مهم می باشد. به همین سبب برای تحلیل بهتر مشکلات را به دو دسته تقسیم می کنیم. در دسته اول به بررسی مشکلات نشات گرفته از درون مجموعه حسابرسی می پردازیم. در ادامه چالش های ناشی از عوامل بیرونی سیستم را بررسی می کنیم.

مشکلات درونی

۱- آگاهی کافی نسبت به قوانین

یکی از چالش های اساسی برای حسابرسی داخلی آگاهی و تسلط کامل به تمام قوانین حاکم بر این سیستم می باشد. به طوری که مقررات گفته شده به صورت کامل با صورت های مالی هم خوانی داشته باشد. آگاهی کامل و تسلط نسبت به تمام بخشنامه های وضع شده از وظایف حسابرسان محسوب می شود.

این توانایی نیازمند مهارت بالا و تجربه کافی یک حسابرس می باشد. اگر این توانایی و مهارت به هر دلیلی از جمله عدم آموزش صحیح و کافی وجود نداشته باشد، تطبیق قوانین و نتیجه گیری را برای حسابرسان داخلی بسیار سخت خواهد کرد.

گزارش های ارائه شده حسابرسی

۲- ارجعیت رابطه سالاری بر شایسته سالاری

افراد حاضر در یک گروه و یا شرکت حسابرسی بر نام شرکت ارزش می بخشند. درنتیجه برخورد دار بودن از تخصص لازم افراد حاضر الزامی است. در برخی از موسسات و یا شرکت ها دیده می شود که مدیران روابط اجتماعی خود را نسبت به شایستگی افراد برتری می دهند. این امر ناشی از عدم درک درست مدیران مجموعه نسبت به سیستم حسابرسی است که فرآیند نهایی را دچار مشکل می کند.

۳- عدم همپوشانی روش های سنتی در عصر امروزی

شاید یکی از بزرگترین چالش های عصر جدید تطبیق روش های قدیمی با نیاز های نوین باشد. مدیریت و حسابرسی داخلی نیز فارغ از این ماجرا نیست. در دنیای ارتباطات کشور های پیشرفته در تلاش هستند تا اطلاعات خود را از طریق سیستم های رایانه ایی انتقال دهند.

متاسفانه همچنان در کشور ما بسیاری از مدیران ترجیح میدهند تا به شیوه سنتی و وقت گیر فرآیند نظارت را پیگیری کنند. علاوه بر آن کاغذ بازی های مربوطه سبب می شود تا سیستم های نظارتی و مدیریت از شبکه های ارتباطی بی نسیب بمانند.

حسابرسی در عصر نوین

حسابرسی داخلی منشور

۴- تکرار مکررات در گزارش های حسابرسی

گزارش های حسابرسان داخلی به صورت سه ماهه و یا یک ساله ارائه می شود. اگر گزارش ها با دید جست و جوگر و دقیق انجام نشوند ممکن است به چشم مدیریت شرکت یا سازمان کاری بیهوده و بی ارزش تلقی شود.

مدیران و یا سهام داران یک شرکت از بخش حسابرسی انتظار گزارشی تازه در خصوص وضعیت مالی و یا نوعی چشم انداز برای آینده یک شرکت هستند. حسابرسان با توجه به این موضوع باید سعی کنند که در روتین ارائه گزارش های خود به دنبال نکته ایی جدید برای بهبود وضعیت و یا تداوم آن باشند.

مشکلات بیرونی

۱- نرخ های پایین حق الزحمه و کم شدن نیروی انسانی

یکی از چالش های مهم حسابرسی داخلی امروزه پایین بودن دستمزد پرداختی است. همین موضوع باعث شده است که افراد حرفه ایی و ماهر در این زمینه احساس سر خوردگی داشته باشند. چرا که مزد زحمات خود را دریافت نمی کنند و انگیزه ایی برای ادامه شغل خود نمی بینند.

این مشکل به دلیل سود جویی بعضی شرکت ها و یا شرایط اقتصادی موجود می باشد. در بعضی موارد استخدام نیروهای غیر ماهر سبب می شود تا نه تنها حجم کاری نیرو های متخصص کمتر شود بلکه به دلیل ثابت بودن بودجه تعریف شده دستمزد افراد ماهر را نیز کاهش دهد. در نتیجه باعث عدم رضایت آن ها از وضعیت شغلی می شود.

هرچند این موضوع که دستمزد پرداختی در این زمینه در ایران نسبت به سایر کشور ها متفاوت است بر کسی پوشیده نیست. چرا که به دلیل شرایط نامطلوب اقتصادی اگر شرکتی با کمبود بودجه مواجه شود، به اشتباه ترجیح می دهد تا بودجه این نوع از خدمات را کم و یا قطع بنماید.

تیم حسابرسی

۲- عدم وجود استاندارد های کامل و به روز

متاسفانه استاندارد های حسابرسی و حسابداری در ایران تنها رونوشتی ناقص از نمونه های بین المللی آن می باشد. این شکاف که ناشی از عدم بومی سازی می باشد سبب می شود تا هم مدیران یک شرکت و هم حسابرسان گمراه شوند و انتظارات نامعقول از طرفین داشته باشند.

