نوشته‌ها

حسابرسی و کاربرد کلان داده

مقدمه‌ای بر حسابرسی و کلان‌داده

در دنیای امروز شکل و ارکان حسابداری از گذشته متفاوت شده و ما با روش‌های ‌مدرن‌تری باید به سراغ اعداد و بررسی آن‌ها برویم. در گذشته بیشتر فعالیت‌های حسابداری و حسابرسی بر پایۀ دفتری بود که بدهکار و بستانکار در آن درج می‌شد، اما امروزه علاوه بر این موارد بسیاری دیگر از موارد هم در کار حسابرسی و حسابداری باید در نظر داشت. مواردی ازجمله سود خالص، هزینۀ تبلیغات، هزینۀ تداوم در اجرا و بسیاری از موارد این چنینی است که باعث شده حسابرسی و حسابداری جنبه‌ای جدید و متفاوت از گذشته پیدا کند.

با رشد علم حسابرسی و حسابداری روش‌های رسیدگی به آن‌ها هم متفاوت‌تر و مدرن‌تر از گذشته شده و باید با  علم‌های جدیدی به سراغ آن رفت.  یکی از این موارد که زیر مجموعۀ حسابرسی هم به شمار می‌رود بررسی کلان داده است که ما در این مقاله به شکلی مفصل به آن می‌پردازیم. تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

 

نقش دادۀ اطلاعات (کلان داده) بر پیشرفت بشری

کلان داده یا دادۀ اطلاعات در حسابرسی به معنی تمام اطلاعاتی است که می‌توان با دانستن آن‌ها درک بهتری از وضعیت و شرایط بازار مالی پیدا کرد و در آینده برای سود بیشتر تصمیماتی مناسب‌تر گرفت.  اما چرا نقش اطلاعات داده یا همان دادۀ کلان به این میزان در حسابرسی مالی از اهمیت برخوردار است؟

از شروع تمدن تا به امروز تنها کسانی توانستند به افرادی قدرتمند تبدیل شوند که دارای دانش بیشتر در زمینۀ کاری خود بوده‌اند. مثالی بارز که می‌توان در این باره زد جنگ‌هایی است که ‌‌در طی سالیان سال در دنیا انجام شده،  پیروزی در جنگ به میزان اطلاعاتی بستگی داشته که هر جبهه از دیگر رقیب خود در اختیار داشته است یا کشاورزانی در کشت‌های خود سود بیشتری می‌بردند که از آگاهی بهتری نسبت به دیگر کشاورزان دربارۀ کشاورزی برخوردار بودند. داشتن اطلاعات در هر زمینه‌ای باعث تصمیم‌های درست‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری می‌شود. امروزه استفادۀ غیر‌قانونی از اطلاعات را رانت نام‌گذاری کرده‌اند. در موارد مالی هم این چنین است.  افرادی که دادۀ مناسب‌تری از شرایط دارند بهتر می‌توانند برای آیندۀ کسب و کار خود برنامه‌ریزی کنند و سود سرشار‌تری را به دست آورند. باید در نظر داشت که شرکت‌ها برای رقابت با یک‌دیگر هیچ وقت کلان داده را با هم به اشتراک نمی‌گذارند.  کلان داده در حقیقت پایه و اساس سیاست‌های مالی و کاری هر نهاد به شمار می‌رود. هر شرکت و نهاد ‌کاری  باید در  محافظت از کلان داده و بدست آوردنش تلاش کند تا بتواند برای آیندۀ کاری خود برنامه‌ای دقیق‌تر و جامع‌تر را برنامه ریزی کند.

 

 

علم داده و شروع آن در حسابرسی مالی 

این واژه به وسیلۀ  ویلیام کلیولند در سال ۲۰۰۱ به دنیا معرفی شد این محقق توانست دنیا را با واژۀ data science (علم داده) آشنا کند و ا ز آن روز تا به حال بسیاری از افراد را ترغیب به جمع‌آوری علم داده در زمینۀ کاری خودشان کرده است. این فرد با نگاهی الگو محور دربارۀ موارد مالی و کاری توانسته نگاهی نو و مدرن به تصمیم گیری‌های مدیران بدهد. علم داده باعث می‌شود تمامی تصمیم‌های فرد بر پایۀ دانش و جمع‌آوری اطلاعت گرفته شود و از کم‌ترین ضریب خطا برخوردار باشد.

