مهمترین چالشهای شغلی یک حسابرس در ایران
مهمترین چالشهای شغلی یک حسابرس باید همیشه مورد توجه قرار بگیرد. اگر بخواهیم تنها یک چالش را به عنوان اصلی ترین مورد بیان کنیم نتوانسته ایم به طور مناسبی این موضوع را تشریح کنیم. شغل حسابرسی از جمله شغلهای بسیار پرتکاپو و چالش برانگیز به حساب میآید. بررسی حسابهای داخلی و صحت مدارک ارائه شدن، بررسی میزان حقوق و دستمزد و موارد مربوط به مالیات کار فرما از جمله مهم ترین چالشهای این شغل به حساب میآیند.
اما در نهایت افراد علاقه مند به این شغل با تمام توان و دقت خود سعی در برطرف کردن چالشهای پیش رو میکنند. ما در این مقاله میخواهیم به بررسی چالشهای مربوط به حسابرسی مالیاتی پرداخته و آن را تشریح کنیم. با ما تا پایان این مقاله همراه باشید.
فرهنگ سازی و شناخت عملکرد نیروی خبره
شاید یکی از مهم ترین وظایفت نهادهای حسابرسی و حسابداری فرهنگ سازی و چهارچوب گذاری برای شناخت بهتر حسابرسان و حسابداران است. در کشور ما هنوز هم بسیاری از افراد نقش حسابرس و حسابدار را به خوبی درک نکرده و وظایفی خارج از عرف به آنها محول میکنند. در مواردی دیگر ممکن است به دلیل عدم آگاهی کافی از کار اصلی حسابرسان، کارفرمایان تصمیم به دور زدن قانونهای مالیاتی از طریق رشوه دادن داشته باشند.
این دسته از چالشها و موارد دیگر به دلیل عدم شناخت درست این شغل صورت میگیرد. از این رو بهتر است افراد با دقت و جدیت بیشتری در مورد حسابرسی مالیاتی و دیگر وظایف یک حسابرس تحقیق کنند. تا بتوانند وظایفی مناسب برای حسابرس در نظر بگیرند.
عدم ارتباطهای فراگیر علمی در زمینۀ حسابرسی و حسابداری
یکی از بزرگترین ضعفهای سیستم حسابرسی کشور تکیه بر علوم حسابرسی قدیمی است. در ده سال اخیر علوم حسابرسی تا حد زیادی دستخوش تغییراتی بنیادی شده است که متأسفانه کشور ما به دلیل عضویت نداشتن در مجامع علمی حسابرسی از این پیشرفتها دور مانده است. تنها نهادی که در حوزۀ حسابداری و حسابرسی در یکی از این مجامع عضویت دارد (انجمن حسابداران خبره) است. که البته زمان زیادی از عضو شدن این گروه در مجامع جهانی حسابداری نمیگذرد.
پیشرفتهای نوین حسابرسی و حسابداری در گرو دخالت سیاست مداران
اگر بخوانیم سیستم حسابرسی کشورمان همگام با سیستمهای جهانی در این زمینه پیشرفت کند باید سیاستمداران ما بتوانند سدهای موجود در این زمینه را شکسته و به تعاملی بهتر با دنیای غرب برسند. دور ماندن از جوامع و سازمانهای علمی در حوزههای مختلف میتوان بیشترین دلیل عقب ماندگی ما درعلوم حسابرسی و حسابداری باشد.
چالشهایی در بخش استاندارد گذاری
تمامی افرادی که سابقۀ حرفه ای در حسابرسی یا حسابداری دارند بر این موضوع واقف هستند که سیاستهای بسیار متناقضی بر استانداردهای حسابرسی کشور حکم فرماست. این سیاستهای متناقض در اصل به دلیل الگو برداری ما از استاندارهای جهانی به صورت ترجمه است. این درحالیست که جامعۀ ما از نظر اقتصادی و پویایی و روابط با دیگر کشورها رابطهای گسترده و پویا ندارد.
در حال حاضر کشور ما نمیتواند با بسیاری از کشورهای دیگر مراودات مالی و حسابداری داشته باشد به همین منظور استفاده از استانداردهای جهانی برای این کار کمی غیر قابل تصور به حساب میآید چرا که استانداردهای جهانی در گرو روابط معمولی کشوری مشخص با دیگر کشورها تنظیم شده است.
مثالی ساده:
حال اگر بخواهیم مطالب بالا را به زبان ساده توضیح دهیم باید بگوییم اقتصاد ایران با گسترش معاملات پیچیده و همچنین گسترش سریع بنگاههای اقتصادی خصوصی در سالهای اخیر دارای پیچیدگیهایی بسیار زیادی در بخش حسابرسی مالیاتی شده است. این موضوع درحالیست که استانداردهای امروز جامعۀ حسابرسی کشور، برای چنین فضای پیچیده ای مناسب و کاربردی نیست. از همین رو میتوان مثالهای نقض و بسیار غیر کاربردی در آنها پیدا کرد.