کمیته تدوین استاندارد های گفته شده باید متشکل از افراد متخصص و ماهر این حوزه باشند. هیچکس نمیتواند منکر مزایای منابع بین المللی در نوشتن استاندارد ها باشد. اما باید توجه داشته باشند استاندارد های کشور ایران باید دید کامل و به روزی در خصوص شرایط اقتصادی و سیاسی یک کشور داشته باشند.

۳- فرهنگ سازی ناقص

عدم آشنایی اجتماع با اهمیت حسابرسی داخلی سبب شده است تا جایگاه این سیستم نظارتی جدی گرفته نشود. هرچند که بسیاری از سازمان ها و شرکت ها که در ادامه مسیر خود به مشکل خوردند در خصوص همین امر بی توجهی کرده اند و غفلت ورزیده اند.

فرهنگ سازی در زمینه حسابرسی

۴- تصمیم گیری های بی ثبات از سمت دولت

بسیاری از شرکت ها و سازمان ها به دلیل سیاست های خصوصی سازی با ناکامی مواجه شده است و حسابرسان جزو دسته ایی بوده اند که همواره از برخی تصمیم های اشتباه دولت در این خصوص ضربه خورده اند. بخش حسابرسی ابزاری برای کاهش بودجه کارشناسی نمی باشد و فعالیت دو گروه حسابداری و حسابرسی در جایگاه خود حائز اهمیت است.

در حال حاضر عدم اعتماد شکل گرفته از سوی جامعه حسابرسان نسبت به تصمیمات دولتمردان سبب شده است که عدم عضویت در آن را به دلیل مبهم بودن شرایط در آینده رها کنند.

۵- عدم ارتباط مراکز علمی و دانشگاهی دنیا با جامعه حسابرسی

نبودن رابطه ایی میان جامعه حسابرسی با مراکز عالی آموزشی در دنیا باعث می شود تا پیشرفتی در این زمینه حاصل نشود. برای به روز نمودن علم و فرآیند حسابرسی داخلی لازم است تا راهی برای تبادل اطلاعات با مراکز آموزشی و دانشگاهی معتبر در کشور های پیشرو برقرار شود.

تلاش هایی از جمله برگزاری امتحانات بین المللی در ایران و دریافت مدارک معتبر حسابرسی می تواند به رشد و توسعه این تخصص کمک به سزایی کند. توسعه و تکامل در این زمینه می تواند افقی روشن در برابر دید مدیران بگشاید.

حسابرسی داخلی

بودجه

کنترل بودجه ،الزامی برای پیشرفت سازمان ها

 

(کنترل بودجه، الزامی برای پیشرفت سازمان ها) موضوع این مقاله بوده و ما در این مطلب سعی داریم به اهمیت داشتن کنترل بودجه در روند کار سازمان ها بپردازیم.

 

شما با مطالعه این مقاله می توانید اطلاعات کاملی در مورد کنترل بودجه به دست آورید. هر سازمان یا شرکتی در نهایت باید در مورد کنترل بودجه مطالبی کامل کاربردی را بداند. ما در این مقاله سعی کرده ایم تمامی مطالب مفید در این راستا را برای شما بازگو کنیم.

از جمله پرسش هایی که بعد از خواندن این مطلب می توانید بر آن ها اشراف داشته باشید عبارت اند از:

کنترل بودجه چیست؟

چه عواملی بر کنترل بودجه می توانند اثرگذار باشند؟

هدف گذاری در کنترل بودجه چه ضرورتی دارد؟

نگاهی کلی به برنامه ریزی بودجه ؟

پلن های دوره ای در برنامه ریزی بودجه چیست؟

تداوم در برنامه ریزی و بودجه چه اهمیتی دارد؟

همچنین شما می توانید تمامی پرسش های اصلی خود را در مورد فعالیت های شرکت مفید در لینک های ذیل جستجو کنید.

خدمات حسابرسی

 خدمات حسابداری

خدمات مدیریتی

 خدمات مالیاتی و مشاوره قانونی

خدمات حقوقی

خدمات آموزشی

 

 

 

مقدمه ای بر مقاله کنترل بودجه :

همانطور که در شماره های قبلی سری مقاله های شرکت مفید گفتیم: حسابرسی دارای وجوه مختلفی بوده و باید از زوایای زیادی آن را بررسی کرد تا بتوان به طور کامل از هر گونه خطا یا عدم شفافیت در سازمان ها جلوگیری کرد. یکی از بزرگترین و مهم ترین الزامات هر سازمانی کنترل بودجه است. کنترل بودجه تا حد زیادی می تواند توسط حسابرسان داخلی و البته حسابداران انجام شود.

 

کنترل بودجه یعنی اولین سنگ بنای پیشرفت:

شاید بتوان گفت: اولین و مهم ترین بخش در هر سازمانی بعد از راه اندازی و مشخص شدن شرکا و کارمندان آن بخش تقسیم بودجه و کنترل آن است.

سازمان هایی که می توانند برای سرمایه اولیه خود به درستی برنامه ریزی کرده و بر اساس آن حرکت کنند به طور معمول موفق ترین سازمان ها هستند. اما چگونه باید بوجه را کنترل و هدف گذاری کنیم؟

هدف گذاری و رسیدن به آن:

هر سازمانی به طور حتم برنامه های طولانی و البته کوتاه مدتی دارد. برای رسیدن به هر کدام از موارد گفته شده در نهایت باید مبالغی را در نظر گرفته و برای آن ها هزینه کند. اما کدام سازمان یا شرکت ها در این امر موفق تر هستند.