 

کلان داده یا مه داده در حسابرسی و حسابداری

در کشور ما ایران به کلان داده (مه داده)  گفته می‌شود.کلان داده به معنی حجم بسیار بالایی از اطلاعات از که شاید اندازۀ آن به گیگابایت هم برسد. این اطلاعات تمامی مواردی را شامل می‌شود که یک حسابدار یا حسابرس برای گرفتن بهترین تصمیم یا راهنمایی کردن مدیران خود دربارۀ رشد مالی به آن نیاز دارند.

 

 

مولفه­‌های  اصلی کلان داده

موارد اصلی که باید در کلان داده مد نظر داشت به چهار گروه اصلی تقسیم می‌شوند. اگر کلان داده هر یک از این چهار اصل اساسی را دارا نباشد می‌تواند حسابرسان و مدیران را در تصمیم گیری به اشتباه بی‌اندازد. دقت داشته باشید که کلان داده برای مدیران و حسابرسان یا حسابداران یک منبع اصلی اطلاعاتی می‌باشد که بر پایۀ آن تصمیم‌های خود را اتخاذ می‌کنند.   پس باید دادۀ اطلاعاتی، تمامی موارد ذکر شده در چهار گروه اصلی را دارا باشد تا مدیران امر بتوانند بهترین راهکار را برای توسعه و سرمایه گذاری یا تولید در نظر بگیرند. این چهار گزینه عبارت‌اند از :

 

Veracity: درستی موارد و صحت آن‌ها در کلان داده

صدق و صحت اطلاعات بسیار اهمیت دارد. چرا که اگر اطلاعات بر پایۀ مواردی پوچ و محتوای غیر کاربردی باشد می‌تواند تمامی کارها را دچار ورشکستگی کند.

Velocity: سرعت پردازش دیتا

شکل پردازش اطلاعات در داده‌های کلان باید سهل و آسان باشد. دسته‌بندی و عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل برای پردازش این اطلاعات به شمار می‌رود.

Volume: حجم کلی اطلاعات

حجم اطلاعات در دادۀ کلان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که تعداد الگوهای بررسی شده را نشان می‌دهد. زمانی که اطلاعات کم باشد نمی‌توان آن‌ها را با یک دیگر مقایسه کرد و به اطمینان خاطری مطلوب رسید.

Variety: تنوع داشتن منابع

یکی از مواردی که از طریق آن می‌تواند دریافت که اطلاعات صحیح است یا نه،  تعداد منابعی است که تهیه کنندۀ کلان داده به آن‌ها استناد کرده است. تنوع این داده‌ها باعث می‌شود از نگاه‌های مختلف و منابع گوناگونی  موارد را بررسی کرده و به بهترین راهکار دست پیدا کنیم.

 

 

استفاده از کلان داده در حسابداری و حسابرسی

در شکل امروزی حسابرسی و حسابداری باید از داده‌های اطلاعاتی برای تصمیم گیری‌های کلان استفاده کرد. باید توجه داشته باشید که این داده‌های اطلاعاتی هستند که به حسابرسان و مدیران یا حسابداران یک مجموعه روند درستِ حسابرسی و اهداف شرکت را نشان می‌دهند.

در شکل امروز حسابرسی یا حسابداری دیگر نمی‌توان بدون داشتن الگوهای مناسب بازار و شناخت آن،  محصولات را برای فروش آماده کرد.  این داده‌ها باعث می‌شوند که مدیران شرکت‌ها بیشتر در جریان امور بازار قرار گرفته و به وسیلۀ تحلیل این داده‌ها نیاز‌های بازار را بهتر  بسنجند.

تحلیل داده‌ها باعث می‌شود که حسابرسان و حسابدار‌ها بهتر بتوانند شرایط مالی شرکت را بررسی کرده و هرف گذاری مالی را بهتر انجام دهند.  از این رو اهمیت کلان داده در حسابرسی بسیار زیاد است.

در پایان این مقاله باید خاط نشان کنیم که کلان داده در حسابداری و  حسابرسی امروز دنیا نقشی مهم و حیاتی ایفا می‌کند. بدون  داشتن یک کلان دادۀ مناسب،  پیشرفت در این بازار رقابتی بسیار سخت و تا حدودی غیر ممکن است. در حقیقت کلان داده به عنوان یک نقشۀ راه،  برای حسابداران و حسابرسان کاربرد دارد. آن‌ها با این اطلاعات جامع می‌توانند برای هدف گذاری‌های ِآیندۀ شرکت در موارد مالی بهترین راهکار را نشان بدهند.

 

مسئول تولید محتوا : امیر شکیبا