استفاده از گزارشهای مالی تکراری و بیفایده
همانطور که میدانید حسابرسان هر ساله گزارشی به استفاده کنندگان صورتهای مالی تسلیم میکنند. این گزارشها به وسیلۀ این گروه با سالهای پیش مقایسه میشود و نکتۀ غیر اصولی این گزارشها تکرار مواردی است که در جلسات متعدد قرار بر تغییر آنها بوده است. در طی سال، بارها صورتهای مالی چک میشوند و برای بهبودی شرایطِ بنگاههای مالی یا کسب و کارها، راههایی جدیدی پیشنهاد میشود. اما متأسفانه در انتهای هر سال هیچ تغییری در گزارشها دیده نمیشود. هیچ کدام از راهکارهای تصویب شده در جلسات در طی سال عملی نشده و این موضوع یکی از چالش برانگیز ترین موارد به شمار میرود.
سوء استفادۀ مدیران
این روند درحالیست که بسیاری از مدیران حسابرسی به وسیلۀ این ابزار سعی در تسویه حساب و کناره گیری دارند. همین تفاوت در منافع باعث میشود کارها کمی پیچیده تر شده و حسابرس با جمعی از افراد با تضاد منافع رو به رو باشد. بهترین راهکار برای حل یا جلوگیری از این چالش انصاف جمعی و کار منصفانه است. اگر هر کس وظیفۀ خود را بر اساس مسئولیتی که دارد پیش ببرد دیگر این مشکلات پیش نیامده و هر کس به حق و حقوق خود به شکلی مطلوب میرسد.
انجام حسابرسی با نرخهای پایین موجب غیر حرفه ای بودن کار میشود
نرخ غیر منصفانه و ارزان خدمات حسابرسی را میتوان چالشی دیگر در این حوزه دانست. رقابت غیر سالم شرکتهای حسابرسی با پایین آوردن نرخ خدمات حسابرسی از طرفی و نگاه غیر حرفه ای صاحبان کسب و کار به سیستم حسابرسی از طرف دیگر باعث شده خدمات حسابرسی دچار بحرانهای زیادی شود. نگاه اشتباه صاحبان مشاغل به خدمات حسابرسی به عنوان یک پدیدۀ اجباری و صدمه زننده این حرفه را با چالشی جدید روبه رو کرده است. افرادی که به استخدام حسابرس اقدام میکنند بیشتر برای تعامل با او و فرار از ممیزیهای ادارۀ مالیات است.
نداشتن درک درست از امتیازهای استخدام یک حسابرس
هیچ کدام از این بنگاههای خصوصی و حتی دولتی از امتیازهای داشتن یک حسابرس به درستی استفاده نمیکنند. نشان دادن راهکارهای اقتصادی، ترسیم پله به پلۀ شرایط در طولانی مدت، بهره گیری از تجربیات فرد حسابرس برای بهینه سازی هزینهها و بسیاری دیگر از موارد از دید این افراد پنهان مانده است. آنها به حسابرس به عنوان یک نیروی کار تحمیل شده به خود نگاه کرده و از این رو نمیتوانند از امتیازات این شغل بهره مند شوند. باید اشاره کنیم که در هر بنگاه اقتصادی بعد از اولین دوره رکود مالی نخستین اقدام برای کاهش هزینهها را میتوان اخراج حسابرس در نظر گرفت. در صورتی که کار حسابرس تازه در این مقطع شروع میشود. نداشتن درک درست از شغل حسابرس هم از جمله مهمترین چالشهای شغلی یک حسابرس به شمار میرود.
بخش پایانی
هر شغلی میتواند دارای چالشهایی باشد اما نکتۀ بسیار مهم در مورد چالشهای شغل حسابرسی جنس متفاوت این چالشها است. شاید بتوان بزرگترین چالش ممکن در مورد شغل حسابرسی را نداشتن درک درستی از این شغل در کشور ما در نظر گرفت. عقب ماندگی در علوم حسابرسی، فاصلۀ طبقاتی بسیار زیاد، امکان دور زدن سیستمهای حسابرسی مالیاتی، دستمزد غیر منصفانۀ برای خدمات حسابرسی و بسیاری دیگر از چالشهای این شغل، نشانگر نداشتن درک درستی از این مبحث در کشور ما است.
نکتهای حائز اهمیت
باید بپذیریم که حسابرسی نه به عنوان یک شغل اضافی یا غیر لازم بلکه به عنوان شغلی راهگشا و البته بسیار حرفه ای در بیشتر کسب و کارها به نیازی اساسی تبدیل شده است. اگر بخواهیم بدون داشتن خدمات حسابرسی مسیر پرپیچ خم اقتصاد را بپیماییم شاید کاری غیر ممکن باشد. استانداردهای حسابرسی موجب میشوند تا روند کاری به کم ریسکترین حالت ممکن خود رسیده و دارای استانداردی مشخص در این زمینه باشد.
یکی از نکاتی که برای استخدام یک حسابرس در نظر گرفته نمیشود توان او در تشخیص بسیاری از ریسکهای کاری است که در نهایت منجر به پیشرفت بیشتر کار در حوزۀ دلخواه صاحبان سرمایه میشود.
از این رو برای برطرف شدن بسیاری از این مشکلات شاید بهترین راه حل درک بهتر این شغل باشد. بهتر است صاحبان کسب و کارها به وسیلۀ مقالههای موجود در این زمینه به شناخت بهتری از شغل حسابرسی برسند. در نهایت میتوان گفت مهم ترین چالشهای شغلی یک حسابرس تنها به موارد گفته شده محدود نمیشود. مهمترین چالشهای شغلی یک حسابرس تنها به مواردی که اشاره کردیم ختم نمیشود و باقی مشکلات حسابرسی در کشور را در بخش دوم همین مقاله قرار میدهیم.