بی شک هر سازمانی باید به فکر بهره برداری از سرمایه های اولیه خود باشد اما در این میان نکته ای نهفته است که اهمیت زیادی دارد. اکثر سازمان های موفق می توانند دقیقاً به اندازه هدف گذاری های خود پیشرفت کنند و در هیچ زمانی هم کم بود مالی برای رسیدن به هدف های بعدی ندارند. این روند تنها در صورتی امکان پذیر است که سازمان بتواند دقیقاً به میزان تخمین زده شده بودجه برای هر هدفی در نظر بگیرد.

این روند اما کاری ساده نیست. تنظیم یک بودجه مناسب و البته کاربردی نیاز به دو بخش اصلی دارد. اول تخمین زدن بودجه مورد نیاز برای کار که باید به وسیله جمعی از افراد متخصص و مدیران ارشد انجام شود و بخش دوم نظارت بر خرج این بودجه است.

نکته: متن نوشته شده شکلی کامل تر از ویدیوی قرار داده شده در انتهای مقاله است که به صورت کاملاً تشریحی آماده و تدوین شده است. 

 

نگاهی به برنامه ریزی بودجه :

 

اگر چنانچه می خواهید مطالب داخل ویدیو را به صورت مکتوب و سرفصل گذاری شده مطالعه کنید این متن آماده خواندن شما بوده ولی اگر تمایل به دیدن ویدیو دارید به پایان مقاله مراجعه کرده و در آن جا ویدیوی مورد نظر را مشاهده کنید.

 

بودجه یکی از مباحث مهمی است که در تمامی سازمان‌ها و شرکت‌ها به آن باید به‌صورت کامل و اصولی پرداخت در نظر گرفتن بودجه مناسب برای کارها و صرف آن به‌صورت اقتصادی می‌تواند هر سازمانی را با هر فعالیتی که دارد به تکامل رسانده و از خطر احتمال بر شکستگی مصون نگه دارد.
این مبحث یکی از دروس تدریس شده در حوزه حسابداری برای غیر حسابداران است افرادی که تمایل به مباحث بررسی کنترل بودجه و مطالب این حوزه دارند می‌توانند از این مطلب به شکلی مفید استفاده کرده و آن را در روند کاری خود بکار ببرند.

دلایل اصلی برای کنترل بودجه:

دلیل اصلی آن که تصمیم گرفتیم این ویدئوی آموزشی را به‌صورت متن و با سرفصل‌هایی مشخص هم در این مقاله قرار دهیم علاقه برخی از افراد به مطالعه بوده است بسیاری از افراد تمایل ندارند ویدئوهای آموزشی را ببینند و ترجیح می‌دهند مطلب را به‌صورت مکتوب خوانده و از سرفصل‌های آن آگاه شوند به‌همین دلیل تصمیم گرفتیم که به‌صورت کامل این ویدئو را به‌صورت مکتوب درآورده و آن را با سرفصل‌های ارائه‌شده در ویدئو به متن تبدیل کنیم تا شاید بتوانیم برای افراد علاقه‌مند به این حوزه ویدئوی آموزشی فوق را سرفصل بندی کرده و آماده کنیم به امید آنکه بتوانیم افراد علاقه‌مند به حوزه حسابداری و حسابرسی را با موضوع و مبحث بودجه‌بندی و کنترل آن بیشتر آشنا کنیم با ما تا پایان این مقاله همراه باشید.

اهمیت بودجه در سازمان‌ها و شرکت‌های خصوصی و دولتی:

به‌طور حتم برای پیشرفت هر سازمان و شرکتی نیاز است که از بودجه به‌درستی استفاده شود خرج کردن منابع مالی نیاز به‌دقت و ظرافت دارد اگر یک سازمان بخواهد به اهداف خود در کوتاه‌مدت یا بلندمدت برسد به‌طور حتم باید نگاه ویژه‌ای به خرج کردن بودجه خود داشته باشد در غیر این صورت نمی‌تواند به اهداف کوتاه یا بلندمدت خود در زمانی مناسب دسترسی پیدا کند از طرف دیگر بررسی و کنترل بودجه می‌تواند بر روند کیفی کار سازمان‌ها و ادارات دولتی و خصوصی هم تأثیری مستقیم داشته باشد به گونه‌ای که کنترل بودجه می‌تواند شما را از احتمال ورشکستگی در شرایط سخت و بحرانی کار هم دور کند.

پس شاید بتوان گفت اولین و مهم‌ترین بخش در مدیریت یک سازمان و یا شرکت می‌تواند کنترل و بررسی بودجه باشد.

برنامه‌ریزی و کنترل:

در بررسی برنامه‌ریزی و کنترل دو عامل بسیار مهم هستند اولی کشیدن نقشه و استراتژی‌هایی که بتوانیم به خواسته‌های کاری خود در زمان‌بندی‌های مشخص برسیم و اما دومی کنترل آن‌هاست که از بخش اول هم می‌تواند گاهی مهم‌تر باشد. اما کنترل به چه معناست در طی روند کارهایی که انجام می‌گیرد باید دقت عمل داشته باشید که آیا برنامه‌ریزی‌هایی که شده در زمان مناسب، موقعیت درست، و با بودجه‌ای در نظر گرفته‌شده انجام می‌شود یا خیر?

پس برنامه‌ریزی و کنترل تشکیل‌شده از استراتژی‌هایی که برای رسیدن به اهداف خود در نظر می‌گیریم و بخش کنترل درحقیقت نظارت بر این روندها است, که آیا در زمان, مکان و شرایط در نظر گرفته‌شده این اهداف محقق می‌شوند یا خیر?

مزایای بودجه‌ریزی چیست:

با این کار شما باعث ایجاد برنامه‌ریزی کلی در سازمان می‌شوید درحقیقت زمانی‌که شما برای کاری بودجه‌ریزی می‌کنید در حال نظم دادن و اطلاع‌رسانی به دیگر بخش‌ها هم هستید تا با شما برای رسیدن به آن هدف هماهنگ باشند.

مشخص شدن اهداف برای بخش‌های مختلف :

زمانی‌که بودجه‌ریزی در سازمانی انجام می‌شود به معنی آن است که مدیریت اصلی یا هیئت مدیران اصلی تصمیم دارند تا کاری مشخص را برای میزان مبلغی مشخص انجام دهند. مشخص کردن بودجه یا همان برنامه‌ریزی بودجه موجب می‌شود تا هر بخش سازمان کار خود را به‌درستی و برای هدفی مشخص و جزئی انجام دهند که در نهایت جمع شدن این هدف‌های ریز و کوچک به دست پیدا کردن هدف اصلی در آینده می‌انجامد.

اجبار برای برنامه‌ریزی درست:

زمانی‌که شما بودجه‌ای مشخص را در اختیار دارید به‌صورت ناخودآگاه این احساس را دارید که منابع شما محدود هستند و باید در زمانی مشخص و با منابع مالی کاملاً معین کار محول شده را به اتمام برسانید. یکی دیگر از امتیازها و ویژگی‌های آن که بتوانید برای کارهای خود بودجه‌ریزی کنید آنست که شما را از هر گونه ریسک‌های غیرمنطقی دور می‌کند و شما با در نظر گرفتن بودجه درحقیقت به بخش‌های مختلف سازمان خود یا حتی هیئت‌مدیره این پیام را ارسال می‌کنید که هر هدفی دارای برنامه‌ریزی مالی مشخصی بوده و باید در زمان مشخصی هم به پایان برسد. از طرف دیگر شما با بودجه‌ریزی از هدر رفت هزینه‌های اضافی جلوگیری کرده و کارها را در زمانی دقیق‌تر انجام خواهید داد.

درنهایت می‌توان گفت که بودجه‌ریزی باعث تفکر بیشتر ما در هنگام چیدن استراتژی‌های کاری می‌شود چراکه به ما یادآوری می‌کند ما دارای منابع محدود و زمانی مشخص هستیم.

مشخص شدن نوع صرفه هزینه‌ها:

شاید بتوان گفت یکی از کلیدی‌ترین ویژگی‌هایی که بودجه‌ریزی برای هر سازمانی دارد آنست که منابع مالی را بر طبق نیاز هر بخش اولویت‌بندی کرده و مقدار آن را مشخص می‌کند و اولویت‌بندی در اختصاص بودجه یکی از مباحث مهم مدیریت مالی سازمان‌ها و شرکت‌ها محسوب می‌شود. اگر شما ندانید که چه میزانی از بودجه خود را صرف چه کاری کنید و در چه زمانی آن را به پایان برسانید. این‌موضوع می‌تواند برای شرکت و سازمان شما عواقبی بسیار بزرگ و دهشت‌انگیز داشته باشد. باید بپذیریم که اختصاص دادن بودجه به بخش‌های مختلف نیاز به‌مهارت و استراتژی‌های مناسب کاری دارد. اگر یک سازمان در اختصاص دادن بودجه تعلل و یا خطایی انجام دهد ممکن است در رسیدن به هدف‌های نهایی با مشکلات عدیده‌ای روبرو شود.

درصورتی‌که اختصاص دادن بودجه‌های درست و متناسب با اولویت‌های کاری هر سازمان می‌تواند روند کلی کار را برای رسیدن به هدف نهایی تا حد زیادی بهبود ببخشد.

بودجه‌ریزی و پیدا کردن شکاف‌های کاری و سازمانی:

اگر بودجه‌ای در میان نباشد شما هرگز نمی‌توانید متوجه محدودیت‌های سازمانی خود بشوید هر سازمانی ابتدا نسبت به میزان بودجه‌ای که در اختیار دارد و به کارها و بخش‌های مختلف خود اختصاص می‌دهد می‌تواند محدودیت‌ها و ظرفیت‌های خود را شناسایی کرده و نسبت‌به آن‌ها برای آینده خود هدف‌گذاری کند پس درصورتی‌که شما بودجه‌ریزی مناسبی داشته باشید می‌توانید ظرفیت‌ها و محدودیت‌های خود را شناسایی کرده و نسبت‌به آن‌ها در آینده بودجه‌های جدیدی برای پیشرفت‌های بزرگ‌تر در نظر بگیرید.

همکاری بخش‌های مختلف به وسیله بودجه‌ریزی و کنترل بودجه:

از دیگر امتیازات در نظر گرفتن بودجه‌های مختلف یا همان بودجه‌ریزی در سازمان می‌توان به تعامل و همکاری بخش‌های مختلف اشاره کرد.
دقت داشته باشید که تنها عاملی که باعث استخدام، انتساب و یا هر گونه همکاری می‌شود بودجه و تزریق مالی است.

درحقیقت با در نظر گرفتن بودجه و برنامه‌ریزی مادی مناسب می‌توانید بخش‌های مختلف سازمان خود را به ایده‌آلی از روند کاری برسانید پس باید نتیجه گرفت که اختصاص بودجه و برنامه‌ریزی برای آن یکی از مهم‌ترین عوامل برای ایجاد همکاری بین افراد مختلف در بخش‌های متفاوت است. اگر این تزریق بودجه و همکاری افراد در قسمت‌های مختلف سازمان نباشد هیچ‌گاه یک شرکت یا سازمان نمی‌تواند به هدف‌های کوتاه و بلندمدت خود دست پیدا کند.

در نتیجه مبحث بودجه‌ریزی یا برنامه‌ریزی بودجه:

می‌توان گفت که هر کدام از المان‌های برشمرده‌شده در قسمت‌های بالایی این متن ارکان اساسی رسیدن به هدف نهایی یک سازمان را تشکیل می‌دهند. بودجه‌ریزی همان‌طور که در بخش‌های قبلی گفته شد دارای قسمت‌های مختلفی بوده و هر کدام از این قسمت‌ها پایه‌های اصلی یک سازمان را از نظر مالی ایجاد می‌کنند. پس برای رسیدن به هر کدام از اهداف خود چه در بلندمدت و چه در کوتاه‌مدت باید این نکته را به‌خاطر بسپارید که بودجه‌ریزی مالی پایه و اساس رسیدن به هر خواسته‌ای را تشکیل می‌دهد.

بودجه‌ریزی با پلن‌های مختلف دوره‌ای:

همان‌طور که می‌دانید بودجه‌ریزی نیاز به برنامه‌ریزی‌های دوره‌ای دارد و این برنامه‌ریزی‌های دوره‌ای می‌توانند از روزانه هفتگی ماهانه تا سالانه گسترش داشته باشند. البته این‌موضوع تنها به برنامه‌ریزی دوره‌ای ختم نشده و مباحث دیگر ی را هم دربر می‌گیرد.

اولین قدم:

در اولین قدم پیشنهاد می‌شود که سازمان‌ها و شرکت‌ها در شروع کار برنامه‌ریزی‌های خود را در کوتاه‌ترین دوره زمانی های ممکن تدوین کنند.

برای مثال:

برنامه‌ریزی‌های هفتگی یا حتی روزانه گزینه خوبی است. این کار موجب ثبات در روند کاری سازمان‌ها می‌شود. برای مثال اگر شما بتوانید روند کاری و اهداف خود را به‌صورت روزانه، بسیار کوتاه‌مدت, باثبات نگه دارید می‌توانید این روند کاری را گسترش داده و به روندهای هفتگی و ماهانه و درنهایت روندهای سالانه برسانید.

درحقیقت شما با در نظر گرفتن روندهای کوتاه‌مدت و ثبات کیفیت در این روندها دسترسی بهتری در آینده به روندهای باثبات کلان خواهید داشت و رسیدن به این جایگاه کیفیتی هم درنهایت می‌تواند منجر به رسیدن شما و سازمان به بالاترین اهداف در طولانی‌مدت بشود.
بودجه ریزی در کنار فرایندهای دوره‌ای دارای دو مبحث دیگر جداگانه هم هست که در بخش پلن‌های بودجه‌ریزی قرار دارد. یکی از این موارد اختصاص بودجه برای ایجاد شاخه‌های جدید کاری است که در قسمت ذیل به آن می‌پردازیم:

اختصاص جداگانه بودجه:

گاهی پیش می‌آید که یک سازمان یا شرکت تصمیم می‌گیرد در کنار تداوم دوره‌ای بودجه‌های خود بودجه‌ای خاص را هم به بخش تولیدی جدیدی اختصاص دهد و این روند نباید باعث کاهش کیفیت اختصاص بودجه‌های دوره‌ای شود. چراکه شما برای تمامی اهداف خود پلن‌های مالی در نظر گرفته‌اید و این پلن‌های مالی برای رسیدن به جایگاهی مناسب نیاز به استانداردی مشخص در حوزه‌های مختلفی همچون نیروی انسانی، میزان اختصاص بودجه و کیفیت کار دارند.

تداوم در برنامه‌ریزی بودجه:

با تمامی توضیحاتی که داده‌ایم بخش آخری هم برای این روندها وجود دارد و آن نظارت بر تداوم اختصاص بودجه است. باید در نظر داشته باشید که هر روندی را در پیش می‌گیرید باید در درازمدت و با صبر انجام گیرد. سرمایه‌گذاری، ارائه خدمات، چیدن استراتژی های کاری, همگی نیاز به صبر, اختصاص بودجه مداوم و البته کیفیت مستمر دارند تا به جوابی مناسب و بازخورد مالی ایده‌آل برسند. پس هیچ‌گاه بخش آخر یعنی تداوم در برنامه‌ریزی بودجه را دست‌کم نگیرید چرا که درحقیقت نظارت بر استمرار کاری آن را به غایت نهایت خود می‌رساند.

نقش حسابرسی در برنامه‌ریزی مالی و بودجه‌ریزی سازمان‌ها:

برای پاسخ دادند به این پرسش ابتدا باید بدانیم که حسابرس و حسابدار دو شغل متفاوت اما از یک طیف هستند. حسابداران به‌طور معمول کار بررسی موارد مالی داخلی را انجام می‌دهند کارهایی که حکم خدمات داشته و براساس فاکتورها و مستندات مالی انجام می‌گیرد. برای مثال در یک هتل یک حسابدار وظیفه دارد تا حقوق پرسنل، فاکتورهای خرید، هزینه‌های جاری، هزینه‌های پنهان، و بسیاری از موارد دیگر را کسر کرده و در نهایت سود باقیمانده از تمام این فرآیندهای مالی را به مدیریت مجموعه تسلیم کند.

حسابدار درحقیقت فرد امینی است که بر دارایی‌های مجموعه نظارت و اشراف کامل دارد.

و اما حسابرسی داخلی:

حالا که می‌دانیم حسابداری بر روند سازمان‌ها چگونه اثرگذاری می‌کند زمان آن رسیده که حسابرسی را هم بررسی کرده و تمایز این دو شغله هم طیق را به‌درستی بررسی کنیم باید توجه داشته باشید که حسابرسی حکمی بیشتر نظارتی داشته و بر مستندات و اسناد ارائه‌شده توسط حسابدار نظارت دارد حسابرس داخلی وظیفه دارد تا تمامی اسناد مدارک و مستندات مالی را که به وسیله حسابدار به مجموعه تسلیم‌شده بررسی کرده و انحرافات مالی یا خطاهای سهوی آن را اصلاح کند.

از طرف دیگر حسابرسان داخلی یکی از مشاوران کلان سازمان‌ها هم در نظر گرفته می‌شوند. یک حسابرس داخلی باید بتواند برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی های مالی در طولانی‌مدت را سنجیده و بهترین رویکرد مالی را برای سازمان انتخاب کند. همچنین حسابرسان داخلی همیشه بازوی اصلی شرکت‌های بزرگ بودند چراکه آن‌ها هستند که می‌توانند ریسک‌های بزرگ مالی را تشخیص داده و از سرمایه گزاری های غلط در روند سازمان جلوگیری کنند.

  • در نهایت می‌توان گفت که حسابرسان داخلی نظر نهایی را درمورد صورت‌های مالی می‌دهد و این کار را به وسیله گزارش‌های خود انجام داده و بر ابهامات پیش‌آمده مهر تایید یا تکذیب می‌زنند در این بخش می‌خواهیم به چهار مدل از گزارش‌های حسابرسی بپردازیم:

انواع گزارش‌های حسابرسی :

اظهارنظر مقبول:

گزارش حسابرسی مقبول به گزارشی گفته می‌شود که در آن حسابرس برای رسیدگی به مباحث مالی سازمان دچار هیچ‌گونه محدودیتی از سوی هیچ مدیر یا جریانی نباشد . دقت داشته باشید که در کنترل بودجه تمامی این موارد مهم  حائز اهمیت هستند.

و در بخش دوم در هنگام گزارش‌نویسی باید از تمامی استانداردهای ویژه گزارش‌نویسی در حسابرسی هم تبعیت کرده باشد. اگر حسابرس داخلی هر دوی این موارد را به‌طور کامل انجام داده باشد می‌توان گفت که او گزارشی مقبول را به هیئت‌مدیره یا مدیران ارشد خود ارائه داده‌است. دقت داشته باشید که برای تأیید گزارش‌های مالی در هر سازمان و شرکتی حتما نیاز به برگه گزارش حسابرس وجود دارد.

گزارش مشروط:

گزارش مشروط هم در سیستم گزارش‌دهی حسابرسی در زمانی پیش می‌آید که دایره رسیدگی حسابرس محدود شده باشد یا آن که حسابرس از روال استاندارد کاری خود عدول کرده و به شیوه‌های غیرمتعارفی گزارش را بررسی کرده باشد برای مثال:

ممکن است حسابرس به تمامی حساب ها دسترسی نداشته باشد و به‌همین دلیل در هنگام ارائه گزارش حسابرسی به موارد مبهم اشاره داشته باشد این یکی از مواردی است که می‌توان آن را به‌عنوان یک گزارش مشروط در نظر گرفت.

عدم اظهارنظر درمورد صورت‌های مالی نوع دیگری از گزارش:

عدم اظهارنظر از سوی حسابرس داخلی زمانی عنوان می‌شود که او نتواند به‌درستی روند بررسی خود را بر روی اسناد و مدارک مدارک مالی اعمال کند این شرایط معمولاً در زمانی‌که دسترسی‌های یک حسابرس داخلی به اسناد و مدارک محدود باشد یا دایره بررسی او از حد مشخصی کمتر باشد اتفاق می‌افتد.

گزارش حسابرسی مردود:

زمانی‌که عدم رعایت اصول پذیرفته‌شده حسابداری خیلی خیلی اساسی باشد در آن زمان حسابرسی داخلی گزارش را به‌صورت کامل مردود اعلام می‌کند.

اخلاق و اخلاقیات حسابداری و حسابرسی:

حسابداری و حسابرسی یکی از آن حوزه‌های حساسی است که شکل فردی و شالوده رفتاری انسان هم در آن نمودی جدی پیدا می‌کند. به‌همین دلیل است که باید در انتخاب حسابدار و حسابرس نهایت دقت را انجام داد .
در مشاغل دیگر ممکن است خصوصیتی اخلاقی افراد آن‌قدرها هم مهم و تاثیرگذار بر روند جاری کار نباشد, اما در حوزه حسابداری و حسابرسی این‌موضوع یکی از کلیدی‌ترین عوامل شکست یا موفقیت سازمان به شمار می‌رود.

یک حسابدار و حسابرس امین، صادق و با پشتکار می‌تواند در مدت‌زمانی کوتاه مسائل مالی و ابهامات سازمانی بزرگ را برطرف کرده و به منسجم شدن تیم‌ها و بخش‌های مختلف سازمان کمک کند. این در حالی است که اگر این فرد دارای صلاحیت اخلاقی مناسبی نباشد ممکن است تمامی روند کار از بنیان آسیب‌دیده و درنهایت هم شرکت و یا سازمان موردنظر در نزدیک‌ترین حالت به ورشکستگی قرار بگیرد.

پیش‌بینی‌های صادقانه رمز موفقیت هر سازمان یا شرکت مالک:

باید توجه داشته باشید که یکی دیگر از وظایف حسابرسان داخلی آن است که بتوانند پیش‌بینی‌های ریسک‌های بزرگ را زودتر از وقوع آن‌ها پیش‌بینی کرده و مدیران ارشد سازمان را متقاعد کنند که دست به چنین اقدامات سهل‌انگارانه ای نزنند این روند تنها در صورتی ممکن است که فرد موردنظر فردی با درایت، صادق و البته متخصص باشد حال چه می‌شود اگر این فرد ازنظر صلاحیت رفتاری و اخلاقی کمی دچار مشکل باشد به‌طور حتم روند کار شرکت حتی در بخش تخمین ریسک احتمالی هم دچار مشکل شده و خیلی زود سازمانی شرکت مورد تهدیدات مالی بزرگی قرار می‌گیرد.
پس درنهایت باید گفت که در رشته حسابداری و حسابرسی و به‌طورکل این حوزه داشتن اخلاقی مناسب و صداقت کاری در اولین جایگاه ممکن قرار داشته و بعد از آن تخصص و تجربه قرار دارد.

تقلب موضوعی مهم در حسابرسی و حسابداری:

به‌طور حتم موضوع تقلب یکی از مباحث پربحث حوزه حسابداری و حسابرسی است. باید توجه داشته باشید که تقلب در چهار شکل کلی ممکن است صورت بگیرد اما این چهار شکل کلی منظور به نوع تقلب نیست. بلکه اشاره به چهار حالت دارد که در این شرایط افراد تصمیم به تقلب می‌گیرند یا آن که این شرایط بستری مناسب برای افراد سودجو است.

اولین مورد در کنترل بودجه :

در شکل اول فرد دارای خصوصیات اخلاقی مناسبی نبوده و سعی در ابهام نمایی در صورت‌های مالی دارد. در چنین شرایطی این افراد سعی می‌کنند با ظاهرسازی و انواع تقلب‌های اسنادی مبلغ هایی را به سود خود جمع‌آوری کرده یا آنکه از امتیازاتی خاص بهره‌مند شود. به‌همین دلیل است که وجود یک حسابدار یا حسابرس بااخلاق می‌تواند بسیار مهم و کلیدی باشد.

مورد دوم از کنترل بودجه:

مورد دوم زمانی رخ می‌دهد که سازمان یا شرکت مورد نظر از تعداد بسیار زیادی از بانک‌های متعدد تسهیلات دریافت کرده باشد یا با بنگاه‌های بسیار زیادی تراکنش‌های مالی بالا داشته باشد این روند موجب می‌شود تا بستری مناسب برای افراد سودجو در حوزه حسابرسی ایجاد شود چراکه وجود طرف‌های قرارداد بی‌شمار در روند کار حسابرسی می‌تواند باعث ابهام بیشتر در ارائه اسناد و مدارک قابل استناد باشد.

مورد سوم از کنترل بودجه:

در این شکل از تقلب مدیریت ارشد سازمان با مشتری‌های اصلی بسیار رابطه نزدیکی دارد و این داشتن رابطه بسیار نزدیک میان مدیر ارشد یا مدیران ارشد با عرضه کننده‌ها (حسابرسی داخلی ) می‌تواند موجب تقلب و تبانی این دو شده و سازمان مرتبط را با مشکلاتی اساسی روبه‌رو کند.
یکی از دلایلی که معمولاً از حسابرسان خارجی برای بررسی موارد مهم استفاده می‌کنند همین موضوع است. حسابرسی خارجی توسط هیات مدیره یا افراد مظنون به جریان استخدام‌شده و بر روند کلی کار حسابدار و حسابرس داخلی نظارت کامل دارد.

بی‌طرف بودن حسابرس خارجی که توسط سازمان‌های بیرونی برای نظارت بر فرایندهای داخلی یک سازمان فرستاده می‌شوند معمولاً افرادی بسیار زبده و کارآمد هستند که به دلیل بی‌طرف بودن آن‌ها می‌توان به‌راحتی به گزارش‌های مالی ارائه‌شده از سمت این افراد استناد کامل کرد.

مورد چهارم:

احاطه افراد خاص به کلیت کار سازمان و دسترسی آن‌ها به تمامی منابع اطلاعاتی و همین‌طور نزدیکی آن‌ها به حسابرسان داخلی موجب می‌شود تا به‌هیچ‌عنوان نتوان روی اسناد و مدارک ارائه‌شده از سمت حسابرسان داخلی استناد و به‌طورکلی هر جا و هر سازمانی که دارای اشخاصی بسیار پرنفوذ باشد به‌احتمال زیاد دچار مشکلات عدیده‌ای در زمینه استناد به گزارش‌های حسابرسی هم بوده و نمی‌توان با اطمینان کامل آن گزارش‌ها را مستند اعلام کرد.

حالا با توجه به تمامی موارد گفته‌شده چه راه‌حل‌هایی می‌توان در نظر گرفت تا با این مشکلات در سازمان روبرو نشد:

جلوگیری از تقلب:

برای جلوگیری از چهار بستر مناسب برای ایجاد تقلب می‌توان چندین راهکار را ارائه داد. اما اگر شما می‌خواهید در سازمانی که مدیر یا رییس آن هستید موفق عمل کنید بهتر است به یک یک یا دو المان گفته‌شده اکتفا نکرده و هر پنج المان ذکرشده در این بخش را به‌دقت انجام دهید. موارد ذکرشده در این بخش می‌تواند تا درصد بسیار بالایی از ایجاد بسترهای مناسب برای تقلب در سازمان جلوگیری کند.

اولین قدم:

در اولین قدم باید فضاهایی که در آن افراد مشغول به کار هستند به‌طور کامل مورد نظارت مدیران ارشد باشد. این کار می‌تواند به وسیله بخش‌بندی هر قسمت از محل کار و مسئولیت دادن به یک نفر انجام بپذیرد.

البته مسئولیت دادن به یک شخص ثالث برای نظارت بر افراد نباید به گونه‌ای باشد که شخص نقش چاپلوسی به خود گرفته و روند کار را دچار مشکل کند. تنها کافی است برای هر بخش مسئولی انتخاب کرده و از او بخواهید تا هرکس وظایف خود را به‌درستی انجام دهد. او بر انجام امور نظارت داشته باشد این کار می‌تواند باعث شود هر فرد به کار خود مشغول بشود و از هر گونه فعالیت‌های غیرکاری دور بماند.

مورد دوم:

در این بخش لازم به ذکر است که گاهی شرکت و یا سازمان تصمیم می‌گیرد بر روندهای کاری خود افزوده و ریسک‌های بزرگی را انجام دهد در چنین شرایطی بهتر از تنها به‌نظر یک نفر یا چند نفر اکتفا نشود و این‌موضوع در کمیته‌های مختلف مدیریتی بررسی شود و از منظرهای گوناگونی به تمامی منافع افراد پرداخته شود. نظارت محدود می‌تواند اولین عامل برای بروز تقلب در گزارش‌های حسابرسی در نظر گرفته شود.

مورد سوم:

در این‌مورد مدیران ارشد باید تا جایی‌که ممکن است به رفتارها و روابط حسابرسان با دست‌اندرکاران امور دقت داشته باشند هر گاه دیده شد که یک مدیر ارشد با یک گزارش دهنده روابطی بسیار نزدیک دارد. این روابط باید کمی مورد بررسی قرار گرفته و گزارش‌های ارائه‌شده از سوی آن حسابرس داخلی مورد تجزیه و تحلیلی بیشتری قرار بگیرد تا شبهه تبانی این دو با یکدیگر به‌طور کامل برطرف شود.

مورد چهارم:

امروزه استفاده از ابزار و فناوری‌های نظارتی در حد بسیار گسترده‌ای باب شده‌است نه استفاده از سیستم‌های مانیتورینگ یا ضبط صدا خود یکی از مهم‌ترین عامل‌های جلوگیری کننده از انواع تقلب‌ها و دستبرد های مالی یا اسنادی به شمار می‌رود. شما می‌توانید تمامی سازمان خود را به چنین فناوری‌هایی مجهز کرده و بر روند کاریه تمامی پرسنل خود به شکل کامل نظارت داشته باشید .

مورد پنجم :

در این بخش یا همان مورد پنجم باید گفت که کنترل روندهای کاری هم بخشی از روند جلوگیری از تقلب به شمار می‌رود. مثالی می‌زنیم تا این‌موضوع روشن می‌شود.

مثال:

 

اگر در یک سازمان وظایف به‌درستی تفکیک و تقسیم‌شده باشد و بر هر چند وظیفه یک ناظر مشخص و کاربلد گماشته شده باشد, دراین‌صورت کمترین میزان احتمال تقلب در روندهای کاری انتظار می‌رود.

یکی از مهم‌ترین دلایلی که برخی از سازمان‌ها دچار مشکلات مالی یا شبهه در اسناد اصلی مالی می‌شوند, نداشتن نیروهای نظارتی بر روی بخش‌های مختلف کاری و مالی است . هر گاه یک سازمان نیروهای خود را بدون نظارت حضوری فردی برای کاری در نظر بگیرد, احتمال خطای سهوی یا عمدی این افراد تا حد بسیار بالایی گسترش پیدا می‌کند.